Osmaniye'nin eski sokaklarında, bugün artık pek rastlanmayan mesleklerden biri olan halaçlık, geçmiş yıllarda günlük hayatın önemli parçalarından biriydi. Sokak aralarında yankılanan “Pambık attıraaan!” sesleri, kentte yaşayanların aşina olduğu seslerden biri olarak hafızalarda yer etti.
Teknolojinin ve hazır ürünlerin yaygınlaşmadığı dönemlerde yorgan, yatak ve yastıkların içindeki pamuk zamanla sıkışır, özelliğini kaybederdi. Bu durumda aileler, pamukları yeniden kabartmak ve kullanılabilir hale getirmek için mahalle mahalle dolaşan halaçlardan yardım alırdı.
“Pambık attıraaan!” sesleri sokaklarda yankılanırdı
Halaçlar, yaptıkları işi duyurmak için sokaklarda yüksek sesle mesleklerini ilan ederdi. Osmaniye'nin mahallelerinde dolaşan halaçların “Pambık attıraaan!” şeklindeki seslenişleri, özellikle geçmiş kuşakların hafızasında yer eden günlük hayatın ayrıntılarından biri olarak anlatılır.
Bir evin önünde halaç sesini duyan vatandaşlar, yorgan veya yataklarındaki pamukları yeniden attırmak için ustayı çağırırdı. Böylece uzun süre kullanılan yatak ve yorganlar yeniden kabartılarak daha kullanışlı hale getirilirdi.
Pamuk yeniden kabartılarak kullanıma hazırlanırdı
Halaçlığın temelinde, zaman içerisinde sıkışan ve topaklanan pamuğun özel yöntemlerle yeniden kabartılması bulunuyordu. Yorgan veya yatak içerisindeki pamuk çıkarılıyor, özel bir işlemden geçirilerek liflerin birbirinden ayrılması ve yeniden hacim kazanması sağlanıyordu.
Bu işlem, dönemin şartlarında ev eşyalarının daha uzun süre kullanılmasına da imkan tanıyordu. Yeni bir yorgan veya yatak almak yerine mevcut eşyanın içindeki pamuk yenilenerek tekrar kullanıma hazırlanıyordu.
Özellikle kış aylarına hazırlık dönemlerinde bu tür hizmetlere olan ihtiyaç artarken, mahallelerde dolaşan halaçlar da yoğun mesai yapıyordu.
Osmaniye'nin mahalle kültüründen bir ses
Bugün hazır yatak, yorgan ve yastıkların yaygınlaşmasıyla birlikte halaçlık mesleği eski görünürlüğünü büyük ölçüde kaybetti. Ancak “Pambık attıraaan!” şeklindeki sesleniş, Osmaniye'nin geçmiş mahalle kültürünü hatırlatan sözlü miraslardan biri olarak hafızalarda yaşamaya devam ediyor.
Bir dönem sokaklarda duyulan bu ses, yalnızca bir mesleğin duyurusu değil, aynı zamanda komşuluk ilişkilerinin ve mahalle yaşamının da bir parçasıydı. İnsanların ihtiyaçlarını mahalle aralarında hizmet veren ustalar aracılığıyla karşılaması, dönemin günlük hayatının doğal bir görüntüsünü oluşturuyordu.
Geçmişten bugüne kalan bir meslek
Halaçlık, günümüzde unutulmaya yüz tutmuş meslekler arasında anılan geleneksel uğraşlardan biri olarak geçmişteki yaşam biçimine dair önemli ipuçları taşıyor. Osmaniye'de yaşlı kuşakların hatıralarında yer eden bu meslek, hazır tüketim ürünlerinin yaygın olmadığı dönemlerde ev eşyalarının bakım ve yenilenmesinde önemli bir işlev üstleniyordu.
Sokaklarda yankılanan “Pambık attıraaan!” sesi de bu mesleğin en belirgin hatıralarından biri olarak öne çıkıyor. Bugün bu sesi sokaklarda duymak mümkün olmasa da, Osmaniye'nin eski mahallelerini bilenlerin hafızasında halaçların dolaştığı günlerden izler bulunuyor.
