Orman üretimi denildiğinde ilk akla gelen ürünler çoğunlukla tomruk, yakacak odun ve lif-yonga odunu oluyor. Ancak ormanların ekonomik değeri yalnızca kesilen odun miktarıyla sınırlı değil.
Defne yaprağı, kekik, adaçayı, ıhlamur, kestane, doğal mantarlar, reçine ve bazı çiçek soğanları da odun dışı orman ürünleri kapsamında üretim sisteminin önemli parçaları arasında yer alıyor.
Bu ürünlerin yıllar içerisindeki üretim miktarları incelendiğinde ise her ürünün farklı bir gelişim gösterdiği dikkat çekiyor.
Defne Yaprağında Büyük Artış
Uzun dönem verilerinin en dikkat çekici örneklerinden birini defne yaprağı oluşturuyor.
1988 yılında yaklaşık 1.700 ton olan işlenmemiş defne yaprağı üretimi, 2000 yılında yaklaşık 5.700 tona yükseldi.
2012 yılında üretim 12 bin tonun üzerine çıkarken, 2020 yılında yaklaşık 44 bin ton seviyesine ulaştı.
2022 yılında yaklaşık 47 bin tonla serinin en yüksek seviyelerinden biri kaydedilirken, 2025 yılında üretimin yaklaşık 26 bin ton olduğu belirtildi.
Rakamlar, defne yaprağının uzun yıllar içerisinde üretim hacmini önemli ölçüde artıran odun dışı orman ürünlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor.
Kekikte Daha Dalgalı Bir Tablo Var
Kekik üretiminde ise defne yaprağındaki kadar düzenli bir yükseliş görülmüyor.
1990 yılında yaklaşık 1.200 ton seviyesinde bulunan kekik üretimi, bazı yıllarda 2 bin tonun üzerine çıktı. Ancak 2025 yılına gelindiğinde üretimin yaklaşık 1.100 ton seviyesinde kaldığı görülüyor.
Defne ve kekik verilerinin birlikte değerlendirilmesi, odun dışı orman ürünlerinin tek bir üretim eğilimi üzerinden ele alınamayacağını gösteriyor.
Her ürün; yetişme alanı, üretim miktarı ve yıllar içerisindeki seyri bakımından farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Ormanın Değeri Sadece Tomruk Değil
Orman ekonomisini yalnızca kesilen ağacın ya da üretilen odunun hacmi üzerinden değerlendirmek, toplam ekonomik potansiyelin bir bölümünü gözden kaçırmak anlamına geliyor.
Çünkü ormanlar aynı zamanda yaprağı, meyvesi, aromatik bitkileri, reçinesi ve doğal mantarlarıyla da üretime katkı sağlıyor.
Uzun dönemli veriler özellikle defne yaprağı gibi bazı ürünlerin zaman içerisinde çok daha yüksek üretim seviyelerine ulaşabildiğini gösterirken, kekik gibi ürünlerde ise daha dalgalı bir seyir yaşandığını ortaya koyuyor.
Bu nedenle ormanların ekonomik değerine ilişkin gerçek tablo, yalnızca odun üretimine değil, odun dışı orman ürünlerinin tamamına bakıldığında daha geniş biçimde ortaya çıkıyor.
