Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda görüşülen ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen 7589 sayılı "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" kabul edilerek yasalaştı. Yargı süreçlerinin hızlandırılması, icra işlemlerinin daha şeffaf hale getirilmesi, idari yargıdaki iş yükünün azaltılması ve birçok alanda yeni düzenlemeler getiren paketin Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Vatandaşların en çok merak ettiği konuların başında ise "12. Yargı Paketi yürürlüğe girdi mi?", "Resmi Gazete'de yayımlandı mı?", "Af var mı?", "İnfaz düzenlemesi neleri kapsıyor?" soruları geliyor.
12. Yargı Paketi Yürürlüğe Girdi mi?
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen 12. Yargı Paketi henüz Resmi Gazete'de yayımlanmadığı için yürürlüğe girmedi. Kanunun, Cumhurbaşkanı'nın onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bazı maddeler ise yayımdan üç ay sonra uygulanacak.
Adalet Bakanı'ndan Açıklama
Adalet Bakanı Akın Gürlek, teklifin yasalaşmasının ardından yaptığı açıklamada, düzenlemenin hazırlanmasına katkı sağlayan milletvekillerine teşekkür ederek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye Yüzyılı'nı 'Adaletin Yüzyılı' kılma hedefiyle reform çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli yürütülmesini sağlayacak düzenlemelerle adalet sistemimizi daha da güçlendireceğiz."
12. Yargı Paketi'nde Af Var mı?
Kamuoyunda uzun süredir tartışılan genel af veya kapsamlı infaz affına ilişkin herhangi bir düzenleme 12. Yargı Paketi'nde yer almıyor.
Bunun yerine infaz sistemi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), dolandırıcılık suçları, noterlik işlemleri, idari yargı ve icra-iflas süreçlerine yönelik değişiklikler yapıldı.
İcra ve İflas Sisteminde Önemli Değişiklikler
Yeni düzenlemeyle miras kalan taşınmazların satışında önemli değişiklik yapıldı.
Buna göre;
- Ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davalarında ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılacak.
- İkinci artırmada ise genel satış hükümleri uygulanacak.
- Elektronik satış ilanlarında teklif sınırları ayrıntılı şekilde belirtilecek.
- Hazine açık artırmalarda teminat göstermekten muaf tutulacak.
- Alacaklıların belirli şartlarda teminat yatırmamasına imkan sağlanacak.
Noterlik İşlemlerinde Yeni Dönem
Noterlik Kanunu'nda yapılan değişiklikle;
- Mahkemeler,
- Cumhuriyet Başsavcılıkları,
- Sulh Ceza Hakimlikleri
gerektiğinde noter evraklarını inceleyebilecek.
Evrak asılları istenirse noterler onaylı örneklerini kendi arşivlerinde saklayacak.
Danıştay Düzenlemesi
Kanunla birlikte;
- Danıştay'daki daire sayısının azaltılmasına ilişkin süre 23 Temmuz 2030'a kadar uzatıldı.
- Boşalan her iki üyelik için bir üye seçilmesi uygulaması da dört yıl ertelendi.
İdare Mahkemelerinde Tek Hakim Dönemi Genişletildi
Yeni düzenlemeye göre;
486 bin lirayı aşmayan birçok dava artık tek hakim tarafından karara bağlanabilecek.
Bunlar arasında;
- Öğrenci işlemleri,
- Disiplin cezaları,
- Lojman,
- İzin,
- Geçici görevlendirme,
- Kamu görevlilerine verilen uyarma cezaları,
- 65 yaş aylıkları,
- Burs ve kredi işlemleri
yer alıyor.
Vergi mahkemelerinde de aynı parasal sınır uygulanacak.
İstinaf ve Temyiz Sisteminde Değişiklik
Kanun;
- Bölge idare mahkemelerinin kararlarını,
- Dosya eksikliklerini,
- Gerekçe değişikliklerini,
- Temyiz sınırlarını
yeniden düzenledi.
2026 yılı itibarıyla;
- Tek hakim tarafından görülen davalarda,
- 55 bin liranın altındaki farklar için temyiz yolu kapatıldı.
Adli Tıp Kurumu Yeniden Düzenlendi
Yeni düzenlemeyle;
- İhtisas kurulu başkanlarının görev süresi 4 yıl olacak.
- Başkan ve üyelerde uzmanlık veya doktora şartı aranacak.
Hakim ve Savcı Yardımcılarına Yeni Eğitim Sistemi
Hakim ve savcı yardımcıları;
- Anayasa Hukuku,
- Ceza Hukuku,
- İnsan Hakları Hukuku,
- Vergi Hukuku,
- Usul Hukuku,
- Duruşma yönetimi,
- Gerekçeli karar yazımı
gibi alanlarda eğitim alacak.
Yazılı ve sözlü sınav sistemi de yeniden düzenlendi.
Bilirkişi Kullanımına Sınırlama
Hakimin kendi hukuki bilgisiyle çözebileceği konularda gereksiz yere bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası uygulanabilecek.
Dolandırıcılık Suçlarında Yeni Düzenleme
Banka hesapları, kredi kartları veya ödeme sistemlerinin suçta kullanılmasına aracılık eden kişiler için;
- Eğer suç sadece hesap kullandırmakla sınırlıysa,
- Verilecek ceza yarı oranında indirilebilecek.
Faiz Hesaplamasında Yeni Sistem
Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında;
Sözleşmede faiz oranı belirlenmemişse;
Faiz, TCMB'nin kısa vadeli kredi işlemlerindeki reeskont faizinin yüzde 80'i esas alınarak hesaplanacak.
Vesayet Altındaki Malların Satışı Elektronik Ortama Taşınıyor
Vesayet altındaki kişilere ait;
- Taşınırlar,
- Taşınmazlar
UYAP'a entegre elektronik satış sistemi üzerinden açık artırmayla satılabilecek.
Bu hükümler kanunun yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girecek.
Genetik Verilerin Saklanması Yeniden Düzenlendi
CMK'da yapılan değişiklikle;
- DNA kayıtları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde saklanacak.
- Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı halinde kayıtlar silinecek.
- Diğer durumlarda ise kesinleşmeden itibaren 20 yıl sonra imha edilecek.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Değişti
Kanunla birlikte HAGB sistemi tamamen yeniden düzenlendi.
Buna göre;
- 2 yıl veya daha az hapis cezalarında uygulanabilecek.
- Sanığın kasıtlı suçtan sabıkasının bulunmaması gerekecek.
- Mağdur zararı giderilecek.
- Sanık 5 yıl denetim altında tutulacak.
- Bu sürede yeni kasıtlı suç işlenirse hüküm açıklanacak.
- HAGB kararlarına artık istinaf ve bazı durumlarda temyiz yolu açılacak.
Ayrıca;
İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele suçlarında HAGB uygulanamayacak.
12. Yargı Paketi Osmaniye'de Kimleri İlgilendiriyor?
Yeni düzenleme, Osmaniye'de devam eden icra dosyaları, miras davaları, idari davalar, noter işlemleri, dolandırıcılık soruşturmaları ve ceza yargılamaları başta olmak üzere birçok hukuki süreci doğrudan etkileyecek. Özellikle miras kalan taşınmazların satışı, tek hakimle görülecek davaların kapsamının genişletilmesi ve HAGB sistemindeki değişiklikler, Osmaniye'deki vatandaşlar ile hukuk camiası tarafından yakından takip ediliyor.
