Anayasa Mahkemesi Kararı Sonrası Kritik Adım
TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” kapsamında yapılan düzenleme, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda şekillendi. Görüşmeler sırasında kabul edilen önergeyle kanuna yeni bir madde eklendi.
Bu değişiklikle birlikte, engelli bireylerin araç alımındaki hak kayıplarının giderilmesi hedefleniyor.
%40 Engel Oranı Olanlara Yeni Hak
Düzenlemenin en dikkat çeken yönü, ortopedik engelli bireyler için getirilen yeni hak oldu. Buna göre:
- Engel oranı %40 ve üzeri olan,
- Ancak ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan bireyler,
artık Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnasından yararlanabilecek.
Bu kişiler, belirlenen şartlar kapsamında 10 yılda bir kez olmak üzere ÖTV’siz araç satın alabilecek.
Eski Şart Kalktı: Ehliyet Zorunluluğu Yok
Önceki uygulamada ortopedik engellilerin ÖTV muafiyetinden faydalanabilmesi için “özel tertibatlı araç kullanabilir” ibaresi bulunan bir sürücü belgesine sahip olması gerekiyordu.
Yeni düzenlemeyle birlikte bu şart kaldırıldı. Artık “sürücü belgesi alamaz” raporu bulunan bireyler de bu haktan yararlanabilecek.
Araçları Yakınları Kullanacak
Ehliyet alamayan engelli bireyler adına alınan araçları, birinci derece yakınları veya refakatçileri kullanabilecek. Böylece, uzun süredir ulaşımda ciddi zorluk yaşayan aileler için önemli bir kolaylık sağlanmış oldu.
Adaletsizlik Giderildi
Daha önce %90 ve üzeri engel oranına sahip bireyler herhangi bir sürüş şartı aranmaksızın ÖTV’siz araç alabilirken, ortopedik engelliler için getirilen ehliyet zorunluluğu eleştirilere neden oluyordu.
Yeni düzenleme ile bu eşitsizlik ortadan kaldırılarak, farklı engel grupları arasında daha dengeli bir sistem oluşturuldu.
Araç Alımında Yeni Kriterler
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen kriterlere göre 2026 yılı itibarıyla:
- ÖTV ve MTV dahil toplam araç bedelinin 2 milyon 873 bin 900 TL’nin altında olması,
- Aracın en az %40 yerlilik oranına sahip olması
gerekiyor.
Hangi Araçlar Alınabilecek?
Yerlilik şartı nedeniyle sınırlı sayıda model ÖTV muafiyeti kapsamında yer alıyor. Bunlar arasında:
- Togg T10X ve T10F
- Fiat Egea Sedan ve Egea Cross
- Renault Clio, Megane Sedan ve Duster
- Toyota Corolla, Corolla Hybrid ve C-HR
- Hyundai i20 ve Bayon
bulunuyor.
Satış Kısıtı Devam Ediyor
ÖTV muafiyetiyle alınan araçlar belirli bir süre boyunca satılamıyor. Bu süre dolmadan satış yapılması halinde, ödenmeyen vergi geri tahsil ediliyor. Bu nedenle araç alımı planlanırken uzun vadeli kullanım dikkate alınması gerekiyor.
