Muğla’nın Milas ilçesinde, ilçe merkezinin dışında yer alan ve geçmişi yüzyıllar öncesine uzanan İkiz Türbe, bölgenin dikkat çeken tarihî yapıları arasında bulunuyor. Milas’a yaklaşık 12 kilometre uzaklıktaki Türbe Ortaköy yöresinde bulunan yapı, hem mimari özellikleri hem de hakkında anlatılan tarihî bilgiler nedeniyle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
Milas’ın tarihî ve kültürel zenginlikleri arasında yer alan İkiz Türbe, birbirine bitişik şekilde inşa edilmiş iki eş büyüklükte sekizgen türbeden oluşuyor. Yapının bu mimari özelliği nedeniyle “İkiz Türbe” adıyla anıldığı belirtiliyor. Türbenin halk arasında Pir Ahmet Çelebi, Pir Abdurrahman ve Seyit Ahmet Türbesi gibi farklı isimlerle de anıldığı aktarılıyor.
Milas merkeze yaklaşık 12 kilometre uzaklıkta
İkiz Türbe, Milas ilçesinin Türbe Ortaköy olarak bilinen bölgesindeki Eski Türbe Mahallesi’nde, Kapucu Camii’nin hemen batısında bulunuyor. Yapı ayrıca Labranda Antik Kenti’ne kuş uçuşu yaklaşık 2 kilometre mesafede yer alıyor.
Bu konumuyla İkiz Türbe, Milas’ın antik kentleri ve tarihî yapıları arasında farklı bir rota oluşturuyor. Bölgenin yalnızca antik kentleriyle değil, Türk-İslam dönemine ait mimari eserleriyle de dikkat çektiğini gösteren yapılardan biri olarak öne çıkıyor.
1616 tarihine işaret eden kitabe
İkiz Türbe’nin geçmişine ilişkin en dikkat çekici bilgilerden biri ise giriş bölümündeki kitabe izleri. Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kayıtlarında, kapı tacı üzerinde “Tarihi Hecel Bina” ifadesinin yer aldığı ve burada Hicri 1025, Miladi 1616 tarihinin bulunduğu belirtiliyor. Ancak bu yazının yapının özgün kitabesi mi yoksa daha sonraki bir onarıma ait kitabe mi olduğu kesin olarak bilinmiyor.
Akademik çalışmalarda da Milas Ortaköy’deki İkiz Kubbeli Türbe, Türk türbe mimarisinin dikkat çekici örneklerinden biri olarak ele alınıyor. Yapının eski Milas-Aydın yolu üzerinde bulunduğu ve geçmişte yolculuk yapanlar için mola veya konaklama noktası olarak kullanıldığına dair bilgiler aktarılıyor.
Pir Ahmet Çelebi anlatısı
İkiz Türbe ile ilgili yörede çeşitli tarihî anlatılar da bulunuyor. Halk arasındaki rivayetlere göre Horasan veya Buhara’dan gelen Pir Ahmet Çelebi’nin beraberindekilerle bölgeye yerleştiğine ve burada bir yerleşim oluşturduğuna inanılıyor.
Bu anlatılarda Pir Ahmet Çelebi’nin bölgede kendi adıyla anılan bir zaviye yaptırdığı ve vefatının ardından türbeye defnedildiği aktarılıyor. Ancak bu tür anlatıların bir bölümünün sözlü tarih ve yerel rivayet niteliğinde olduğu, kesin tarihî bilgi olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtiliyor.
Mimari yapısıyla da dikkat çekiyor
İkiz Türbe, birbirine bitişik iki sekizgen planlı yapıdan meydana geliyor. Kırma taş ve harç kullanılarak inşa edilen türbelerin girişleri doğu yönünde bulunuyor. Kapı ve pencere çevrelerinde mermer unsurlar dikkat çekerken, kubbelerde taş, tuğla ve kireç harcı kullanıldığı belirtiliyor.
Yapının iç bölümünde doğu-batı doğrultusunda toplam altı mezarın bulunduğu, mezarların üzerinde ise kitabe bulunmadığı aktarılıyor. Türbelerin mimari özellikleri, bölgedeki bazı diğer tarihî türbelerle de benzerlik gösteriyor.
Menengiç ağacı yapının tarihine damga vurdu
İkiz Türbe’nin geçmişindeki ilginç ayrıntılardan biri de yapının ortasında yetişen menengiç ağacı. Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kayıtlarına göre, tespit edilemeyen bir tarihte türbenin orta bölümünde büyümeye başlayan menengiç ağacının zaman içerisinde yapıya zarar verdiği belirtiliyor.
Ağacın zamanla güçlenerek türbenin içine doğru büyüdüğü, beden duvarlarını ve kubbeyi etkilediği ve bunun sonucunda türbelerden birinin tamamen, diğerinin ise kısmen yıkılmasına neden olduğu aktarılıyor.
Bu nedenle yapı uzun süre harap durumda kaldı. Daha sonra restorasyon ve restitüsyon çalışmaları için hazırlıklar başlatıldı.
2013-2014 yıllarında restore edildi
İkiz Türbe’nin restorasyon sürecinde Milas Müze Müdürlüğü tarafından temizlik çalışmaları gerçekleştirildi. Ardından hazırlanan restorasyon ve restitüsyon projeleri kapsamında çalışmalar yürütüldü.
Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kayıtlarına göre restorasyon çalışmaları 2013-2014 yıllarında tamamlandı. Böylece uzun süre zarar gören tarihî yapı yeniden korunarak ziyarete açık hale getirildi.
Bugün İkiz Türbe, Milas’ın tarihî dokusu içerisinde farklı bir yere sahip olan yapılardan biri olarak varlığını sürdürüyor.
Milas’ın bilinmeyen tarihî noktalarından biri
Milas denildiğinde akla Labranda, Beçin Kalesi, Euromos ve diğer antik merkezler gelse de ilçenin tarihî mirası yalnızca antik dönem eserleriyle sınırlı değil. İkiz Türbe de bölgenin Osmanlı dönemi ve Türk-İslam mimarisine ilişkin önemli izler taşıyan yapıları arasında bulunuyor. Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de İkiz Türbe’yi Milas’taki dinî yapılar ve türbeler arasında kayıt altına alıyor.
Milas merkeze yaklaşık 12 kilometre uzaklıkta bulunan İkiz Türbe, tarihî yapıları keşfetmek isteyenler için ilçenin daha az bilinen duraklarından biri olmayı sürdürüyor.
Siz İkiz Türbe’yi biliyor musunuz?
Milas’ın merkezinden uzaklaştıkça karşılaşılan bu tür tarihî yapılar, ilçenin geçmişinin ne kadar geniş bir coğrafyaya yayıldığını da ortaya koyuyor. Yüzyıllar öncesinden günümüze ulaşan İkiz Türbe ise mimarisi, hakkında anlatılan rivayetler, geçirdiği zorlu dönem ve restorasyon süreciyle dikkat çekiyor.
Milas’ta yaşayan veya bölgeyi ziyaret eden vatandaşlar için İkiz Türbe, ilçenin daha az bilinen tarihî noktalarından birini keşfetme fırsatı sunuyor.
