Siirt’in Şirvan ilçesine bağlı Pirinçli köyünde yetiştirilen ve bölgenin tescilli lezzetleri arasında yer alan tayfi üzümünde yeni sezonun hasadı başladı. Düzenlenen hasat programında üreticiler bağlara girerek sezonun ilk üzümlerini toplarken, kentte bağcılığın geliştirilmesi ve üzümden elde edilen ürünlerin katma değerinin artırılması için yürütülen çalışmalar da gündeme geldi.
Pirinçli köyünde gerçekleştirilen programa Siirt Valisi ve Belediye Başkan Vekili Dr. Kemal Kızılkaya, Şirvan Kaymakamlığı yetkilileri, Siirt Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Günbat, protokol üyeleri, üreticiler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Program, yapılan duanın ardından protokol üyeleri ve çiftçilerin bağlara geçmesiyle devam etti. Katılımcılar sezonun ilk tayfi üzümlerini birlikte topladı.
Siirt üzüm üretiminde Türkiye’de 9. sırada
Hasat programında konuşan Siirt Valisi Dr. Kemal Kızılkaya, kentin üzüm üretimindeki potansiyeline dikkat çekti. Siirt’in 27 farklı üzüm gen kaynağına sahip olduğunu belirten Kızılkaya, kentte geniş bir alanda üzüm üretimi gerçekleştirildiğini ifade etti.
2025 yılı TÜİK verilerine göre Siirt’te 27 bin 956 dekar alanda toplam 45 bin 261 ton üzüm üretildiğini aktaran Kızılkaya, bu üretim miktarıyla Siirt’in Türkiye genelinde 9. sırada bulunduğunu söyledi.
Kentte yetiştirilen üzümlerin yalnızca sofralık olarak tüketilmediğini belirten Kızılkaya, ürünlerin farklı alanlarda değerlendirilerek ekonomiye kazandırıldığını vurguladı. Üzümlerden pekmez, pestil, cevizli sucuk, şıra ve kuru üzüm gibi çeşitli ürünler hazırlanıyor.
Bu ürün çeşitliliğinin, üreticilerin elde ettiği gelirin artırılması açısından önemli olduğu belirtilirken, özellikle yöresel üzüm çeşitlerinin işlenerek pazara sunulmasının bölge ekonomisine katkı sağladığı ifade edildi.
Tayfi üzümünün yaprakları Avusturya’ya gönderiliyor
Siirt’in öne çıkan üzüm çeşitlerinden tayfi üzümü, yalnızca meyvesiyle değil, yapraklarıyla da ekonomik değer oluşturuyor. Pirinçli köyünde GAP İdaresi finansmanıyla kurulan Siirt Tayfi Üzümü Yaprak Salamura İşleme Tesisi, üzüm yapraklarının işlenerek pazara sunulmasına imkan sağlıyor.
Tesiste 7 kadın girişimcinin istihdam edildiğini belirten Vali Kızılkaya, kadınların üretim sürecine dahil edilmesinin bölge ekonomisi açısından önemli olduğunu söyledi.
Tesiste işlenen tayfi üzümü yapraklarının “Mavit” markasıyla ulusal marketlerde tüketicilerle buluştuğu bildirildi. Ürünlerin yurt içinde farklı pazarlara ulaştırılmasının yanı sıra Avusturya’ya da ihraç edilmesi, Siirt’in yöresel ürünlerinin uluslararası pazarlara taşınması açısından dikkat çekiyor.
Böylece bağlarda yetiştirilen ürünün yalnızca hasat döneminde satılması yerine, yaprakların da işlenerek farklı bir ticari ürüne dönüştürülmesi hedefleniyor. İşleme tesisinde kadınların istihdam edilmesi ise tarımsal üretimin sosyal ve ekonomik katkısını artıran önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
Bağcılık projelerine 16 milyon liranın üzerinde destek
Siirt’te bağcılığın modern yöntemlerle geliştirilmesi amacıyla son yıllarda çeşitli projeler hayata geçirildi. Siirt Valiliği ve GAP İdaresi destekleriyle yürütülen çalışmalar kapsamında 2020-2025 yılları arasında 198 dekar alanda modern bağ kuruldu.
Aynı dönemde 40 dekar alanda damla sulama sisteminin oluşturulduğu belirtildi. Modern sulama yöntemlerinin kullanılmasıyla birlikte üretimde verimliliğin artırılması ve su kaynaklarının daha etkin kullanılması amaçlandı.
Üreticilerin üzümden elde ettikleri ürünleri daha kolay işleyebilmesi amacıyla da 259 adet üzüm sıkma makinesi dağıtıldı. Bu desteklerle birlikte üreticilerin hasat sonrasında ürünlerini farklı biçimlerde değerlendirmesinin önü açıldı.
