Plan kapsamında 24 ayda 5 milyon vatandaşın yapay zekâ okuryazarı olması, en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı mobilize edilmesi ve ulusal hesaplama altyapısının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” temasıyla hayata geçirilecek. 2026-2030 dönemini kapsayan plan kapsamında yapay zekâ alanında 4 eksen altında 16 öncelikli eylem belirlendi.
5 MİLYON KİŞİYE YAPAY ZEKÂ EĞİTİMİ
Planın dikkat çeken hedeflerinden biri, toplum genelinde yapay zekâ okuryazarlığının artırılması oldu.
Bu kapsamda Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı ve Güvenli Kullanım Programı uygulanacak. Programla 24 ay içerisinde 5 milyon vatandaşa ulaşılması hedefleniyor.
Ayrıca Ulusal Yapay Zekâ Yetenek Programı hayata geçirilecek. Plan dönemi sonuna kadar 1 milyon çalışanın mesleki dönüşüm değerlendirmesinden geçirilmesi ve 500 uluslararası uzmanın Türkiye'de araştırma, girişimcilik ve eğitim faaliyetlerine katılması planlanıyor.
YAPAY ZEKÂ İÇİN ULUSAL VERİ KÜTÜPHANESİ KURULACAK
Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki veri altyapısının güçlendirilmesi amacıyla Ulusal Veri Kütüphanesi ve güvenli veri alanları oluşturulacak.
Bunun yanında Yapay Zekâ Şampiyonları Programı devreye alınarak veri temelli yapay zekâ çalışmalarının desteklenmesi hedefleniyor.
Plan kapsamında vatandaşların haklarını koruyan ve yatırımcılara daha öngörülebilir bir ortam sunan yeni bir düzenleyici çerçeve de oluşturulacak.
YAPAY ZEKÂ ETİK KURULU GELİYOR
Kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplum temsilcilerinin yer alacağı Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu kurulacak.
Ayrıca TÜRKPATENT tarafından Yapay Zekâ Hızlı Hat uygulaması başlatılacak. Böylece yapay zekâ teknolojileri ve yapay zekâ kullanan buluşlara yönelik sınai mülkiyet başvurularının hızlandırılması amaçlanıyor.
10 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM HEDEFİ
Türkiye'nin yapay zekâ altyapısının geliştirilmesi için plan döneminde en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı yatırımın mobilize edilmesi hedefleniyor.
2030 yılına kadar:
- En az 1 gigavat veri merkezi kurulu gücüne ulaşılması
- 10 teravatsaat düşük karbonlu elektrik alım anlaşması yapılması
- Yapay zekâ için rekabetçi ve düşük karbonlu ulusal hesaplama altyapısının kurulması
amaçlanıyor.
“HERKES İÇİN GPU” PROGRAMI BAŞLATILACAK
Plan kapsamında Herkes İçin GPU Programı da hayata geçirilecek.
Girişimlerin, KOBİ'lerin ve araştırmacıların dünya standartlarında hesaplama gücüne daha kolay erişebilmesi hedefleniyor.
Program kapsamında enerji verimliliği, veri güvenliği, hizmet sürekliliği ve fikri mülkiyet haklarının korunması gibi kriterler dikkate alınacak.
KAMU YATIRIMLARINDA YAPAY ZEKÂYA YÜZDE 2 PAY
Kamu da yapay zekâ dönüşümünün önemli aktörlerinden biri olacak.
Toplam kamu yatırım programları bütçesinden yapay zekâ projelerine en az yüzde 2 pay ayrılması planlanıyor.
Sağlık hizmetleri, enerji optimizasyonu, akıllı üretim, kalite kontrol ve coğrafi bilgi sistemleri öncelikli alanlar arasında yer alacak.
KOBİ'lerin yapay zekâ çözümlerine erişimini artırmak amacıyla Yapay Zekâ Kupon ve Hazır Çözüm Paketleri Programı da uygulanacak.
YAPAY ZEKÂ BÜYÜME BÖLGELERİ KURULACAK
Türkiye'nin farklı bölgelerinde yapay zekâ büyüme bölgeleri ve bölgesel mükemmeliyet merkezleri kurulacak.
Bu bölgelerde büyük veri merkezi ve yapay zekâ yatırımlarının hızlandırılması hedeflenirken, enerji altyapısı hazır kampüsler oluşturulacak.
Ayrıca yapay zekâ fabrikaları kurulacak. Bu fabrikaların ulusal hesaplama kapasitesinin önemli bir bölümünü oluşturması ve kapasitenin ülke genelinde erişilebilir hale getirilmesi planlanıyor.
YAPAY ZEKÂ İÇİN 25 MİLYAR LİRALIK FON
Eylem planında yapay zekâ girişimleri için önemli finansman hedefleri de yer alıyor.
Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Fonu üzerinden 10 milyar liralık destek sağlanması planlanıyor. Projelerin en az yüzde 40'ının pilot veya prototip aşamasına ilerlemesi hedefleniyor.
Bunun yanında 15 milyar liralık Yapay Zekâ Büyüme Fonu oluşturulacak. Fon aracılığıyla en az 20 girişimin Seri A/B veya ölçeklenme yatırımlarına katkı sağlanması amaçlanıyor.
ROBOTİK VE OTONOM ARAÇLARA YENİ DESTEK
Plan kapsamında fiziksel yapay zekâ ve robotik alanında yerli üretim kapasitesinin artırılması da hedefleniyor.
Savunma sanayisinde geliştirilen robotik ve otonom sistemlerin sivil alanlara aktarılması için çift kullanımlı teknoloji teşvikleri ve ortak hızlandırma programları uygulanacak.
Otonom sürüş teknolojilerinde de Türkiye'nin üretici ülke konumunun güçlendirilmesi amaçlanıyor.
2027 sonuna kadar 3 öncelikli pilot, 2 üniversite-sanayi robotik merkezi ve 3 test sahasının başlatılması planlanıyor. Ayrıca 3 savunmadan sivile teknoloji transferi projesinin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
5 ÜLKEYLE YAPAY ZEKÂ ANLAŞMASI HEDEFİ
Türkiye, yapay zekâ diplomasisi alanında da yeni adımlar atacak.
Eylem planına göre 2027 sonuna kadar en az 5 ülkeyle ikili yapay zekâ iş birliği çerçeve anlaşması imzalanması planlanıyor.
Bölgesel ve çok taraflı platformlar üzerinden ortak yapay zekâ altyapıları, modeller ve kapasite geliştirme programlarının yürütülmesi de hedefler arasında bulunuyor.
Böylece Türkiye, 2030'a kadar yapay zekâ alanında yalnızca kullanıcı değil; kendi verisini, hesaplama altyapısını, teknolojisini ve insan kaynağını geliştiren ülkeler arasında yer almayı hedefliyor.
