Van’ın Gürpınar ilçesinde bulunan İremir Höyüğü, binlerce yıl öncesine uzanan geçmişiyle arkeolojik kazıların önemli duraklarından biri olmayı sürdürüyor. Höyükte yürütülen çalışmalarda, İlk Tunç Çağı’na ait yaklaşık 5 bin 500 yıllık yaşam izlerinin ortaya çıkarılması ve dönemin toplumlarına ilişkin yeni bilgilere ulaşılması hedefleniyor.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izniyle gerçekleştirilen kazılar, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hanifi Biber’in bilimsel danışmanlığında yürütülüyor.
Kazıların odağında Karaz kültürü bulunuyor
İremir Höyüğü’nde sürdürülen çalışmaların ağırlıklı olarak Karaz ya da Erken Transkafkasya olarak adlandırılan döneme ait olduğu belirtiliyor. İlk Tunç Çağı’na karşılık gelen bu dönem, Doğu Anadolu ve çevresindeki eski toplulukların yaşam biçimlerinin anlaşılması açısından önemli veriler barındırıyor.
Prof. Dr. Hanifi Biber, bu yılki kazı çalışmalarına kısa süre önce başladıklarını ve daha önceki yıllarda ortaya çıkarılan mimari bulgular üzerinden araştırmalarını sürdürdüklerini belirtti.
Kazı ekibi, geçmiş yıllarda tespit edilen yapıların kullanım alanlarını ve yayılımını daha iyi anlayabilmek amacıyla höyüğün farklı bölümlerinde yeni çalışmalar gerçekleştiriyor.
Depo binalarının izleri araştırılıyor
Kazı çalışmalarında özellikle geçmiş yıllarda tespit edilen depo yapıları dikkat çekiyor. Önceki kazı sezonlarında ortaya çıkarılan depo binalarının hangi alanlara kadar yayıldığını belirlemek amacıyla bu yıl farklı açmalarda çalışmalar yürütülüyor.
Arkeologlar, yapıların yalnızca mimari özelliklerini değil, içerisinde bulunan kalıntıları da inceleyerek dönemin ekonomik ve sosyal yaşamına ilişkin ipuçlarına ulaşmaya çalışıyor.
Bu kapsamda elde edilen her buluntu, yaklaşık 5 bin 500 yıl önce İremir Höyüğü’nde yaşayan insanların günlük hayatlarının daha ayrıntılı şekilde anlaşılmasına katkı sağlıyor.
Karbonlaşmış buğday taneleri önemli ipuçları verdi
İremir Höyüğü’nde önceki kazı sezonlarında elde edilen buluntular arasında karbonlaşmış tahıl taneleri de bulunuyor. Geçen yıl depo binası olarak kullanıldığı değerlendirilen bir mekanda bir küp ve çevresinde karbonlaşmış buğday taneleri tespit edildi.
Söz konusu buluntular, Karaz kültürüne ait toplulukların tarımsal faaliyetleri ve tahıl depolama yöntemleri hakkında önemli bilgiler ortaya koydu.
Buğday gibi tarımsal ürünlerin depolanmasına ilişkin izler, dönemin insanlarının yalnızca barınma alanlarını değil, gıda üretimi ve saklama yöntemlerini de anlamaya imkan sağlıyor.
Binlerce yıl önce sofralarda ne vardı?
Kazıların amacı yalnızca tarihi yapıların ortaya çıkarılmasıyla sınırlı değil. Araştırmacılar, elde edilen arkeolojik ve çevresel buluntular sayesinde geçmiş toplumların günlük yaşamını daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkarmayı hedefliyor.
Bu kapsamda insanların ne yiyip içtiği, hangi tarımsal ürünleri kullandığı, gıdalarını nasıl depoladığı ve yaşadıkları çevredeki bitki örtüsünden nasıl yararlandıkları araştırılıyor.
Özellikle tahıl kalıntıları, dönemin beslenme alışkanlıkları ve tarımsal üretim faaliyetlerinin anlaşılması bakımından büyük önem taşıyor.
Urartu öncesi döneme ışık tutuyor
İremir Höyüğü’nün en önemli özelliklerinden biri de Urartu öncesi dönemlere ilişkin araştırmalara katkı sunması. Bölgede daha sonraki dönemlerde güçlü bir medeniyet olarak ortaya çıkan Urartular öncesindeki toplulukların yaşamına ilişkin bilgilerin artırılması açısından höyükteki çalışmalar önem taşıyor.
Kazılardan elde edilen mimari kalıntılar, seramikler, tahıl örnekleri ve diğer buluntuların birlikte değerlendirilmesiyle bölgede binlerce yıl önce yaşayan insanların sosyal ve ekonomik yapısına ilişkin daha kapsamlı bir tablo oluşturulması amaçlanıyor.
Kazılar geçmişin günlük hayatını gün yüzüne çıkarıyor
İremir Höyüğü’nde devam eden çalışmalar, yalnızca toprağın altında kalan yapıların ortaya çıkarılmasını değil, binlerce yıl önce bu coğrafyada yaşayan insanların günlük hayatlarının yeniden anlaşılmasını sağlıyor.
Depo yapıları, küpler ve karbonlaşmış tahıl kalıntıları gibi buluntular, geçmiş toplumların üretim ve tüketim alışkanlıkları hakkında önemli ipuçları sunuyor.
Kazı çalışmalarının ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkarılacak yeni buluntuların, Karaz kültürünün yaşam biçimi, tarımsal faaliyetleri ve bölgedeki yerleşim düzenine ilişkin mevcut bilgileri daha da geliştirmesi bekleniyor. Van’ın Gürpınar ilçesindeki İremir Höyüğü, böylece yaklaşık 5 bin 500 yıl öncesinin yaşamına açılan önemli bir arkeolojik pencere olmayı sürdürüyor.
