Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Ekim 2026 dönemine ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri açıkladı. Rapora göre üreticiden çıkan ürünlerin market raflarına ulaşıncaya kadar geçirdiği fiyat değişimi dikkat çekerken, bazı ürünlerde üretici ve tüketici fiyatları arasındaki fark oldukça yüksek seviyelere ulaştı.
Ekim ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 999,2 ile limonda görüldü. Limonun markette üretici fiyatının yaklaşık 11 katına satıldığı belirtilirken kuru incir, havuç, elma ve iç fındık da fiyat farkının yüksek olduğu ürünler arasında yer aldı.
Marketlerde takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı yaşandı. Domates, yüzde 62,9'luk artışla ekim ayında market fiyatı en fazla yükselen ürün oldu.
Raporda tarımsal üretimin temel maliyet kalemlerinden gübre, yem, mazot, elektrik ve tarım ilaçlarındaki fiyat değişimleri de yer aldı. Türkiye genelini kapsayan veriler, tarımsal faaliyetlerin yürütüldüğü Hatay ve Osmaniye açısından da önem taşıyor.
Limonda Üretici Ve Market Arasındaki Fark Yüzde 999,2
TZOB'un ekim ayı verilerine göre üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı limonda kaydedildi. Limondaki fark yüzde 999,2 olurken ürünün markette üretici fiyatının yaklaşık 11 katına satıldığı açıklandı.
Limondan sonra en yüksek fiyat farkı yüzde 333,6 ile kuru incirde görüldü. Kuru inciri yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık takip etti.
Raporda kuru incirin üreticide 135 lira, markette ise 585 lira 41 kuruştan satıldığı belirtildi. Üreticide 12 lira 50 kuruş olan havuç markette 47 lira 84 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elma ise 72 lira 17 kuruşa ulaştı.
İç fındığın üretici fiyatı 350 lira olarak açıklanırken market fiyatı bin 164 lira 77 kuruş olarak kaydedildi.
Böylece kuru incirin markette üretici fiyatının 4,3 katına, havucun 3,8 katına, elma ve iç fındığın ise yaklaşık 3,3 katına satıldığı görüldü.
Markette En Fazla Domatese Zam Geldi
Ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise fiyat düşüşü yaşandı.
Market fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan izledi.
Özellikle sebze fiyatlarındaki yükseliş, ekim ayında market raflarında dikkat çeken değişimlerin başında geldi.
Buna karşılık bazı temel gıda ürünlerinde fiyat düşüşleri kaydedildi. Markette fiyatı en fazla gerileyen ürün yüzde 16,5 ile limon oldu.
Limonu yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı takip etti.
Limonda aylık market fiyatı gerilemesine rağmen üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek seviyede bulunması, raporun dikkat çeken sonuçlarından biri oldu.
Üreticide Domates Fiyatı Yüzde 76,1 Arttı
TZOB verilerine göre ekim ayında üreticide takip edilen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda düşüş yaşandı. Dört ürünün fiyatında ise değişiklik görülmedi.
Üretici fiyatı en fazla yükselen ürün yüzde 76,1 ile domates oldu. Domatesi yüzde 60,5 ile salatalık, yüzde 33,8 ile yeşil soğan, yüzde 33,7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32,7 ile sivri biber takip etti.
Üreticide fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 44,3 ile limon olarak kaydedildi.
Limonun ardından zeytinyağında yüzde 7,2, Antep fıstığında yüzde 5,5, fındıkta yüzde 5,4 ve patateste yüzde 5 oranında fiyat düşüşü görüldü.
Veriler, ekim ayında bazı ürünlerde hem üretici hem de market fiyatlarının yükseldiğini, bazı ürünlerde ise farklı oranlarda gerileme yaşandığını ortaya koydu.
Sebze Fiyatlarındaki Artışın Nedeni Açıklandı
TZOB raporunda, ekim ayında yaşanan fiyat değişimlerinin nedenlerine de yer verildi.
Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta görülen fiyat artışlarının tarla üretiminden sera üretimine geçiş süreciyle bağlantılı olduğu belirtildi.
Yeşil fasulyede ise hasat döneminin sonuna yaklaşılması nedeniyle arzın daraldığı ve bunun fiyatları yükselttiği ifade edildi.
Limon fiyatlarındaki düşüşün erkenci çeşitlerin hasadının devam etmesi ve piyasaya sunulan ürün miktarının artmasından kaynaklandığı aktarıldı.
