Osmaniye'de kalp sağlığı konusunda bilgi edinmek isteyen vatandaşların merak ettiği tıbbi testlerden biri olan BNP, kalp yetmezliğinin değerlendirilmesinde kullanılan önemli kan testleri arasında yer alıyor. Özellikle nefes darlığı, çabuk yorulma, ayak ve bacaklarda şişlik gibi şikâyetlerle sağlık kuruluşlarına başvuran hastalarda istenebilen BNP testi, kalbin normalden fazla yük altında çalışıp çalışmadığı hakkında önemli bilgiler verebiliyor. Peki, BNP nedir, BNP yüksekliği ne anlama gelir, normal BNP değeri kaç olmalı ve BNP yüksekliği her zaman kalp yetmezliği anlamına mı gelir?
Kalp ve damar hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılan BNP (B tipi natriüretik peptit), kalp kası hücreleri tarafından salgılanan bir hormondur. Özellikle kalbin karıncıklarında basınç artışı ve gerilme meydana geldiğinde kandaki BNP düzeyi yükselebiliyor.
Medicana Sağlık Grubu tarafından yayımlanan sağlık bilgilendirmesine göre BNP, kalp yetersizliğinin tanı ve takibinde kullanılan önemli biyobelirteçlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Ancak BNP yüksekliğinin tek başına kesin kalp yetmezliği tanısı anlamına gelmediği, test sonuçlarının hastanın şikâyetleri, fizik muayenesi ve diğer tetkikleriyle birlikte yorumlanması gerektiği vurgulanıyor.
BNP NEDİR, NE ANLAMA GELİR?
BNP, İngilizce "B-type Natriuretic Peptide" ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede B tipi natriüretik peptit olarak adlandırılıyor.
Bu hormon, ağırlıklı olarak kalbin karıncıklarını oluşturan kas hücrelerinden salgılanıyor.
Kalbin içerisindeki basınç yükseldiğinde veya kalp kası normalden fazla gerildiğinde BNP üretimi artabiliyor.
Vücut bu hormon aracılığıyla kalbin üzerindeki yükü azaltmaya yönelik bazı mekanizmaları harekete geçiriyor.
BNP'nin başlıca görevleri arasında damarların gevşemesine yardımcı olmak, böbreklerden sodyum ve su atılımını artırmak ve dolaşım sistemi üzerindeki basıncı azaltmaya katkıda bulunmak yer alıyor.
Bu nedenle BNP, yalnızca bir laboratuvar değeri değil, aynı zamanda vücudun kalpteki basınç değişikliklerine verdiği fizyolojik yanıtın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
BNP TESTİ NEDEN YAPILIR?
BNP testi, özellikle kalp yetersizliği şüphesi bulunan hastaların değerlendirilmesinde kullanılıyor.
Kalp yetersizliği, kalbin vücudun ihtiyaç duyduğu kanı yeterli şekilde pompalayamaması veya bunu ancak kalp içi dolum basınçlarının yükselmesiyle sağlayabilmesi durumudur.
Bu rahatsızlık farklı belirtilerle ortaya çıkabiliyor.
Hastalığın başlangıç dönemlerinde şikâyetler hafif olabilirken ilerleyen süreçlerde nefes darlığı, halsizlik ve vücutta sıvı birikimi gibi sorunlar görülebiliyor.
BNP testi, bu belirtilerin kalp yetersizliğiyle ilişkili olup olmadığını değerlendirmede doktora yardımcı olabiliyor.
Özellikle nefes darlığı şikâyetinin kalp kaynaklı mı yoksa akciğer hastalıkları gibi başka nedenlerden mi kaynaklandığının araştırılmasında BNP veya NT-proBNP ölçümünden yararlanılabiliyor.
Bununla birlikte testin tek başına tanı koydurmadığı unutulmamalı.
BNP NORMAL DEĞERİ KAÇ OLMALI?
BNP testi yaptıran hastaların en çok merak ettiği konulardan biri, kandaki BNP düzeyinin kaç olması gerektiği.
BNP değerleri, testin hangi klinik durumda istendiğine ve kullanılan laboratuvar yöntemine göre farklı eşiklerle değerlendiriliyor.
