Mersin'in Tarsus ilçesinde bulunan ve binlerce yıllık geçmişiyle dikkat çeken Kleopatra Kapısı, yalnızca tarihî mimarisiyle değil, geçmişte halk arasında kullanılan farklı isimleriyle de merak uyandırıyor. Tarihçi Cezmi Yurtsever, Mısır Kraliçesi Kleopatra ile Romalı General Marcus Antonius'un Tarsus'taki buluşmasını hatırlatarak kapının geçmişte neden “Kancık Kapısı” adıyla anıldığını gündeme taşıdı.

Kleopatra Kapısı'nın Eski Adı Neden Kancık Kapısı?

Tarihçi Cezmi Yurtsever, Tarsus'un tarihî kapısının Osmanlı'nın son dönemlerinde halk arasında “Kancık Kapısı” olarak adlandırıldığını belirtti.

Yurtsever, bu ismin Kleopatra'nın Tarsus'a gelişi ve Marcus Antonius ile yaşadığı ilişkinin halk hafızasında bıraktığı izlerle bağlantılı olabileceğine dikkat çekti.

Ancak tarihî belgelerde kapının bu isimle anılması, adlandırmanın kesin olarak Kleopatra'nın aşk hikâyesinden kaynaklandığını kanıtlamıyor.

Mersin Üniversitesi arşivinde yer alan bir akademik çalışmada, Hicri 1320 tarihli Adana Vilayeti Salnamesi'nde kapının “Kancık Kapı” adıyla bilindiğine ilişkin kayıt bulunuyor. Bu belge, söz konusu ismin tarihî kullanımını doğruluyor.

acikerisim.mersin.edu.tr

Tarsus'taki Kleopatra Kapısı'na Neden Kancık Kapısı Denildi (1)Kleopatra Tarsus'a Neden Geldi?

Tarihî anlatımlara göre Mısır Kraliçesi Kleopatra, MÖ 41 yılında Romalı General Marcus Antonius ile görüşmek üzere Tarsus'a geldi.

O dönemde Berdan Çayı'nın antik çağdaki adı olan Kydnos Nehri, Tarsus'un Akdeniz ile bağlantısında önemli rol oynuyordu.

Kleopatra'nın görkemli bir gemiyle nehir üzerinden kente gelişi, antik tarihçi Plutarkhos'un anlatımlarında da yer aldı.

İngiliz oyun yazarı William Shakespeare ise Antonius ve Kleopatra adlı tiyatro eserinde bu tarihî ilişkiyi edebiyata taşıdı.

Cambridge University Press

Tarsus'un Denizle Bağlantısı Zamanla Değişti

Yurtsever, Tarsus'un geçmişte deniz ulaşımı açısından önemli bir merkez olduğuna dikkat çekti.

Berdan Çayı'nın taşıdığı alüvyonların etkisiyle kıyı ve liman çevresinin zaman içerisinde değişmesi, kentin denizle olan bağlantısını da etkiledi.

Antik dönemde liman kenti olarak bilinen Tarsus, yüzyıllar içerisinde bugünkü kıyı çizgisinden içeride kalan bir yerleşim merkezine dönüştü.

Tarsus'taki Kleopatra Kapısı'na Neden Kancık Kapısı Denildi (3)Kleopatra Kapısı Günümüze Nasıl Ulaştı?

Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün verdiği bilgilere göre Tarsus'un tarihî surlarında Dağ Kapısı, Adana Kapısı ve Deniz Kapısı olmak üzere üç önemli giriş bulunuyordu.

Evliya Çelebi'nin Seyahatname eserinde “İskele Kapısı” olarak söz ettiği Deniz Kapısı, zamanla Kleopatra Kapısı adıyla tanındı.

Tarsus surlarının büyük bölümü 1835 yılında Mısırlı İbrahim Paşa döneminde yıkılırken, tek kemerli kapı günümüze kadar ulaşabildi.

Tarsus'taki Kleopatra Kapısı'na Neden Kancık Kapısı Denildi (2)Tarihçi Cezmi Yurtsever'den Tarsuslulara Soru

Tarihçi Cezmi Yurtsever, paylaşımında Kleopatra Kapısı'nın geçmişteki adlandırmasına dikkat çekerek Tarsus'u ziyaret eden vatandaşlara da seslendi.

Yurtsever, tarihî kapıyı görenlerin yapı hakkındaki düşüncelerini ve bildikleri hikâyeleri paylaşmasını istedi.

Bugün Kleopatra Kapısı olarak bilinen tarihî yapı, “Deniz Kapısı”, “İskele Kapısı” ve “Kancık Kapısı” isimleriyle Tarsus'un kültürel hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Kaynak: Tarihçi Cezmi Yurtsever'in paylaşımı, Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve tarihî Adana Vilayeti Salnamesi üzerine akademik çalışma.

Muhabir: Resul Özdil