Güneş Sistemi'nin uzak bölgelerinde yürütülen araştırmalarda yeni bir gökcismi keşfedildi. Şili'deki Vera C. Rubin Gözlemevi'nin verilerini inceleyen bilim insanları, Plüton'un ötesinde bulunan ve geçici olarak 2026 ED138 adı verilen bir cüce gezegen adayı belirledi.
27 Ekim 2026'da duyurulan keşif, Güneş Sistemi'nin dış bölgelerinde henüz yeterince incelenmemiş büyük gökcisimlerinin bulunabileceğini yeniden gündeme taşıdı.
İlk hesaplamalara göre Güneş'ten yaklaşık 6,9 milyar kilometre uzaklıkta bulunan cismin çapı 1.500 kilometreye ulaşabilir. Ancak gerçek boyutu ve fiziksel özellikleri henüz kesinleşmedi.
Yeni Gökcisminin İzine Rubin Gözlemevi Verilerinde Rastlandı
Harvard ve Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden Matthew Holman, Vera C. Rubin Gözlemevi'nin daha önce topladığı verileri özel bir yazılımla incelerken 2026 ED138'in izine rastladı.
Mario Juric'in de katıldığı araştırmada, gözlemevinin 4 Mart ile 11 Temmuz 2026 tarihleri arasında gökcismini 20 farklı gecede toplam 30 kez görüntülediği belirlendi.
Araştırmacılar ayrıca Dark Energy Camera arşivlerinde 2016 yılına kadar uzanan görüntülere ulaştı. Yaklaşık 10 yıllık gözlem kayıtları, gökcisminin yörüngesinin hesaplanmasına katkı sağladı.
Çapı 1.500 Kilometreye Ulaşabilir
2026 ED138'in boyutlarına ilişkin ilk hesaplamalar, gökcisminin çapının 600 ile 1.500 kilometre arasında olabileceğini gösteriyor.
Bu tahminler, cismin uzaklığına, parlaklığına ve yüzeyinin ışığı yansıtma oranına ilişkin varsayımlara dayanıyor.
Ancak gökcisminin gerçek boyutu henüz kesin olarak belirlenemedi. Bilim insanları, daha güvenilir ölçümler elde edebilmek için kızılötesi gözlemlere ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Cismin kendi kütle çekimi sayesinde yaklaşık küresel bir şekle sahip olup olmadığının belirlenmesi de cüce gezegen olarak sınıflandırılması açısından önem taşıyor.
Plüton'un Ötesinde 6,9 Milyar Kilometre Uzaklıkta
2026 ED138, mevcut konumuyla Güneş'ten yaklaşık 46 astronomik birim uzaklıkta bulunuyor. Bu mesafe yaklaşık 6,9 milyar kilometreye karşılık geliyor.
Bir astronomik birim, Dünya ile Güneş arasındaki ortalama uzaklığı ifade ediyor.
Karşılaştırma yapıldığında Plüton'un Güneş'e ortalama uzaklığı yaklaşık 40 astronomik birim olarak biliniyor.
Yeni keşfedilen gökcisminin yörüngesinin ise Güneş Sistemi'nin ana yörünge düzlemine göre yaklaşık 25 derece eğiklik gösterdiği belirtiliyor.
2026 ED138 Cüce Gezegen Olarak Kabul Edildi Mi?
2026 ED138, henüz resmi olarak cüce gezegen sınıfına dahil edilmedi.
Cüce gezegenler, Güneş çevresinde dolanan, kendi kütle çekimleri sayesinde yaklaşık küresel şekle sahip olan ancak yörüngelerinin çevresini diğer gökcisimlerinden temizleyememiş cisimler olarak tanımlanıyor.
Uluslararası Astronomi Birliği tarafından tanınan beş cüce gezegen bulunuyor. Bunlar Plüton, Ceres, Eris, Haumea ve Makemake olarak sıralanıyor.
2026 ED138'in bu listeye dahil edilebilmesi için boyutunun, şeklinin ve diğer fiziksel özelliklerinin daha ayrıntılı biçimde incelenmesi gerekiyor.
Rubin Gözlemevi Yeni Keşiflerin Önünü Açıyor
Şili'de bulunan Vera C. Rubin Gözlemevi, 3,2 gigapiksellik kamerasıyla gökyüzünü tekrar tekrar görüntüleyerek konumu zaman içerisinde değişen gökcisimlerinin tespit edilmesini sağlıyor.
Bu yöntem, özellikle Güneş Sistemi'nin dış bölgelerinde bulunan ve yıldızların yoğun olduğu alanlarda fark edilmesi güçleşen uzak cisimlerin keşfedilmesine yardımcı oluyor.
Araştırmacı Matthew Holman, 2026 ED138'in keşfinin varsayımsal Dokuzuncu Gezegen'in varlığına ilişkin doğrudan kanıt oluşturmadığını belirtiyor.
Bununla birlikte keşif, Güneş Sistemi'nin uzak bölgelerinde henüz tespit edilmemiş büyük gökcisimlerinin bulunabileceğine işaret ediyor.