Kalp yetersizliği şüphesi bulunan ancak akut bir tabloyla başvurmayan hastalarda Avrupa Kardiyoloji Derneğinin tanısal yaklaşımına göre:
BNP: 35 pg/mL'nin altında
NT-proBNP: 125 pg/mL'nin altında
Bu değerlerin altında kalp yetersizliği olasılığı genel olarak daha düşük kabul ediliyor.
Ancak ani gelişen nefes darlığı gibi akut durumlarda farklı değerlendirme eşikleri kullanılıyor. Örneğin BNP'nin 100 pg/mL'nin altında olması, akut kalp yetersizliğinin olasılığını azaltan bir bulgu olarak kabul edilebiliyor.
Bu nedenle 35 pg/mL ve 100 pg/mL değerleri birbiriyle çelişen sınırlar değil; farklı klinik koşullarda kullanılan değerlendirme eşikleri olarak ele alınıyor.
Ayrıca BNP ve NT-proBNP için aynı sayısal sınırların kullanılması doğru değil.
Önemli: BNP sonucunun normal ya da yüksek olarak değerlendirilmesinde kişinin yaşı, böbrek fonksiyonları, vücut ağırlığı, hastalık öyküsü ve mevcut belirtileri dikkate alınmalı.
BNP YÜKSEKLİĞİ NE ANLAMA GELİR?
Kanda BNP seviyesinin yükselmesi, kalbin artan basınç veya gerilmeye maruz kaldığını gösterebilir.
Bu durum özellikle kalp yetersizliği bulunan hastalarda görülebiliyor.
Kalp, dolaşım sistemindeki kanı yeterli şekilde pompalamakta zorlandığında veya kalbin dolum basınçları yükseldiğinde BNP salgılanması artabiliyor.
Bununla birlikte yüksek BNP değeri doğrudan kalp yetersizliği tanısı koymak için yeterli değil.
BNP'nin yükselmesine neden olabilecek farklı kalp, akciğer ve böbrek hastalıkları da bulunuyor.
Doktorlar BNP sonucunu değerlendirirken hastanın şikâyetlerini, muayene bulgularını, kullandığı ilaçları ve diğer laboratuvar sonuçlarını birlikte inceliyor.
Gerekli görülen durumlarda ekokardiyografi gibi görüntüleme yöntemleriyle kalbin yapısı ve çalışma durumu araştırılıyor.
BNP YÜKSEKLİĞİNİN NEDENLERİ NELERDİR?
BNP yüksekliği farklı sağlık sorunlarıyla ilişkili olabiliyor.
Kalp yetersizliği: BNP yüksekliğinin önemli nedenleri arasında bulunuyor. Kalp içindeki basıncın artması hormon salgılanmasını artırabiliyor.
Kalp ritim bozuklukları: Özellikle atriyal fibrilasyon gibi ritim bozukluklarında BNP düzeyleri yükselebiliyor.
Böbrek fonksiyon bozuklukları: Böbreklerin çalışma kapasitesinin azalması, natriüretik peptit düzeylerinin yükselmesiyle ilişkili olabiliyor.
Kalp krizi ve akut koroner sendrom: Kalp kasının hasar görmesi ve kalp üzerindeki yükün artması nedeniyle BNP değerlerinde yükselme görülebiliyor.
Pulmoner emboli: Akciğer damarlarında pıhtı oluşması sonucunda kalbin sağ tarafındaki basıncın artması BNP yüksekliğine neden olabiliyor.
Pulmoner hipertansiyon: Akciğer damarlarındaki basınç artışı kalbin sağ karıncığında zorlanmaya yol açabiliyor.
İleri yaş: Yaş ilerledikçe natriüretik peptit düzeylerinin daha yüksek seyretmesi mümkün olabiliyor.
Bu nedenle BNP yüksekliği görülen hastalarda altta yatan nedenin belirlenmesi büyük önem taşıyor.
BNP YÜKSEKLİĞİ KALP YETMEZLİĞİ DEMEK Mİ?
BNP testiyle ilgili en önemli yanlış anlamalardan biri, yüksek çıkan her sonucun kalp yetmezliği olarak değerlendirilmesi.
Oysa BNP yüksekliği, kalp yetersizliğini düşündürebilen bir bulgu olsa da kesin tanı anlamına gelmiyor.
