3400 Yıllık Anıtsal Yapı Gün Yüzüne Çıkıyor
Çorum’un Ortaköy ilçesinde bulunan Şapinuva Antik Kenti’nde sürdürülen arkeolojik kazılar, Hitit dönemine ilişkin önemli bulguları gün yüzüne çıkarmaya devam ediyor. Kazı çalışmalarında yaklaşık 3400 yıl önce inşa edildiği belirlenen anıtsal bir yapının ne amaçla kullanıldığı araştırılıyor.
Hitit Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Önder İpek, yürütülen çalışmalar ve karbon testlerinden elde edilen sonuçlara göre yapının milattan önce 1380’li yıllarda inşa edildiğinin tespit edildiğini belirtti.
Şapinuva’nın bir dönem Hititlere başkentlik yaptığını ifade eden İpek, kralların bölgeye geldiği dönemlerde anıtsal yapıların inşa edildiğini söyledi. Daha önceki yıllarda yapılan kazılarda da çeşitli anıtsal yapıların ortaya çıkarıldığını aktaran İpek, yeni çalışmanın bu yapıların kuzeydoğusunda sürdürüldüğünü kaydetti.
Yapının İşlevi Henüz Kesinleşmedi
Kazı ekibi, 2024 yılında gerçekleştirilen jeofizik çalışmalar sırasında yer altında büyük bir yapının izlerini tespit etti. Üç yıllık çalışmalar sonucunda yapının dış duvarlarının büyük bölümünün takip edildiği ve binanın genel planının önemli ölçüde ortaya çıkarıldığı bildirildi.
Kazı çalışmalarında bazı bölümlerde iç mekânlara ve odalara ulaşılması, yapının kullanım amacının belirlenmesi açısından yeni bir dönemin başlamasını sağladı. Bu yıl özellikle odaların içerisinde gerçekleştirilen çalışmalarla yapının işlevine ilişkin daha fazla arkeolojik veri elde edilmesi hedefleniyor.
Ancak şu ana kadar yapının kesin olarak hangi amaçla kullanıldığı belirlenebilmiş değil. Anıtsal yapının bir kamu binası, tapınak ya da idari yapı olabileceği değerlendirilirken, kesin sonucun iç odalarda yapılacak kazılardan elde edilecek buluntularla ortaya konulması bekleniyor.
L Şeklindeki Odalar Dikkat Çekiyor
Yapının içerisinde gerçekleştirilen kazılarda uzun ve “L” biçimindeki odalar önemli buluntular verdi. Geçen yıl ortaya çıkarılan odaların ardından bu yıl aynı odaların simetrik bölümlerinin de tespit edildiği belirtildi.
Bu bulgular, yapının mimari planının daha ayrıntılı şekilde anlaşılmasına yardımcı olurken, odalarda bulunan arkeolojik materyaller de binanın geçmişteki kullanımına ilişkin önemli ipuçları taşıyor.
3400 Yıllık Yapıda Hayvan Kalıntıları Bulundu
Kazıların en dikkat çekici buluntuları arasında hayvan iskeletleri ve kafatasları da yer aldı. 2025 yılında odalardan birinde, tabana yakın bölümde taş döşeme üzerinde başı bulunmayan kuzu veya keçi yavrusuna ait olabileceği değerlendirilen bir hayvan iskeleti bulundu.
Buluntunun hangi hayvana ait olduğunun kesin olarak belirlenmesi için çalışmaların devam ettiği aktarıldı.
Bu yıl ise yapının diğer “L” biçimli odasında taş döşeme üzerine bırakılmış bir sığır kafatası bulundu. Aynı yapı içerisinde farklı dönemlere ait bulguların ortaya çıkarılması, binanın birden fazla evrede kullanılmış olabileceğine işaret ediyor.
Kurban Törenlerine İlişkin İpuçları Araştırılıyor
Kazı Başkanı Önder İpek, Hititlerin yazılı kaynaklarında yapılarda gerçekleştirilen tadilatlar sırasında kurban kesildiğine ilişkin bilgiler bulunduğunu belirtti.
Bu nedenle taş döşemeler üzerinde bulunan hayvan kalıntılarının, yapının farklı kullanım evrelerinde gerçekleştirilen kurban uygulamalarıyla bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor. Arkeolojik buluntular ile Hitit yazılı kaynaklarının birlikte değerlendirilmesi, yapının geçmişteki işlevinin anlaşılması açısından büyük önem taşıyor.
Şapinuva’nın Tarihine Yeni Bir Halka
Şapinuva Antik Kenti’nde devam eden çalışmalar, Hititlerin siyasi, dini ve idari yapısına ilişkin yeni bilgilerin ortaya çıkarılmasına katkı sağlıyor. Yaklaşık 3400 yıllık anıtsal yapının işlevinin belirlenmesi halinde, Şapinuva’nın Hitit dönemindeki kullanımına ilişkin önemli bir soru daha yanıtlanmış olacak.
Arkeologlar, yapı içerisindeki çalışmaların sürdürülmesiyle birlikte yeni odaların, mimari unsurların ve dönemin günlük yaşamına ışık tutabilecek arkeolojik malzemelerin ortaya çıkarılmasını bekliyor.
Yapının tapınak mı, kamu binası mı yoksa idari bir merkez mi olduğuna ilişkin kesin sonuçların, kazı sezonunda elde edilecek yeni bulguların değerlendirilmesinin ardından ortaya çıkması bekleniyor.
