Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, kamuoyunda bu konuda birçok yanlış bilginin bulunduğunu belirterek, ölüm aylığının otomatik olarak bağlanmadığını ve başvuruların belirli kriterlere göre değerlendirildiğini söyledi.
"Sigortalı Evladım Vefat Etti, Aylık Alırım" Düşüncesi Yanlış
Özgür Erdursun, en sık karşılaşılan yanlış inanışlardan birinin, sigortalı çocuğunu kaybeden anne ve babanın doğrudan ölüm aylığı alabileceğini düşünmesi olduğunu ifade etti.
Erdursun'a göre, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında anne ve babaya ölüm aylığı bağlanabilmesi için yalnızca sigortalı çocuğun vefat etmiş olması yeterli olmuyor.
Öncelik Dul Eş ve Çocuklarda
Kanuna göre ölüm aylığında öncelikli hak sahipleri sigortalının eşi ve çocukları oluyor.
Anne ve babanın ölüm aylığından yararlanabilmesi ise ancak belirli şartların yerine getirilmesi halinde mümkün oluyor. Bu nedenle her başvuru, kişinin hak sahipliği ve ekonomik durumu dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendiriliyor.
"Artan Hisse" Şartı Dikkate Alınıyor
Erdursun'un aktardığına göre, ölüm aylığında en önemli kriterlerden biri "artan hisse" uygulaması.
Sigortalının eşi ve çocuklarına ölüm aylığı bağlandıktan sonra aylıktan kullanılmayan bir pay kalması halinde anne ve baba da bu haktan yararlanabiliyor.
Ancak eş ve çocuklara bağlanan aylık nedeniyle paylaşılacak bir hisse kalmamışsa, 65 yaşın altındaki anne ve babaya kural olarak ölüm aylığı bağlanmıyor.
Gelir Durumu da İnceleniyor
SGK, başvuruları değerlendirirken yalnızca aile bağını değil, başvuru sahibinin ekonomik durumunu da inceliyor.
Buna göre anne ve babanın;
- Her türlü gelirinin net asgari ücret tutarının altında olması,
- Diğer çocuklarından dolayı gelir veya aylık almıyor olması
şartları da aranıyor.
65 Yaş ve Üzeri İçin Önemli İstisna
Kanunda 65 yaşını dolduran anne ve babalar için özel bir düzenleme bulunuyor.
Bu durumda diğer şartların sağlanması kaydıyla "artan hisse" şartı aranmıyor. Ancak gelir durumu ve diğer hak sahipliği kriterleri yine değerlendirmeye devam ediliyor.
Başvurularda En Sık Yapılan Hatalar
Uzmanlara göre ölüm aylığı başvurularında en fazla şu yanlışlar yapılıyor:
- Sigortalı çocuğun vefat etmesinin tek başına yeterli olduğunu düşünmek,
- Diğer çocuklardan alınan gelir veya aylıkların dikkate alınmadığını sanmak,
- Gelir araştırmasının yapılmayacağını zannetmek,
- 65 yaş üzerindeki kişiler için tüm şartların ortadan kalktığını düşünmek.
Ölüm Aylığı Başvurusu Nasıl Yapılıyor?
Anne ve babaların ölüm aylığı alabilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) yazılı başvuruda bulunması gerekiyor.
Başvuru sırasında SGK, hak sahipliği şartlarının yanı sıra gelir durumu ve sosyal güvenlik kayıtlarını da inceliyor. Gerek görülmesi halinde ek belge ve bilgi talep edilebiliyor.
Uzmanlar, hak kaybı yaşanmaması için başvuru öncesinde şartların dikkatlice incelenmesini ve tereddüt edilen konularda SGK veya sosyal güvenlik uzmanlarından bilgi alınmasını tavsiye ediyor.