Örneğin böbrek yetersizliği bulunan bir hastanın BNP değeri, kalp yetersizliği dışında farklı mekanizmalar nedeniyle de yükselebiliyor.
Benzer şekilde bazı ritim bozuklukları ve akciğer damarlarını etkileyen hastalıklar BNP seviyesinde artışa neden olabiliyor.
Bu nedenle kalp yetersizliği tanısı için yalnızca kan testine bakılmıyor.
Hastanın şikâyetleri, klinik muayenesi, elektrokardiyografi ve ekokardiyografi gibi tetkikleri de değerlendiriliyor.
BNP yüksekliği tek başına hastalık tanısı değildir; araştırılması gereken bir laboratuvar bulgusudur.
KALP YETMEZLİĞİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Osmaniye'de kalp sağlığı açısından dikkat edilmesi gereken önemli konulardan biri de kalp yetersizliği belirtilerinin erken fark edilmesi.
Kalp yetersizliği farklı şikâyetlerle ortaya çıkabiliyor.
Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
-
Günlük hareketler sırasında nefes darlığı yaşanması
-
Merdiven çıkarken normalden daha çabuk yorulma
-
Ayak bileklerinde ve bacaklarda şişlik
-
Yatarken nefes almakta zorlanma
-
Gece nefes darlığı nedeniyle uyanma
-
Günlük işlerde belirgin güçsüzlük ve halsizlik
-
Vücutta sıvı birikimine bağlı hızlı kilo artışı
-
Fiziksel hareket kapasitesinin azalması
-
Bazı hastalarda çarpıntı hissi
Bu belirtilerin tamamı yalnızca kalp yetersizliğine özgü değil.
Akciğer hastalıkları, kansızlık, böbrek rahatsızlıkları ve farklı sağlık sorunları da benzer şikâyetlere neden olabiliyor.
Bu nedenle belirtilerin devam etmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurularak değerlendirme yapılması gerekiyor.
BNP TESTİ NASIL YAPILIR?
BNP testi, hastadan alınan kan örneğinin laboratuvarda incelenmesiyle gerçekleştiriliyor.
Testin yapılabilmesi için genellikle kol damarından kan alınması yeterli oluyor.
Alınan kan örneğinde BNP veya NT-proBNP düzeyi ölçülüyor.
BNP testi için çoğu durumda aç kalmak gerekmiyor. Ancak aynı anda farklı kan testleri yapılacaksa doktorun veya laboratuvarın hazırlık talimatlarına uyulması gerekiyor.
Test sonucunun çıkış süresi sağlık kuruluşunun laboratuvar koşullarına ve testin aciliyetine göre değişebiliyor.
Doktor, elde edilen değeri hastanın muayene bulguları ve diğer tetkikleriyle birlikte değerlendiriyor.
BNP VE NT-PROBNP ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Kalp yetersizliği değerlendirmesinde BNP ile birlikte NT-proBNP adı verilen başka bir test de kullanılabiliyor.
Her iki madde de kalp kasında oluşan gerilme ve basınç değişiklikleriyle ilişkili olarak ortaya çıkıyor.
Kalp kası hücrelerinde önce proBNP adı verilen öncül molekül üretiliyor.
Bu molekül daha sonra BNP ve NT-proBNP olarak iki parçaya ayrılıyor.
BNP biyolojik olarak aktif bir hormon olarak görev yaparken NT-proBNP farklı özellikler taşıyan bir parçadır.
İki test de kalp yetersizliği değerlendirmesinde kullanılabiliyor ancak ölçülen moleküller aynı değil.
Kan dolaşımındaki kalış süreleri ve bazı ilaçlardan etkilenme biçimleri de farklılık gösteriyor.
Örneğin kalp yetersizliği tedavisinde kullanılan sakubitril/valsartan, BNP ve NT-proBNP düzeylerini farklı şekillerde etkileyebiliyor.
Bu nedenle BNP ile NT-proBNP sonuçları doğrudan aynı sayısal sınırlarla karşılaştırılmamalı.
BNP TESTİ KALP YETMEZLİĞİNİN DERECESİNİ GÖSTERİR Mİ?
