Vatandaşların önemli bir bölümü borcu ancak e-Devlet üzerinden sorgulama yaptığında fark ediyor.
“Ben hastaneye gitmedim” demek borcu ortadan kaldırmıyor. Sistem gereği 18 yaşını doldurmuş, öğrenciliği sona ermiş ve herhangi bir sigorta kolunda (4A, 4B, 4C) çalışmayan kişiler otomatik olarak GSS kapsamına alınıyor. Bu kapsamda her ay brüt asgari ücretin yüzde 3’ü oranında prim borcu tahakkuk ediyor.
Gelir Testiyle Borç Silme İmkanı
e-Devlet’te yüksek tutarlı GSS borcuyla karşılaşan vatandaşların, ikamet ettikleri ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na başvurarak “Gelir Testi” yaptırma hakkı bulunuyor.
Gelir testi sonucunda, hane içinde kişi başına düşen aylık gelir asgari ücretin üçte birinden az çıkarsa, SGK’da biriken GSS borçları tek kalemde siliniyor ve kişinin sağlık giderleri devlet tarafından karşılanıyor.
Gelir Testine Göre Borcun Durumu
Kaymakamlıklarda yapılan gelir testine göre sonuçlar şu şekilde değerlendiriliyor:
-
Kişi başı gelir asgari ücretin 1/3’ünden az ise
G0 kodu veriliyor.
Tüm GSS borçları siliniyor.
Sağlık hizmetleri devlet tarafından ücretsiz karşılanıyor. -
Kişi başı gelir asgari ücretin 1/3’ünden fazla ise
G1 kodu veriliyor.
Borç silinmiyor.
Her ay belirlenen oran üzerinden GSS primi ödenmeye devam ediliyor.
Kimlere Otomatik Borç Yazılıyor?
SGK’nın “otomatik tescil” uygulaması nedeniyle birçok kişi farkında olmadan borçlu duruma düşüyor. En sık karşılaşılan durumlar şöyle:
İşten ayrılanlar:
İşten çıktıktan sonra 100 gün boyunca sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanılabiliyor. Ancak 101’inci günden itibaren yeni bir işe girilmezse GSS primi işlemeye başlıyor.
Yeni mezunlar:
Lise mezunları 20 yaşına, üniversite mezunları 25 yaşına kadar ailelerinin sigortasından yararlanabiliyor. Bu yaşı aşan ve çalışmayan gençler için otomatik GSS borcu başlatılıyor.
Part-time çalışanlar:
Ayda 30 günden az sigortası yatanların eksik günleri sistem tarafından GSS primine dönüştürülebiliyor.
e-Devlet’ten Borç Sorgulama Nasıl Yapılır?
Vatandaşlar borç durumlarını e-Devlet üzerinden kolayca kontrol edebiliyor. İzlenmesi gereken adımlar şöyle:
-
e-Devlet sistemine giriş yapılır.
-
Arama bölümüne “Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama” yazılır.
-
Açılan ekranda “Toplam Borç Tutarı” kısmı kontrol edilir.
Yüksek tutarlı borç görülen durumlarda ödeme yapmadan önce gelir testi başvurusu yapılması öneriliyor. Uzmanlar, geçmişe dönük GSS borçlarının silinmesinin tek yasal yolunun gelir testi olduğunu vurguluyor.
E-Haciz Riski Var mı?
Uzun süre ödenmeyen GSS borçları için yasal takip süreci başlatılabiliyor. Bu nedenle vatandaşların düzenli olarak e-Devlet üzerinden borç durumlarını kontrol etmeleri ve haklarını zamanında kullanmaları önem taşıyor.




