Sosyal medyada dolaşan bu iddialar, SGK emekliliği ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından bağlanan 2022 sayılı kanun kapsamındaki engelli aylığının karıştırılmasından kaynaklanıyor.

SGK’dan emekli maaşı bağlanabilmesi için mutlaka sigorta girişi ve belirli sayıda prim gününün tamamlanması gerekiyor. Zihinsel yetersizliği bulunan bireyler için sağlanan temel avantaj ise yaş şartının uygulanmaması.

“Hemen Emeklilik” Mümkün mü?

Mevzuata göre zihinsel yetersizliği (mental retardasyon) bulunan bireyler yaşa takılmadan emekli olabiliyor. Ancak bu durum, “hiç çalışmadan maaş” anlamına gelmiyor. Emeklilik için gerekli prim gününün doldurulması ve resmi sağlık kurulu raporunun alınması şart.

Para-10

Malulen Emeklilik ve Engelli Emekliliği Ayrımı

Zihinsel yetersizlikte emeklilik süreci, rahatsızlığın sigorta başlangıcından önce mi yoksa sonra mı ortaya çıktığına göre ikiye ayrılıyor:

1. Malulen Emeklilik (Sigorta Sonrası Kaybı):
Sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra meydana gelen zihinsel yeti kaybı durumunda uygulanıyor.

şartı aranıyor.

Eğer kişi “başkasının sürekli bakımına muhtaç” derecede ağır zihinsel engelli ise 10 yıllık sigortalılık süresi şartı kaldırılıyor ve yalnızca 1800 gün prim yeterli oluyor.

Para-13

2. Engelli Emekliliği (Doğuştan veya Sigorta Öncesi Durum):
Zihinsel yetersizliğin doğuştan ya da sigorta girişinden önce var olması halinde uygulanıyor. IQ düşüklüğü vakalarının çoğu bu grupta yer alıyor.

  • En az %40 engelli sağlık kurulu raporu

  • SSK’lı çalışanlar için vergi indirim belgesi

  • 3600 ile 4680 gün arasında değişen prim şartı

gerekiyor. Yaş şartı bu kapsamda da uygulanmıyor; prim dolduğu anda emeklilik hakkı doğuyor.

IQ Seviyesi ve Rapor Süreci

Tıp literatüründe “zeka geriliği” olarak tanımlanan mental retardasyon tanısı, Sağlık Bakanlığı onaylı tam teşekküllü hastaneler tarafından yapılan testler sonucunda belirleniyor. WAIS gibi zeka testleriyle hafif, orta ya da ağır düzeyde engel oranı saptanıyor ve yüzde olarak rapora işleniyor.

SGK emeklilik işlemlerini bu resmi oran üzerinden yürütüyor. Özel hastanelerden alınan veya yönetmeliğe uygun olmayan raporlar geçerli sayılmıyor.

Muhabir: Suğra İrem Yıldız