BNP düzeyleri, bazı hastalarda kalp yetersizliğinin şiddeti ve hastalığın seyri hakkında bilgi verebiliyor.
Kalp üzerindeki yük arttığında BNP değerinde yükselme görülebiliyor.
Tedavi sürecinde kalbin üzerindeki yükün azalmasıyla natriüretik peptit düzeylerinde düşüş meydana gelebiliyor.
Ancak her hastada aynı ilişki görülmeyebilir.
Böbrek fonksiyonları, yaş, vücut ağırlığı ve kullanılan ilaçlar gibi faktörler sonuçları etkileyebiliyor.
Bu nedenle BNP değerindeki artışın veya azalmanın tek başına hastalığın iyileştiğini ya da kötüleştiğini gösterdiği düşünülmemeli.
Hastalığın takibi sırasında klinik değerlendirme ve gerekli diğer tetkikler birlikte ele alınmalı.
BNP DÜŞÜKLÜĞÜ NE ANLAMA GELİR?
BNP düzeyinin düşük olması, özellikle uygun klinik koşullarda kalp yetersizliği olasılığını azaltan bir bulgu olarak kabul ediliyor.
Ancak normal veya düşük BNP sonucu, bütün kalp hastalıklarının kesin olarak dışlandığı anlamına gelmiyor.
Özellikle obezitesi bulunan hastalarda BNP ve NT-proBNP düzeyleri beklenenden daha düşük çıkabiliyor.
Bu durum bazı hastalarda kalp yetersizliği bulunmasına rağmen natriüretik peptit düzeylerinin görece düşük ölçülmesine neden olabiliyor.
Bu nedenle belirgin nefes darlığı, bacaklarda şişlik veya başka ciddi belirtileri bulunan kişilerin yalnızca normal BNP sonucuna güvenerek tıbbi değerlendirmeyi bırakmamaları gerekiyor.
OBEZİTE BNP TESTİNİ NASIL ETKİLER?
BNP sonuçlarını etkileyen önemli faktörlerden biri vücut ağırlığıdır.
Araştırmalar, obezitesi bulunan bireylerde BNP ve NT-proBNP düzeylerinin daha düşük ölçülebildiğini gösteriyor.
Bu nedenle obezitesi olan bir hastada kalp yetersizliği bulunmasına rağmen test sonucunun beklenen düzeyde yükselmemesi mümkün olabiliyor.
Özellikle nefes darlığı ve ödem gibi şikâyetleri bulunan hastalarda bu durumun dikkate alınması gerekiyor.
Doktorlar test sonucunu değerlendirirken hastanın vücut kitle indeksini ve diğer klinik özelliklerini göz önünde bulundurabiliyor.
BNP YÜKSEKLİĞİ NASIL DÜŞÜRÜLÜR?
BNP yüksekliği tespit edilen hastaların en çok araştırdığı konulardan biri de değerin nasıl düşürüleceği.
Ancak BNP, kendi başına tedavi edilmesi gereken bağımsız bir hastalık değil.
Yüksekliğe neden olan sağlık sorununun belirlenmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesi gerekiyor.
Örneğin kalp yetersizliği bulunan hastalarda doktor tarafından düzenlenen tedaviyle kalp üzerindeki yük azaltılabiliyor.
Bazı hastalarda sıvı birikiminin kontrol altına alınması, kalbin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve eşlik eden hastalıkların tedavisi natriüretik peptit düzeylerini etkileyebiliyor.
Ancak tedavi seçimi hastalığın türüne, şiddetine ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişiyor.
BNP değerini düşürmek amacıyla doktor önerisi olmadan ilaç kullanılması, mevcut ilaçların dozunun değiştirilmesi veya tedavinin bırakılması tehlikeli olabilir.
BNP TESTİ KİMLERE YAPILIR?
BNP testi, özellikle kalp yetersizliğinden şüphelenilen hastalarda istenebiliyor.
Nefes darlığı, bacaklarda şişlik ve açıklanamayan yorgunluk şikâyeti bulunan kişiler bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
Ayrıca daha önce kalp yetersizliği tanısı almış hastalarda, hastalığın seyri ve tedaviye yanıt hakkında ek bilgi edinmek amacıyla da ölçüm yapılabiliyor.
