EGM, eylemin polisleri değil sivil personeli kapsadığını açıkladı. Türkiye’de devlet memurlarına yönelik grev yasağı sürerken, polislerin sendikalaşmasına ilişkin de özel sınırlamalar bulunuyor.
Emniyet Teşkilatı Sendikasının 28 Eylül 2026 için aldığı iş bırakma kararı kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, “Türkiye’de polis grev veya iş bırakma eylemi yapabilir mi?” sorusu yeniden tartışılmaya başlandı.
Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü, kamuoyunda yayılan “polisler iş bırakıyor” iddialarına açıklık getirdi.
EGM, iş bırakma kararı alan sendikanın üyelerinin Emniyet teşkilatında görev yapan sivil personelden oluştuğunu, polislerin iş bırakacağı yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını bildirdi.
DEVLET MEMURLARININ GREV YAPMASI YASAK
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 27. maddesi devlet memurlarının greve karar vermelerini, grev düzenlemelerini ve greve katılmalarını yasaklıyor.
Kanunda, devlet memurlarının herhangi bir greve veya grev girişimine katılamayacağı, grevi destekleyemeyeceği veya teşvik edemeyeceği hükme bağlanıyor.
Bu nedenle emniyet hizmetleri sınıfında görev yapan polislerin grev hakkı bulunmuyor.
POLİSLER SENDİKAYA ÜYE OLABİLİR Mİ?
Polisler açısından sendikalaşmada da özel bir hukuki sınırlama bulunuyor.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 15. maddesinde yer alan düzenleme kapsamında emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının sendika kurması ve sendikaya üye olması yasak.
Anayasa Mahkemesi 2014 yılında verdiği kararda, yasağın emniyet teşkilatında çalışan bütün personeli kapsayan bölümünü iptal etti ancak emniyet hizmetleri sınıfına yönelik yasağı kaldırmadı.
Böylece polis, komiser, başkomiser ve emniyet müdürü gibi emniyet hizmetleri sınıfındaki personel açısından sendikal yasak devam ederken, teşkilatta farklı hizmet sınıflarında çalışan sivil personel açısından bu engel kaldırılmış oldu.
28 EYLÜL’DE KİMLER İŞ BIRAKTI?
Emniyet Teşkilatı Sendikası, ekonomik ve sosyal sorunlar, özlük hakları ve çalışma şartlarına dikkat çekmek amacıyla 28 Eylül’de Türkiye genelinde yarım günlük iş bırakma eylemi gerçekleştirdi.
Ancak söz konusu eylem polislerin değil, sendikaya üye olabilen sivil personelin eylemi olarak gerçekleşti.
TÜRKİYE’DE POLİS ÖRGÜTLENMESİNİN TARİHİ: POL-DER
Polislerin mesleki örgütlenmesi tartışmalarının geçmişi ise 1970’li yıllara kadar uzanıyor.
Akademik çalışmalara göre 1970 yılında polislerin özlük haklarını savunmak amacıyla faaliyet gösteren Polis Derneği, 17 Mayıs 1975’teki yönetim değişikliğinin ardından POL-DER olarak bilinen yapıya dönüştü.
Dernek kısa sürede büyüyerek yaklaşık 17 bin üyeye ulaştı.
1980’DE BİN POLİS OTURMA EYLEMİ YAPTI
Türkiye’nin emniyet tarihinde en dikkat çekici toplu eylemlerden biri ise 12 Eylül askeri darbesinden kısa süre önce yaşandı.
Akademik araştırmalarda, 1 Eylül 1980’de Ankara Toplum Polisi Merkezinde yaklaşık bin polisin, çalışma şartlarının iyileştirilmesi talebiyle oturma eylemi yaptığı aktarılıyor.
Eylemin gerçekleştiği merkezin askeri birlikler tarafından çevrildiği ve olayın dönemin yoğun siyasi kutuplaşmasının yaşandığı ortamda önemli bir krize dönüştüğü belirtiliyor.
POL-DER VE POL-BİR DÖNEMİ
1970’lerin siyasi kutuplaşması emniyet teşkilatına da yansıdı. POL-DER’in karşısında 1978 yılında POL-BİR adıyla başka bir polis örgütlenmesi kuruldu.
Döneme ilişkin akademik çalışmalarda bu iki yapının, emniyet teşkilatı içerisindeki siyasi ayrışmanın en belirgin örnekleri arasında bulunduğu ifade ediliyor.
12 Eylül 1980 askeri darbesiyle birlikte bu dönem sona ererken polislerin dernekler üzerinden yürüttüğü örgütlenme tecrübesi de büyük ölçüde tarihe karıştı.
BUGÜN HUKUKİ DURUM NE?
Bugünkü mevzuata göre tablo oldukça net:
Emniyet hizmetleri sınıfındaki polislerin sendika kurma ve sendikaya üye olma hakkı bulunmuyor. Devlet memurlarının greve katılması ise 657 sayılı Kanun’un 27. maddesiyle yasaklanmış durumda.
Emniyet teşkilatındaki bazı sivil personel ise sendikalara üye olabiliyor. 28 Eylül 2026’daki iş bırakma eylemi de bu personel grubuyla ilgiliydi.
Dolayısıyla “Türkiye’de polisler greve gitti” şeklindeki ifade, 28 Eylül’de yaşanan gelişmeyi doğru yansıtmıyor.