Zeytinyağında yeni hasat döneminin başlaması, zeytin rekoltesinin yüksek olması ve mevcut stoklarla birlikte arzın artması fiyat düşüşünün nedenleri arasında gösterildi.
Patateste hasat döneminin sonuna gelinmesi ve depolardaki ürün fazlasının düşük fiyatlarla piyasaya sunulması üretici fiyatlarını gerileten unsurlar arasında yer aldı.
Fındıkta fiyatların baskılanmasının, Antep fıstığında ise hasadın sona ermesiyle piyasaya sunulan ürün miktarının artmasının fiyat düşüşünde etkili olduğu kaydedildi.
Gübre Fiyatlarında Artış Devam Ediyor
TZOB'un ekim ayı raporunda tarımsal üretim maliyetlerine ilişkin veriler de açıklandı.
Bir önceki aya göre ÜRE gübresinin fiyatı yüzde 3, DAP gübresinin fiyatı yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresinin fiyatı yüzde 2 ve amonyum sülfat gübresinin fiyatı yüzde 0,3 arttı.
Amonyum nitrat gübresinin fiyatında ise aylık değişiklik yaşanmadı.
Yıllık fiyat değişimleri incelendiğinde artışların daha yüksek seviyelere ulaştığı görüldü.
Geçen yılın aynı ayına göre amonyum nitrat gübresi yüzde 67,7, amonyum sülfat gübresi yüzde 56,7 ve 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 42,3 zamlandı.
Aynı dönemde DAP gübresinin fiyatı yüzde 39,7, ÜRE gübresinin fiyatı ise yüzde 18,3 arttı.
Bu veriler, tarımsal üretimde kullanılan temel gübre çeşitlerinin yıllık bazda önemli fiyat artışları yaşadığını ortaya koydu.
Mazot Bir Yılda Yüzde 73,4 Zamlandı
Raporda çiftçilerin üretim giderlerini doğrudan ilgilendiren mazot, yem, elektrik ve tarım ilaçlarının fiyat değişimlerine de yer verildi.
Ekim ayında mazot fiyatı bir önceki aya göre yüzde 3,5 artarken geçen yılın aynı ayına göre yükseliş yüzde 73,4 olarak kaydedildi.
Hayvancılık faaliyetlerinde kullanılan süt yemi fiyatı aylık yüzde 6,6, besi yemi fiyatı ise yüzde 6,5 arttı.
Yıllık bazda süt yemindeki fiyat artışı yüzde 38,9, besi yemindeki artış ise yüzde 38,6 oldu.
Ayrıca elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 25,1, tarım ilaçlarının fiyatlarının ise yüzde 27,7 yükseldiği açıklandı.
Mazot ve diğer tarımsal girdilerdeki artışlar, üretim maliyetlerinin ekim ayında da yükselmeye devam ettiğini gösterdi.
Hatay Ve Osmaniye'deki Üreticileri De İlgilendiriyor
TZOB'un Türkiye genelini kapsayan ekim ayı verileri, tarımsal üretimin önemli ekonomik faaliyetler arasında yer aldığı Hatay ve Osmaniye açısından da dikkat çekiyor.
Özellikle limon, sebze ve diğer tarımsal ürünlerde üretici ile market arasındaki fiyat farkları, ürünlerin tarladan tüketiciye ulaşıncaya kadar geçirdiği fiyat değişimini ortaya koyuyor.
Bununla birlikte gübre, mazot, elektrik ve tarım ilaçlarındaki artışlar, Hatay ve Osmaniye'de üretim yapan çiftçilerin de kullandığı temel girdiler açısından önem taşıyor.
Raporda Hatay veya Osmaniye'ye özel üretici ve market fiyatları açıklanmadığı için söz konusu oranlar illere özgü değil, Türkiye genelindeki değişimleri yansıtıyor.
Üretici Ve Tüketici Fiyatları Arasındaki Fark Dikkat Çekti
TZOB'un ekim ayı raporu, tarımsal ürünlerde üretici ve market fiyatlarının birbirinden önemli ölçüde farklılaşabildiğini gösterdi.
Özellikle limonda yüzde 999,2'ye ulaşan fiyat farkı, üretici fiyatı ile market rafındaki satış fiyatı arasındaki makası gözler önüne serdi.
Aynı dönemde domatesin hem üreticide hem de markette en fazla fiyat artışı yaşanan ürün olması dikkat çekti.
Gübre, yem ve mazot gibi temel girdilerdeki yıllık artışlar da tarımsal üretim maliyetlerinin seyrine ilişkin önemli veriler ortaya koydu.