Bununla birlikte BNP testi, herhangi bir şikâyeti bulunmayan herkesin düzenli olarak yaptırması gereken genel bir tarama testi olarak değerlendirilmiyor.
Testin gerekliliğine kişinin hastalık öyküsü ve klinik durumuna göre doktor karar veriyor.
BNP YÜKSEKLİĞİNDE HANGİ DOKTORA GİDİLMELİ?
BNP yüksekliği tespit edilen hastaların başvurabileceği temel uzmanlık alanlarından biri kardiyoloji.
Kardiyoloji uzmanları, BNP ve NT-proBNP sonuçlarını kalp hastalıkları açısından değerlendirerek gerekli gördükleri ileri incelemeleri planlayabiliyor.
Bazı hastalarda iç hastalıkları uzmanları da ilk değerlendirmeyi gerçekleştirebiliyor.
Böbrek fonksiyon bozukluğu gibi eşlik eden sorunların bulunması halinde ilgili uzmanlık alanlarından görüş alınması gerekebiliyor.
Hastanın şikâyetlerine ve muayene bulgularına göre elektrokardiyografi, ekokardiyografi ve diğer kan testleri istenebiliyor.
KALP YETMEZLİĞİ TANISINDA EKO NEDEN ÖNEMLİ?
Ekokardiyografi, kalbin ultrason yöntemiyle incelenmesini sağlayan önemli bir görüntüleme tekniğidir.
Bu inceleme ile kalbin odacıkları, kapakçıkları, kasılma fonksiyonları ve bazı basınç göstergeleri değerlendirilebiliyor.
BNP testi kalp üzerindeki yük hakkında dolaylı bilgiler verirken ekokardiyografi, kalbin yapısı ve çalışma biçimi hakkında daha ayrıntılı veriler sağlıyor.
Kalp yetersizliğinin türünün belirlenmesinde ve uygun tedavinin planlanmasında ekokardiyografi önemli rol oynuyor.
Bu nedenle BNP yüksekliği bulunan bir hastanın değerlendirilmesinde doktor gerekli görürse ekokardiyografi incelemesi isteyebiliyor.
BNP YÜKSEKLİĞİ OLAN HASTALAR NE ZAMAN ACİLE GİTMELİ?
BNP yüksekliği tek başına acil müdahale gerektiren bir durum olduğu anlamına gelmiyor.
Ancak bazı belirtiler ciddi kalp ve dolaşım sistemi sorunlarına işaret edebiliyor.
Özellikle aşağıdaki belirtilerde acil değerlendirme gerekiyor:
-
İstirahat hâlinde bile devam eden şiddetli nefes darlığı
-
Ani başlayan veya devam eden göğüs ağrısı
-
Bayılma veya belirgin bilinç bulanıklığı
-
Nefes alamama hissinin hızla artması
-
Şiddetli halsizlikle birlikte belirgin kötüleşme
-
Hızla gelişen solunum sıkıntısı
Bu belirtiler kalp yetersizliğinin akut kötüleşmesi veya başka ciddi hastalıklarla ilişkili olabilir.
Şiddetli nefes darlığı, göğüs ağrısı veya bilinç değişikliği yaşayan kişilerin 112 Acil Çağrı Merkezi'ni aramaları gerekiyor.
Bu tür durumlarda yalnızca BNP sonucunu beklemek yerine acil tıbbi değerlendirmenin yapılması önem taşıyor.
OSMANİYE'DE KALP SAĞLIĞI İÇİN HANGİ BELİRTİLERE DİKKAT EDİLMELİ?
Osmaniye'de kalp hastalıkları konusunda bilgi sahibi olmak isteyen vatandaşların, özellikle uzun süren nefes darlığı, çabuk yorulma ve bacaklarda şişlik gibi belirtileri önemsemeleri gerekiyor.
Bu şikâyetler her zaman kalp yetersizliğinden kaynaklanmasa da altta yatan nedenin araştırılması önem taşıyor.
Özellikle daha önce kalp hastalığı tanısı almış kişilerde şikâyetlerin artması, yeni belirtilerin ortaya çıkması veya günlük hareket kapasitesinin azalması durumunda doktor kontrolü gerekli olabilir.
