Uzmanlar, özellikle tork konvertörlü ve çift kavramalı (DSG, EDC vb.) şanzımanlarda ışıklarda sürekli N-D geçişi yapmanın mekanik ve hidrolik sisteme zarar verdiğini belirtiyor. Modern araçların, “D” konumundayken durduğunda şanzıman üzerindeki yükü zaten minimum seviyeye indirecek şekilde tasarlandığı vurgulanıyor.
Yakıt Tasarrufu Sanılıyor Ama Gerçek Farklı
Sürücülerin en büyük yanılgılarından biri, vitesi boşa almanın yakıt tasarrufu sağladığı düşüncesi. Oysa uzmanlara göre bu, eski karbüratörlü araçlardan kalma bir alışkanlık.
Yeni nesil enjeksiyonlu araçlarda motor kontrol ünitesi (ECU), araç “D” konumunda frene basılı şekilde durduğunda yakıt püskürtmesini ve rölanti devrini otomatik olarak en düşük seviyeye indiriyor. Yani vitesi “N” konumuna almanın yakıt tüketimine kayda değer bir katkısı bulunmuyor. Start-Stop sistemi olan araçlarda ise bu hareket tamamen gereksiz kabul ediliyor.
Güvenlik Riski Oluşturuyor
Uzmanlara göre konunun bir de güvenlik boyutu var. Trafikte beklerken aracın her an harekete hazır olması hayati önem taşıyor. Arkadan hızla gelen bir araç, ani bir tehlike ya da ambulansa yol verme gibi durumlarda vitesin “N” konumunda olması saniyeler kaybettirebiliyor.
Vites “D” konumunda ve ayak frendeyken beklemek, sürücüye anında manevra imkânı sağlıyor.
Mekanik Aksamı Yıpratıyor
Her N-D geçişinde hissedilen hafif sarsıntı, şanzımanın motor torkunu tekerleklere aktardığı anı ifade ediyor. Gün içinde defalarca yapılan bu geçişler:
-
Şanzıman kulakları
-
Motor takozları
-
Aks ve diferansiyel dişlileri
üzerinde kümülatif yorgunluk oluşturabiliyor. Zamanla titreşim artışı, vuruntu ve geçiş kararsızlıkları görülebiliyor.
Yağ Basıncı ve Kavrama Ömrü Azalıyor
Otomatik şanzımanların en kritik unsuru hidrolik yağ basıncı. Araç “D” konumundayken sistem sürekli yağlama yaparak parçaları hazır tutuyor. Ancak “N” konumuna geçildiğinde yağ basıncı düşüyor.
Tekrar “D” konumuna alındığında sistemin yeniden basınç oluşturması gerekiyor. Bu sırada gaza erken basılması, kavrama balatalarının ve bantların sürtünerek aşınmasına neden olabiliyor. Özellikle çift kavramalı şanzımanlarda bu durum erken kavrama arızasına yol açabiliyor.
Doğru Bekleme Yöntemi Ne?
Uzmanların önerisi net:
-
Kısa süreli duraklamalarda vitesi değiştirmeyin.
-
Vites “D” konumunda kalsın, ayağınız frende olsun.
-
Araçta “Auto Hold” özelliği varsa kullanın.
-
“N” veya “P” konumuna yalnızca uzun süreli beklemelerde veya motoru kapatırken geçin.
Şanzıman tamir maliyetlerinin oldukça yüksek olduğu düşünüldüğünde, kırmızı ışıkta yapılan bu küçük alışkanlığın ciddi masraflara yol açabileceği belirtiliyor.
