Mevcut mevzuata göre emeklilik şartları sigorta başlangıç tarihi, prim günü, yaş ve sigortalılık süresine göre değişiyor.
EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan milyonlarca kişi yaş şartı olmadan emeklilik hakkı elde etmişti. Bu tarihten sonra sigorta girişi bulunan çalışanlar ise mevcut emeklilik şartlarına göre yaş ve prim gününü tamamlamayı bekliyor.
Özellikle 2000-2008 yılları arasında sigortalı olanlar, kademeli emeklilik düzenlemesinin hayata geçirilmesi halinde daha erken emeklilik imkanına kavuşup kavuşamayacaklarını araştırıyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK YÜRÜRLÜKTE Mİ?
Kademeli emeklilik, çalışanların sigorta başlangıç tarihine göre farklı yaş ve prim şartlarıyla emekli olmasını öngören bir sistem olarak gündemde bulunuyor.
Ancak mevcut durumda 2000-2008 arası sigorta girişi olanlara otomatik olarak erken emeklilik hakkı sağlayan yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesi yürürlüğe girmiş değil. Bu nedenle çalışanların emeklilik hesabı, halen yürürlükteki sosyal güvenlik mevzuatına göre yapılıyor.
2000-2008 ARASI SİGORTALILARIN MEVCUT ŞARTLARI
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan SSK'lılar için mevcut düzenlemelerde 7000 prim günü ve 60 yaş şartı bulunuyor.
Ayrıca belirli koşulları sağlayan kişiler için kısmi emeklilik seçeneği de mevcut. 3600 prim günü ve 15 yıllık sigortalılık süresinin hangi tarihte tamamlandığına bağlı olarak yaş şartı değişebiliyor.
23 Mayıs 2002 tarihinden önce gerekli 3600 gün ve 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlayanlar için yaş şartı daha düşük uygulanırken, bu şartların daha sonraki tarihlerde tamamlanması halinde yaş kademeli olarak yükseliyor.
KISMİ EMEKLİLİKTE PRİM ŞARTI
9 Eylül 1999-30 Nisan 2008 döneminde sigorta başlangıcı bulunanlar açısından belirli koşullarda 4500 prim günü ve 25 yıllık sigortalılık süresi üzerinden kısmi emeklilik imkanı bulunuyor.
Kadınlarda bu şartlarla emeklilik yaşı 58, erkeklerde ise 60 olarak uygulanıyor.
1 Mayıs 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlarda ise kısmi emeklilik için prim şartı 5400 gün olarak uygulanıyor. Bu da 15 yıllık prim süresine karşılık geliyor. Bunun yanında 25 yıllık sigortalılık şartı da aranıyor.
2008 SONRASI YAŞ ŞARTI KADEMELİ ARTIRILIYOR
1 Mayıs 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanlarda emeklilik yaşı, ilgili mevzuata göre kademeli şekilde yükseliyor.
Özellikle 1 Ocak 2036'dan itibaren yaş şartı kademeli olarak artırılırken, ilerleyen yıllarda kadın ve erkekler için emeklilik yaşı daha da yükseliyor.
Bu nedenle sigorta başlangıç tarihi ve prim gününün yanı sıra, kişinin emeklilik şartlarını hangi tarihte tamamladığı da önem taşıyor.
BAĞ-KUR VE EMEKLİ SANDIĞI’NDA ŞARTLAR FARKLI
Emeklilik koşulları yalnızca sigorta başlangıç tarihine göre değil, bağlı olunan sosyal güvenlik statüsüne göre de değişiyor.
Bağ-Kur kapsamında genel olarak kadınlar için 7200, erkekler için 9000 prim günü üzerinden şartlar uygulanıyor. Emekli Sandığı kapsamındaki çalışanlarda da kadınlar için 7200, erkekler için 9000 prim günü şartı öne çıkıyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLENTİSİ SÜRÜYOR
2000-2008 arasında sigorta girişi bulunan çalışanlar, EYT düzenlemesinden yararlanamadıkları için kademeli emeklilik talebinin hayata geçirilmesini bekliyor.
Yeni bir yasal düzenleme yapılması halinde emeklilik yaş ve prim şartlarının değişmesi mümkün olabilir. Ancak şu an için kademeli emekliliğin yasalaştığına ilişkin resmi bir karar bulunmuyor. Bu nedenle sosyal medya veya bazı haberlerde yer alan yaş tablolarının mevcut yasayla kesinleşmiş emeklilik şartları olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