Vali Kızılkaya, 2020-2025 yılları arasında bağcılık projelerine toplam 16 milyon 273 bin lira destek sağlandığını açıkladı. Yapılan yatırımların, kentteki üzüm üretiminin geliştirilmesi ve modern bağcılığın yaygınlaştırılması açısından önemli bir adım olduğu belirtildi.
Hedef Türkiye’de ilk 5 il arasına girmek
Siirt’in mevcut üzüm üretim kapasitesinin daha da artırılması hedefleniyor. Kentin 2025 yılı verilerine göre Türkiye genelinde 9. sırada bulunduğunu belirten Vali Kızılkaya, önümüzdeki dönemde amaçlarının Siirt’i üzüm üretiminde Türkiye’nin ilk 5 ili arasına taşımak olduğunu ifade etti.
Bu hedef doğrultusunda modern bağ alanlarının artırılması, sulama altyapısının güçlendirilmesi, üreticilerin makine ve ekipman ihtiyaçlarının desteklenmesi ve üzümün farklı ürünlere dönüştürülmesi önem taşıyor.
Özellikle tayfi üzümü gibi yöreyle özdeşleşen çeşitlerin korunarak ekonomik değerinin artırılması, Siirt’in tarımsal üretim potansiyelinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Yağışlar bu yıl rekolteyi olumlu etkiledi
Hasat programında değerlendirmelerde bulunan Siirt Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Günbat da sezonun üreticiler açısından olumlu başladığını söyledi.
Bahar aylarında etkili olan yağışların üzüm rekoltesine olumlu yansıdığını belirten Günbat, tayfi üzümünün ekonomik değerinin yüksek olduğunu ifade etti. Tayfi üzümünün tezgahlarda dayanıklılık süresinin uzun olması da ürünün pazarlanması açısından avantaj sağlıyor.
Bu yıl yağışların bol olmasının bağlardaki verime olumlu yansıdığını dile getiren Günbat, üreticiler açısından sezonun bereketli geçmesini temenni etti.
Üzüm ve nar farklı ürünlere dönüştürülüyor
Pirinçli köyünde yalnızca üzüm üretimi yapılmıyor. Üreticiler bağların yanı sıra nar üretimi de gerçekleştiriyor. Elde edilen tarımsal ürünler, doğrudan satışın yanı sıra çeşitli işleme yöntemleriyle farklı ürünlere dönüştürülüyor.
Üretici Tarık Aziz İdiz, köyde her yıl üzüm ve nar üretiminin gerçekleştirildiğini belirterek, ürünlerden pekmez, sirke ve nar ekşisi gibi farklı ürünler elde edildiğini söyledi.
Hazırlanan ürünlerin başta Van olmak üzere çevre illerde pazarlandığını ifade eden İdiz, böylece köyde yetiştirilen ürünlerin farklı şehirlerde tüketicilere ulaştırıldığını aktardı.
Yöresel ürünler ekonomiye katkı sağlıyor
Tayfi üzümü üzerinden yürütülen çalışmalar, tarımsal üretimin yalnızca tarladan veya bağdan çıkan ürünün satılmasıyla sınırlı kalmadığını da gösteriyor. Üzümün pekmez, pestil, cevizli sucuk, şıra ve kuru üzüm gibi ürünlere dönüştürülmesi, üretimin katma değerini yükseltiyor.
Üzüm yapraklarının salamura olarak işlenmesi ve ulusal marketlerin yanı sıra Avusturya gibi dış pazarlara gönderilmesi de bölgedeki üreticiler için yeni bir ekonomik alan oluşturuyor.
Kadın girişimcilerin işleme tesisinde istihdam edilmesi ise tarımsal üretimin aile ve bölge ekonomisine sağladığı katkıyı genişletiyor. Üretimin tarladan işleme tesisine, oradan da ulusal ve uluslararası pazarlara taşınmasıyla tayfi üzümünün ekonomik değerinin daha da artırılması hedefleniyor.
Siirt’te başlayan yeni hasat sezonuyla birlikte üreticiler bağlardan elde edecekleri ürünleri pazara sunmaya hazırlanırken, kent yönetimi ve ilgili kurumların destekleriyle bağcılığın daha da geliştirilmesi amaçlanıyor. Siirt’in üzüm üretiminde Türkiye’de ilk 5 il arasına girme hedefi doğrultusunda modern üretim tekniklerinin ve katma değerli ürün çalışmalarının önümüzdeki dönemde de sürdürülmesi bekleniyor.
