Türkiye’nin önemli kiraz üretim merkezleri arasında yer alan İzmir ve Manisa bölgesinde hasat başladı. Avrupa ülkelerine ihracatın da старт aldığı sezonda üreticiler, bu yıl yüksek rekolte beklentisiyle tarlalarda yoğun mesai harcıyor. Geçen yıl yaşanan don olayları nedeniyle ciddi kayıplar yaşanırken, bu sezon üretimde toparlanma dikkat çekiyor.
Türkiye’de kiraz hasadı İzmir-Manisa hattında başlarken, üretim süreci Denizli’nin Honaz ilçesinden başlayarak Isparta, Afyonkarahisar, Kütahya, Amasya, Tokat ve Kahramanmaraş’a kadar uzanıyor. Yaklaşık 6 haftalık süreç boyunca farklı bölgelerde hasat devam ediyor.
700 BİN TONLUK ÜRETİMDE TÜRKİYE ÖNDE
Türkiye, yıllık yaklaşık 700 bin ton kiraz üretimiyle dünyanın en büyük üreticileri arasında yer alıyor. Üretilen kirazın önemli bir bölümü iç piyasada tüketilirken, Avrupa başta olmak üzere birçok ülkeye ihracat gerçekleştiriliyor. Bu yıl 60-70 bin ton seviyesinde ihracat hedefleniyor.
Yetkililer, Türkiye’nin üretim gücüne rağmen rakip ülkelerdeki yüksek rekoltenin ihracat rekabetini zorlaştırdığını belirtiyor. Özellikle Yunanistan ve İspanya gibi ülkelerde üretimin artması, fiyat ve pazar dengelerini etkiliyor.
KİLO FİYATI 250 TL’DEN BAŞLIYOR
Bölgede kirazın kilogram fiyatı kaliteye göre değişirken 250 TL seviyesinden başlıyor. Hasat sürecinde işçilik maliyetleri de dikkat çekiyor. Bir işçiye topladığı her 1 kilo kiraz için 40 TL ödeme yapılırken, günlük kazanç 1600 TL ile 2000 TL arasında değişiyor.
Hasat edilen ürünler, paketleme tesislerinde 20 farklı hattan geçirilerek kalite kontrolünden geçiriliyor. Renk, boyut ve kaliteye göre ayrıştırılan kirazlar, ihracata uygun hale getiriliyor.
İHRACATTA AVRUPA PAZARI ÖNE ÇIKIYOR
Türk kirazı özellikle Avrupa pazarında yoğun talep görüyor. Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği verilerine göre Türkiye, yıllık ortalama 60-70 bin ton kiraz ihracatı gerçekleştiriyor. Geçen yıl 67 bin tonluk ihracatın önemli bir kısmı BAİB üzerinden yapıldı.
Sektör temsilcileri, döviz kuru baskısı ve artan maliyetlerin ihracatçıları zorladığını ifade ediyor. Türkiye’nin rekabet gücünü artırabilmesi için desteklerin artırılması gerektiği vurgulanıyor.
ÜRETİMDE EN BÜYÜK SORUN: PARÇALI ARAZİLER
Uzmanlara göre Türkiye’de kiraz üretiminin en önemli sorunlarından biri küçük ve parçalı tarım alanları. Bu durum hem verimliliği düşürüyor hem de teknoloji kullanımını sınırlandırıyor. Üreticiler modern tarım tekniklerine geçişte maliyet nedeniyle zorlanıyor.
Sektör temsilcileri, ölçek büyütülmeden kalite ve standardizasyonun sağlanamayacağını belirtiyor.
ÇİN PAZARI BÜYÜK FIRSAT OLARAK GÖRÜLÜYOR
Dünya genelinde Çin’in yıllık yaklaşık 500 bin ton kiraz ithal ettiği belirtilirken, Türkiye için bu pazarın büyük bir fırsat olduğu ifade ediliyor. Ancak Akdeniz meyve sineği gibi teknik engeller nedeniyle ihracat sürecinde bazı zorluklar yaşanıyor.
Uzmanlar, bu engellerin aşılması halinde Türkiye’nin ihracat hacminde ciddi artış olabileceğini vurguluyor.
SON YILLARDA İHRACATTA DALGALANMA
Türkiye’nin kiraz ihracatında son 10 yılda dalgalı bir seyir izlendi. 2020 yılında 87 bin ton ile rekor kırılırken, 2025 yılında don nedeniyle sadece 6 bin ton ihracat yapılabildi. Bu yıl ise sektör yeniden toparlanma sürecine girmiş durumda.
Üreticiler ve ihracatçılar, hem iç hem dış pazarda istikrar sağlanması halinde sektörün daha güçlü bir yapıya kavuşacağını ifade ediyor. İzmir ve Manisa’da başlayan hasat, Türkiye tarım ekonomisi için kritik bir dönem olarak değerlendiriliyor.
