Narın sofralara ulaşan lezzetli tanelerine dönüşme süreci, sanıldığından çok daha önce, ilkbahar aylarında başlıyor. Kış boyunca dinlenen nar ağaçları havaların ısınmasıyla birlikte yeni sürgün ve yapraklarını oluştururken, mayıs ve haziran aylarında açan turuncu-kırmızı çiçekler meyvenin ilk adımını oluşturuyor.
Her çiçek nar meyvesine dönüşmezken, döllenen ve gelişmeye uygun olan çiçeklerin tabanında zamanla şişme meydana geliyor. Bu süreç sonunda küçük, yeşil ve sert nar meyveleri ortaya çıkıyor.
Yaz boyunca meyve büyüyor
Haziran ayının sonlarından itibaren nar meyvelerinin gelişimi hızlanıyor. Yaz boyunca dış kabuk genişlerken meyvenin içerisindeki bölmeler ve nar taneleri de oluşmaya ve irileşmeye devam ediyor.
Temmuz ve ağustos aylarında nar, kendine özgü biçimini büyük ölçüde kazanıyor. Ancak bu dönemde meyveler henüz tam olgunluğa ulaşmış olmuyor. Taneler giderek büyüyor, içerisindeki özsu miktarı artıyor ve başlangıçta daha ekşi olan tat, şeker birikiminin artmasıyla birlikte dengeleniyor.
Asıl olgunlaşma sonbaharda gerçekleşiyor
Narın gerçek olgunlaşma süreci yaz sonu ve sonbahar aylarında belirgin hale geliyor. Eylül ayından itibaren birçok nar çeşidinde kabuğun yeşil rengi giderek azalırken sarı, pembe veya kırmızı tonlar ortaya çıkıyor.
Ancak narın kırmızı renge dönüşmesi, tek başına meyvenin olgunlaştığı anlamına gelmiyor. Nar çeşitleri arasında renk farklılıkları bulunabildiği için olgun bir narın kabuğu açık sarı veya pembe tonlarda da olabiliyor.
Türkiye'de narların önemli bir bölümü eylül sonundan kasım ayına kadar hasat olgunluğuna ulaşıyor. Erkenci çeşitler eylül ayında toplanabilirken, geççi çeşitlerde hasat ekim sonu ve kasım dönemine kadar uzayabiliyor.
Olgun narın bazı belirgin özellikleri bulunuyor
Nar olgunlaştıkça meyvenin ağırlığı artıyor. Kabuğu daha gergin ve sert bir görünüm kazanırken, yuvarlak şekli de hafifçe köşelenebiliyor. Bu değişimin temel nedenlerinden biri, içeride gelişen nar tanelerinin kabuğa uyguladığı baskı olarak gösteriliyor.
Meyvenin taç olarak adlandırılan üst bölümü de olgunlaşma döneminde kurumaya başlıyor. Narın üzerine hafifçe vurulduğunda duyulan sesin daha tok hale gelmesi de olgunluk belirtileri arasında değerlendiriliyor.
Nar dalından koparıldıktan sonra belirgin şekilde olgunlaşmıyor
Narın önemli özelliklerinden biri, dalından koparıldıktan sonra muz veya şeftali gibi belirgin bir olgunlaşma sürecine devam etmemesi. Bu nedenle erken hasat edilen bir narın bekletilmesi, meyvenin yeterince tatlanmasını sağlamıyor.
Öte yandan meyvenin dalında gereğinden fazla bekletilmesi de bazı riskleri beraberinde getiriyor. Özellikle yağışların arttığı veya sulamanın düzensiz olduğu dönemlerde nar taneleri fazla su alabiliyor. Bunun sonucunda meyvenin kabuğunda çatlamalar meydana gelebiliyor.
Narın gelişim süreci böylece ilkbaharda başlayan çiçeklenmeden sonbahardaki hasada kadar aylar boyunca devam ediyor. Mayıs-haziran döneminde çiçeklenen ağaçlarda oluşan meyveler, yaz boyunca büyüyüp tanelerini geliştiriyor; eylül ve ekim aylarında ise renk, şeker ve lezzet bakımından olgunlaşarak çoğu çeşitte hasat dönemine ulaşıyor.