Kalp sağlığının korunmasında kan basıncının düzenli takibi, diyabet ve kolesterol gibi risk faktörlerinin kontrol altına alınması, sigaradan uzak durulması ve doktorun önerdiği tedaviye uyulması önem taşıyor.
BNP ve NT-proBNP testleri, gerekli görülen hastalarda tanı sürecine katkı sunabiliyor.
Ancak bu testlerin sonuçları tek başına değerlendirilmemeli; kişinin genel sağlık durumu ve diğer incelemelerle birlikte yorumlanmalı.
BNP TESTİ HAKKINDA EN ÇOK MERAK EDİLEN SORULAR
BNP 100'ÜN ÜZERİNDEYSE KALP YETMEZLİĞİ Mİ VARDIR?
Hayır. BNP'nin 100 pg/mL üzerinde olması kalp yetersizliği olasılığını düşündürebilir ancak kesin tanı anlamına gelmez. Böbrek hastalıkları, ritim bozuklukları ve başka sağlık sorunları da BNP düzeyini artırabilir. Ayrıca bu değerin anlamı testin hangi klinik durumda yapıldığına göre değişir.
BNP TESTİ AÇ KARNINA MI YAPILIR?
BNP testi için genellikle açlık gerekmiyor. Ancak aynı kan alımında başka tetkikler de yapılacaksa doktorun verdiği hazırlık talimatlarına uyulması gerekiyor.
BNP DEĞERİ YAŞLA BİRLİKTE ARTAR MI?
İleri yaş BNP ve NT-proBNP düzeylerinin yükselmesiyle ilişkili olabilir. Bu nedenle yaş faktörü sonuçların yorumlanmasında dikkate alınıyor.
BNP NORMAL ÇIKARSA KALP HASTALIĞI YOK MUDUR?
Hayır. Normal BNP sonucu, uygun klinik koşullarda kalp yetersizliği olasılığını azaltabilir ancak bütün kalp hastalıklarını dışlamaz. Özellikle belirtiler devam ediyorsa değerlendirme sürdürülmelidir.
BNP YÜKSEKLİĞİ TEHLİKELİ MİDİR?
BNP yüksekliğinin önemi, değerinin ne kadar yükseldiğinden bağımsız olarak hastanın belirtilerine ve altta yatan hastalığa bağlıdır. Tek bir laboratuvar sonucuna bakılarak hastalığın tehlike derecesi belirlenemez.
BNP TESTİ İLE KALP KRİZİ ANLAŞILIR MI?
BNP kalbin üzerindeki yük hakkında bilgi verebilir ancak kalp krizi tanısında kullanılan temel belirteç troponindir. Kalp krizi şüphesinde elektrokardiyografi, troponin ölçümü ve acil tıbbi değerlendirme önem taşır.
OSMANİYE'DE BNP TESTİ VE KALP YETMEZLİĞİNE DİKKAT
Osmaniye'de kalp sağlığı konusunda bilinçli hareket etmek, özellikle kalp yetersizliği belirtilerinin erken değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
BNP testi, kalbin üzerindeki basınç ve gerilme değişiklikleri hakkında bilgi sağlayabilen önemli bir laboratuvar incelemesi olarak kullanılıyor.
BNP yüksekliği kalp yetersizliğini düşündürebilse de tek başına kesin tanı koydurmuyor.
Böbrek hastalıkları, ritim bozuklukları, akciğer damar hastalıkları ve ileri yaş gibi faktörler de sonucu etkileyebiliyor.
Ayrıca obezitesi bulunan bireylerde BNP değerlerinin beklenenden düşük çıkabileceği unutulmamalı.
Kalp yetersizliğinden şüphelenilen hastalarda doğru tanı için doktor muayenesi, kan testleri ve gerekli görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Özellikle nefes darlığı, bacaklarda şişlik, çabuk yorulma veya göğüs ağrısı gibi şikâyetlerin ihmal edilmemesi önem taşıyor.
BNP testi, kalp yetersizliğinin erken değerlendirilmesinde ve hastalık takibinde önemli bilgiler sağlayabilen bir yöntemdir. Ancak tedavi kararları yalnızca BNP sonucuna göre değil, hastanın bütün klinik bulguları dikkate alınarak verilmelidir.




