Anayasa Mahkemesi (AYM), Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 134. maddesinde yer alan “bilgisayar, bilgisayar programları ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma” işlemlerine ilişkin bazı hükümleri Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi, baktığı bir davada CMK’nin 134. maddesindeki bazı düzenlemelerin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM’ye başvurdu.
Başvuruda, dijital verilerin hangi adli makam tarafından inceleneceğine dair açık düzenleme bulunmadığı, dijital delillerin güvenliğini ve kişisel verilerin korunmasını sağlayacak güvencelere yer verilmediği belirtildi. Ayrıca, el konulan veya kopyalanan dijital verilerin saklanması ve imhasına ilişkin yasal çerçevenin eksik olduğu ifade edildi.
“Özel Hayata Müdahale” Vurgusu
Başvuruyu değerlendiren AYM, CMK’nin 134. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, bilgisayar kayıtlarında arama yapılması, kopya çıkarılması ve kayıtların çözülmesine ilişkin hükmü iptal etti.
Yüksek Mahkeme, dijital materyallerde kişilerin özel hayatına ilişkin çok sayıda kişisel verinin bulunabileceğine dikkat çekerek, mevcut düzenlemenin özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması haklarına sınırlama getirdiğini belirtti.
Kararda, kişisel verilerin işlenmesi sürecinin şeffaf şekilde yürütülmesi gerektiği vurgulanırken, temel haklara getirilen sınırlamaların ölçülü olması gerektiği ifade edildi.
Veri Saklama ve Silme Süreçleri Eksik Bulundu
AYM kararında, el konulan kişisel verilerin ne kadar süre saklanacağı, hangi usulle silineceği ve ilgili kişilerin bu verilere ilişkin haklarının nasıl korunacağı konusunda yeterli düzenleme bulunmadığı kaydedildi.
Kararda şu değerlendirmeye yer verildi:
“Bu itibarla kurallarla özel hayata saygı gösterilmesini ve kişisel verilerin korunmasını isteme haklarına getirilen sınırlamanın orantısız olduğu sonucuna varılmıştır.”
İptal Kararı 9 Ay Sonra Yürürlüğe Girecek
AYM, CMK 134. maddenin 2. fıkrası ile uygulama imkanı kalmayan diğer hükümlerinin de iptaline karar verdi. İptal hükmünün ise kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe gireceği bildirildi.
