Mersin'de nar hasadının başlamasıyla birlikte Yörüklerin geleneksel nar ekşisi üretimi de hız kazandı. Özellikle tescilli narıyla tanınan Silifke ilçesinde, kış sofralarına lezzet katmak ve aile bütçelerine katkı sağlamak isteyen üreticiler, büyük kazanların başında yoğun mesai harcıyor.
Yörük kültürünün önemli gelenekleri arasında yer alan nar ekşisi üretimi, kadınların emeğiyle kuşaktan kuşağa aktarılmaya devam ediyor.
Narlar Odun Ateşinde 12-13 Saat Kaynatılıyor
Silifke ve çevresindeki bahçelerden toplanan narlar, ilk olarak tane ayırma makinelerinde kabuklarından ayrılıyor. Ardından sıkma işleminden geçirilerek narların suyu çıkarılıyor.
Elde edilen nar suyu, büyük kazanlara aktarılarak odun ateşinde saatlerce kaynatılıyor. Yaklaşık 10 ila 13 saat süren kaynatma işlemi sonunda nar suyu koyulaşarak geleneksel nar ekşisine dönüşüyor.
Uzun ve zahmetli bir üretim süreci gerektiren nar ekşisi, doğal yöntemlerle hazırlanarak kış aylarında tüketilmek üzere saklanıyor veya satışa sunuluyor.
Çatlayan Narlar Ekonomiye Kazandırılıyor
Nar ekşisi üretiminin en önemli özelliklerinden biri de pazarda satış imkânı bulamayan ürünlerin değerlendirilmesi.
Özellikle çatlamış ancak kullanılmaya uygun narlar, ekşi üretiminde kullanılarak israfın önüne geçiliyor. Böylece üreticiler ürünlerini değerlendirme fırsatı bulurken Yörük kadınları da aile ekonomisine katkı sağlıyor.
Nar ekşisi üretimi, yörede hem geleneksel lezzetlerin yaşatılmasına hem de tarımsal ürünlerin katma değerli hale getirilmesine yardımcı oluyor.
Nar Ekşisinin Kilogramı 500-600 Lira
Büyük emek ve zaman harcanarak hazırlanan geleneksel nar ekşisinin kilogramının 500 ile 600 lira arasında değişen fiyatlarla alıcı bulduğu öğrenildi.
Üreticiler, özellikle doğal yöntemlerle hazırlanan nar ekşisinin yöresel mutfakta önemli bir yere sahip olduğunu belirtiyor.
Nazmi Söylemez: Silifke Narlarıyla Ünlü
Nar ekşisi üretimi yapan Nazmi Söylemez, Silifke'nin nar yetiştiriciliği bakımından önemli bir merkez olduğunu belirterek üretim sürecini anlattı.
Söylemez, “Silifke Göksu Deltası ve çevresinde müthiş derecede nar bahçeleri var. Narları bahçelerden topluyoruz. Narları en teknolojik aletlerde tane ayırma ve sıkma sistemi sonrasında büyük kazanlarımızda getirdiğimiz nar sularını en doğal ortamda odun ateşinde 12-13 saatlik kaynatma sonrasında kıvama getirerek şifa kaynağı nar ekşisi oluşturuyoruz.” dedi.
Yörük Geleneği Yaşatılmaya Devam Ediyor
Mersin'in kırsal bölgelerinde uzun yıllardır sürdürülen nar ekşisi hazırlama geleneği, yalnızca bir gıda üretimi değil, aynı zamanda kültürel mirasın önemli bir parçası olarak görülüyor.
Hasatla birlikte kurulan kazanlar, imece usulü çalışmayı ve geleneksel üretim yöntemlerini yaşatırken, ortaya çıkan nar ekşisi hem ailelerin kışlık ihtiyaçlarını karşılıyor hem de satış yoluyla üreticilere gelir sağlıyor.
