Anayasa Mahkemesi (AYM), çevrim içi alışverişlerde tüketici haklarını doğrudan etkileyen önemli bir karara imza attı. Resmi Gazete’de yayımlanan 2026/42 sayılı kararla, e-ticaret platformlarını ayıplı mal sorumluluğundan muaf tutan yasal düzenlemeler iptal edildi. Karar, tüketicilerin kusurlu ürün kaynaklı mağduriyetlerinde platformları da doğrudan muhatap alabilmesinin önünü açtı.
İptal Süreci Nasıl Başladı?
Kararın temelinde, ayıplı mal nedeniyle uğranılan manevi zararın tazmini talebiyle açılan bir dava yer aldı. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin yaptığı başvuru üzerine dosyayı inceleyen Anayasa Mahkemesi, mevcut düzenlemelerin Anayasa’ya aykırı olduğu yönündeki değerlendirmeleri ele aldı.
Yüksek Mahkeme, yapılan inceleme sonucunda iki ayrı yasal düzenlemenin iptaline karar verdi.
Hangi Düzenlemeler İptal Edildi?
AYM’nin iptal ettiği ilk düzenleme, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendinde yer alan ve aracı hizmet sağlayıcılarını ayıplı mal nedeniyle doğabilecek seçimlik haklar ile tazminat sorumluluğundan muaf tutan hüküm oldu.
İkinci iptal kararı ise 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 9. maddesinin 1. fıkrasına yönelik verildi. Söz konusu hüküm, aracı hizmet sağlayıcılarının platformlarında sunulan içerikler ile mal ve hizmetlere ilişkin hukuka aykırılıklardan sorumlu tutulamayacağını düzenliyordu.
Yüksek Mahkeme her iki kararı da oy çokluğuyla aldı.
Tüketiciler İçin Ne Değişecek?
Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte tüketiciler, ayıplı veya kusurlu ürün nedeniyle yaşadıkları mağduriyetlerde yalnızca satıcıya değil, ilgili e-ticaret platformuna karşı da hukuki girişimde bulunabilecek.
Özellikle satıcının faaliyetini sonlandırması, ulaşılamaması veya yükümlülüklerini yerine getirmemesi gibi durumlarda platformlar da sorumluluk kapsamında değerlendirilebilecek. Bu durumun, tüketicilerin hak arama süreçlerini kolaylaştırması bekleniyor.
E-Ticaret Şirketlerine Yeni Sorumluluklar
Kararla birlikte e-ticaret platformlarının satıcı denetimlerini artırması ve ürün güvenliği konusunda daha etkin rol üstlenmesi bekleniyor. Daha önce belirli ölçüde koruma sağlayan “sorumsuzluk” hükümlerinin kaldırılması, platformların tüketici şikâyetlerine ve satıcı kontrollerine daha fazla önem vermesine yol açabilir.
Uzmanlar, kararın sektörde kalite kontrol mekanizmalarını güçlendirebileceğini ve tüketici güvenini artırabileceğini değerlendiriyor.
Yeni Dönem Mart 2027’de Başlayacak
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girecek. Buna göre yeni uygulama Mart 2027 itibarıyla geçerli olacak.
Bu tarihten sonra e-ticaret platformları, ayıplı ürünlerden kaynaklanan bazı uyuşmazlıklarda doğrudan hukuki sorumlulukla karşı karşıya kalabilecek.
