Memur emeklilerine 2023’te görevdeki memurlara verilen ilave ödemenin yansıtılması talebiyle yapılan bireysel başvuruların AYM’de birleştirildiği açıklandı. Ancak henüz verilmiş bir hak ihlali veya ödeme kararı bulunmuyor.
Memur emeklilerinin uzun süredir gündeminde bulunan seyyanen zam talebiyle ilgili hukuki süreçte yeni bir gelişme yaşandı. Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz tarafından Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurunun, aynı konuda daha önce açılan dosyayla birleştirildiği bildirildi.
Çilesiz’in avukatı Ali Erdem Gündoğan’ın açıklamasına göre Anayasa Mahkemesi, konuyu 6 Ağustos 2026 tarihinde ele aldı ve ikinci bireysel başvurunun 2026/7162 numaralı dosyada incelenmesine karar verdi.
Dosyaların birleştirilmesi ne anlama geliyor?
Benzer iddialar ve hukuki gerekçeler içeren bireysel başvuruların tek dosyada birleştirilmesi, incelemenin birlikte yürütülmesini sağlayan usule ilişkin bir işlem niteliği taşıyor.
Bu gelişme, Anayasa Mahkemesinin memur emeklilerine seyyanen zam verilmesine karar verdiği anlamına gelmiyor. Başvurunun kabul edilebilir bulunup bulunmadığı ve esas yönünden nasıl değerlendirileceği henüz belli değil.
Avukat Gündoğan ise dosyaların birleştirilmesinin AYM’nin nihai değerlendirmeye yaklaştığını gösteren önemli bir gelişme olduğunu savundu.
Uyuşmazlık 2023’teki ilave ödemeden kaynaklanıyor
Hukuki sürecin temelinde, Temmuz 2023’te görevdeki kamu çalışanlarına verilen 8 bin 77 liralık ilave ödemenin emekli aylıklarına yansıtılmaması bulunuyor.
Görevdeki memurlara yapılan ödeme, emeklilik aylığının hesaplanmasına esas unsurlar arasında yer almadığı için memur emeklileri bu düzenlemeden yararlanamadı. Memur emeklileri ise bu durumun görevdeki personelle emekliler arasındaki gelir farkını önemli ölçüde büyüttüğünü savunuyor.
Aradan geçen dönemde katsayı ve ücret artışlarının etkisiyle söz konusu ödemenin güncel karşılığının yaklaşık 25 bin liraya ulaştığı ileri sürülüyor.
“25 bin lira zam” kesinleşmiş değil
Kamuoyuna yansıyan 25 bin liralık seyyanen zam rakamı, yürürlüğe girmiş bir düzenlemeye veya kesinleşmiş mahkeme kararına dayanmıyor. Bu tutar, başvurunun olumlu sonuçlanması ve ödemenin güncel karşılığı üzerinden aylıklara yansıtılması ihtimaline ilişkin hukuki tarafın yaptığı hesaplamayı ifade ediyor.
Bu nedenle memur emeklilerinin aylıklarına hemen 25 bin lira zam yapılacağı yönündeki yorumlar mevcut aşamada gerçeği yansıtmıyor. AYM’den başvurucular lehine karar çıksa bile kararın kapsamı, uygulanma yöntemi ve diğer emeklilere etkisi ayrıca değerlendirilecek.
Bir milyon liralık geriye dönük ödeme iddiası
Avukat Gündoğan, başvurunun olumlu sonuçlanması durumunda Temmuz 2023’ten itibaren oluşan farkların geriye dönük ödenmesinin gündeme gelebileceğini belirtti. Gündoğan’ın hesabına göre kişi başına biriken alacak yaklaşık 1 milyon liraya ulaşabilir.
Ancak bu rakam da kesinleşmiş bir alacak veya kamu kurumlarınca açıklanmış bir ödeme tutarı değil. Geriye dönük ödemenin yapılıp yapılmayacağı, kimleri kapsayacağı ve hangi tarihten başlayacağı olası kararın içeriğine bağlı olacak.
AYM doğrudan zam belirler mi?
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurulardaki temel görevi, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki temel haklardan birinin kamu gücü tarafından ihlal edilip edilmediğini incelemek.
Mahkeme bir hak ihlali tespit ederse ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına, gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesine veya belirli koşullarda tazminata hükmedebilir. Ancak maaşlara uygulanacak genel bir zammın kapsamı ve finansmanı çoğunlukla kanuni düzenleme gerektirir.
Dolayısıyla olası bir ihlal kararının bütün memur emeklilerine kendiliğinden aynı tutarda zam ve toplu ödeme sağlaması kesin değil.
Mecliste de düzenleme talebi bulunuyor
Memur emeklilerinin seyyanen zam talebi yalnızca yargı süreciyle sınırlı değil. Konu Türkiye Büyük Millet Meclisinde de milletvekilleri tarafından gündeme getiriliyor. 2023’te verilen ilave ödemenin emekli aylıklarına yansıtılmasına yönelik talepler TBMM tutanaklarına da girmiş durumda. TBMM tutanaklarında ödemenin güncel karşılığı ve memur emeklilerine yansıtılmasına ilişkin değerlendirmeler yer alıyor.
Ağrı Milletvekili Heval Bozdağ tarafından hazırlandığı belirtilen kanun teklifinin de ilgili komisyona sevk edildiği aktarıldı. Ancak teklifin komisyona gönderilmesi yasalaştığı anlamına gelmiyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için komisyon ve Genel Kurul süreçlerinin tamamlanması, ardından yayımlanması gerekiyor.
Memur emeklileri kararı bekliyor
Hukuki sürecin nasıl sonuçlanacağı, yapılacak incelemenin kapsamına ve Anayasa Mahkemesinin vereceği karara bağlı olacak. Mevcut aşamada memur emeklilerine 25 bin lira seyyanen zam veya 1 milyon lira toplu ödeme yapılmasına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
Milyonlarca memur emeklisini ilgilendiren başvuruda gözler, AYM’nin kabul edilebilirlik ve esas yönünden yapacağı değerlendirmeye çevrildi.
