Zafer Partisi Balıkesir İl Başkan Yardımcısı İsmail Ömür Aşık, “Bugün seçim olsa Türkiye’de sandıktan nasıl bir tablo çıkardı?” sorusuyla dikkat çeken bir kamuoyu araştırması ve milletvekili simülasyonu paylaştı.
Aşık’ın açıklamasına göre çalışma, son iki hafta içerisinde gerçekleştirilen kamuoyu araştırmalarının ortalaması esas alınarak hazırlandı. Paylaşımda AK Parti yüzde 27 ile birinci, YENİ Parti ise yüzde 21,5 ile ikinci sırada gösterildi.
Çalışmanın resmî bir seçim sonucu olmadığı, kullanılan oranların ve milletvekili dağılımının varsayımsal bir simülasyona dayandığı özellikle belirtildi.
Paylaşılan oy oranları
İsmail Ömür Aşık’ın kamuoyuyla paylaştığı çalışmada partilerin oy oranları şöyle sıralandı:
| Parti | Oy oranı |
|---|---|
| AK Parti | %27,0 |
| YENİ Parti | %21,5 |
| CHP | %9,9 |
| DEM Parti | %9,8 |
| İYİ Parti | %6,7 |
| MHP | %6,6 |
| Zafer Partisi | %6,1 |
| Anahtar Parti | %3,3 |
| Yeniden Refah Partisi | %2,8 |
| TİP | %1,9 |
| HÜDA PAR | %1,0 |
| BTP | %1,0 |
| Diğer | %1,1 |
Paylaşımdaki oranlar toplandığında yüzde 98,7’ye ulaşılıyor. Kalan yüzde 1,3’lük bölümün hangi parti veya seçmen grubuna ait olduğu paylaşımda açıklanmadı.
AK Parti birinci, YENİ Parti ikinci gösterildi
Simülasyona göre AK Parti, yüzde 27’lik oy oranıyla seçimden birinci parti olarak çıkıyor. YENİ Parti ise yüzde 21,5 ile ikinci sıraya yerleşiyor.
CHP yüzde 9,9, DEM Parti ise yüzde 9,8 seviyesinde gösteriliyor. Bu iki partinin oy oranları arasındaki fark yalnızca 0,1 puan olarak hesaplanıyor.
İYİ Parti, MHP ve Zafer Partisi ise yüzde 6 bandında birbirine yakın oranlara sahip partiler olarak sıralanıyor.
600 milletvekilinin dağılımı
Aşık’ın paylaştığı milletvekili simülasyonunda 600 sandalyeli Türkiye Büyük Millet Meclisinin dağılımı şöyle hesaplandı:
| Parti | Milletvekili |
|---|---|
| AK Parti | 182 |
| YENİ Parti | 144 |
| CHP | 66 |
| DEM Parti | 66 |
| İYİ Parti | 45 |
| MHP | 44 |
| Zafer Partisi | 41 |
| HÜDA PAR | 6 |
| BTP | 6 |
| Toplam | 600 |
Simülasyonda AK Parti 182 milletvekiliyle en yüksek sandalye sayısına ulaşırken YENİ Parti 144 milletvekiliyle ikinci sırada yer alıyor.
CHP ve DEM Parti’nin 66’şar, İYİ Parti’nin 45, MHP’nin 44, Zafer Partisi’nin ise 41 milletvekili çıkardığı öngörülüyor.
Cumhur İttifakı 232 sandalyede kalıyor
Paylaşımdaki dağılıma göre AK Parti, MHP ve HÜDA PAR’dan oluştuğu varsayılan Cumhur İttifakı toplam 232 milletvekiline ulaşıyor.
İttifak içerisindeki sandalye dağılımı şu şekilde hesaplanıyor:
- AK Parti: 182 milletvekili
- MHP: 44 milletvekili
- HÜDA PAR: 6 milletvekili
TBMM’de salt çoğunluk için gereken 301 milletvekiline göre Cumhur İttifakı, tek başına çoğunluğun 69 sandalye gerisinde kalıyor.
Vatan İttifakı’na 92 milletvekili
Paylaşımda İYİ Parti, Zafer Partisi ve BTP’nin “Vatan İttifakı” çatısı altında seçime girdiği varsayılıyor.
Bu senaryoya göre ittifakın toplam sandalye sayısı 92 oluyor:
- İYİ Parti: 45 milletvekili
- Zafer Partisi: 41 milletvekili
- BTP: 6 milletvekili
Söz konusu ittifak modeli, paylaşımı yapan İsmail Ömür Aşık’ın simülasyonunda kullanılan varsayıma dayanıyor. Partilerin böyle bir seçim ittifakı kurduğuna ilişkin paylaşımda ayrıca resmî bir karar veya protokol sunulmadı.
İki ittifakın toplamı 324 milletvekili
Aşık’ın değerlendirmesine göre Cumhur İttifakı ile Vatan İttifakı birlikte hareket ederse toplam milletvekili sayısı 324’e ulaşıyor.
Bu hesaplama şöyle yapılıyor:
Cumhur İttifakı 232 + Vatan İttifakı 92 = 324 milletvekili
Böyle bir siyasi iş birliği ihtimalinde iki ittifak, 301 sandalyelik Meclis çoğunluğunu 23 milletvekiliyle geçmiş oluyor.
YENİ Parti, CHP ve DEM Parti 276 sandalyede
Simülasyonda YENİ Parti’nin 144, CHP’nin 66 ve DEM Parti’nin 66 milletvekiline sahip olacağı öngörülüyor.
Bu üç partinin toplam sandalye sayısı 276 olarak hesaplanıyor:
YENİ Parti 144 + CHP 66 + DEM Parti 66 = 276 milletvekili
Bu toplam, Meclis çoğunluğu için gereken 301 sandalyenin 25 altında kalıyor.
Ancak söz konusu hesaplama yalnızca matematiksel bir toplamı gösteriyor. Bu üç partinin birlikte hareket edeceğine ilişkin herhangi bir resmî ittifak açıklaması bulunmuyor.
Hiçbir parti tek başına çoğunluğa ulaşamıyor
Paylaşımda öne çıkan temel sonuç, hiçbir partinin veya mevcut ittifakın tek başına Meclis çoğunluğunu sağlayamaması oldu.
Simülasyona göre AK Parti 182, YENİ Parti ise 144 milletvekili çıkarabiliyor. Böylece her iki parti de tek başına iktidar veya Meclis çoğunluğu için gerekli 301 sandalye sınırının oldukça gerisinde kalıyor.
Bu tablo gerçekleşirse yeni ittifaklar, seçim sonrası siyasi iş birlikleri ve Meclisteki oylamalarda kurulacak geçici uzlaşmalar önem kazanacak.
Seçim barajı ve ittifak hesabı önemli
Çalışmanın yüzde 7 seçim barajı ve seçim çevreleri esas alınarak hazırlandığı belirtildi. Ancak İYİ Parti, MHP ve Zafer Partisi gibi yüzde 7’nin altında gösterilen partilerin milletvekili çıkarabilmesi, simülasyonda kullanılan ittifak varsayımlarına dayanıyor.
Türkiye’de milletvekili dağılımı yalnızca ülke genelindeki oy oranına göre yapılmıyor. İllerdeki seçmen sayısı, milletvekili kontenjanı, partilerin seçim çevrelerindeki oy dağılımı ve ittifak yapısı sonuçları doğrudan etkiliyor.
Bu nedenle ülke genelindeki oy oranlarından hareketle kesin milletvekili sayısı hesaplamak mümkün değil. Aynı genel oy oranı, illerdeki dağılıma bağlı olarak farklı sandalye sonuçları doğurabilir.
Anket şirketleri ve yöntem açıklanmadı
Paylaşımda sonuçların son iki haftada yapılan anketlerin ortalamasına dayandığı ifade edilse de araştırmaya dâhil edilen şirketlerin isimleri açıklanmadı.
Çalışmada ayrıca;
- Kaç anketin kullanıldığı,
- Araştırmaların hangi tarihlerde yapıldığı,
- Toplam kaç kişiyle görüşüldüğü,
- Anketlerin yüz yüze mi yoksa telefonla mı gerçekleştirildiği,
- Kararsız seçmenlerin nasıl dağıtıldığı,
- İllere göre hangi oy dağılımının esas alındığı
bilgilerine yer verilmedi.
Bu nedenle açıklanan oranların bilimsel bir anket ortalaması veya kesin seçim tahmini olarak değil, İsmail Ömür Aşık tarafından paylaşılan varsayımsal bir siyasi senaryo olarak değerlendirilmesi gerekiyor.
“Türkiye yeni bir siyasi dengeye mi gidiyor?”
İsmail Ömür Aşık, paylaşımının sonunda seçmen tercihlerindeki değişimin kalıcı olup olmadığını ve seçim atmosferi yaklaştıkça dengelerin yeniden şekillenip şekillenmeyeceğini sordu.
Aşık, “Sandık konuştuğunda kazanan kim olacak?” sorusunu yönelterek vatandaşları tahminlerini paylaşmaya davet etti.
Paylaşılan çalışma kesin seçim sonucu niteliği taşımıyor. Türkiye’de gerçek siyasi tablo, ancak Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilan edilecek seçim takvimi, kesinleşecek ittifaklar, aday listeleri ve sandıktan çıkacak oylarla belli olacak.
