Yüksek Ziraat Mühendisi Eren Vural, Osmaniye’nin Düziçi ilçesine bağlı Ellek beldesinde zeytin üreticileriyle bir araya geldi. Afina Zeytincilik sahibi ve kadın girişimci Fadime Tuna’nın davetiyle bölgeye gelen Vural, zeytin bahçelerini inceleyerek budama, toprak yönetimi, hastalıklarla mücadele ve verim artırma yöntemleri hakkında uygulamalı bilgiler verdi.
Sosyal medyada yaklaşık 800 bin takipçisi bulunan Vural, Ellek’in toprak ve iklim özelliklerinin zeytincilik açısından önemli avantajlar sunduğunu belirtti. Üreticilerin mevcut ağaçların verimini artırmaya odaklanması gerektiğini vurgulayan Vural, bilinçsiz budama ve yanlış tarımsal uygulamaların ürün kaybına yol açabileceğini söyledi.
Budamada Bilimsel Yöntem Vurgusu
Bahçelerdeki zeytin ağaçlarını tek tek inceleyen Eren Vural, özellikle dip sürgünlerinin doğru şekilde temizlenmesi gerektiğine dikkat çekti. Dipten kesilmeyen sürgünlerin yeniden çoğaldığını ifade eden Vural, ağacın gövdesinden ve orta bölümlerinden yoğun şekilde sürgün çıkmasının stres belirtisi olabileceğini anlattı.
Zeytin ağaçlarında kuru, hastalıklı ve birbirinin gelişimini engelleyen dalların temizlenmesi gerektiğini belirten Vural, hava ve ışık almayan ağaçlarda mantari hastalıkların ve zararlıların daha fazla görülebileceğini kaydetti.
“Önemli olan her yeri yeni zeytin fidanlarıyla doldurmak değil, elimizdeki ağaçları doğru uygulamalarla verimli hâle getirmektir.”
Gemlik çeşidi zeytin ağaçlarının yoğun sürgün oluşturduğunu söyleyen Vural, bu çeşitte düzenli budamanın büyük önem taşıdığını ifade etti. Budama yapılmayan ağaçlarda çiçeklenme görülmesine rağmen meyve dökümünün artabileceğini ve verimin düşebileceğini belirtti.
Genç Fidanlar Erken Şekillendirilmeli
Bölgede yaygın olan “Zeytin fidanı ilk üç yıl budanmaz” anlayışının doğru olmadığını belirten Vural, genç fidanlarda şekil budamasına erken dönemde başlanması gerektiğini söyledi.
Fidanların kontrolsüz şekilde büyümesine izin verilmesi hâlinde ilerleyen yıllarda ağaca müdahale etmenin zorlaşacağını dile getiren Vural, doğru terbiye sistemiyle oluşturulan ağaçların hem daha sağlıklı gelişeceğini hem de hasat maliyetlerini azaltacağını kaydetti.
Yerden üç veya dört ana gövdeyle büyüyen ağaçların makineleşmeyi zorlaştırdığına dikkat çeken Vural, bu yapının hasat maliyetlerini artırdığını ve bahçede hava dolaşımını azalttığını anlattı.
Dikim Mesafesi Araziye Göre Belirlenmeli
Yeni kurulacak zeytin bahçelerinde tek bir dikim aralığının bütün araziler için doğru olmayacağını belirten Vural; çeşidin, kök yapısının, arazinin eğiminin, toprağın özelliklerinin ve uygulanacak terbiye sisteminin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Delice anaç üzerine aşılı, güçlü kök yapısına sahip zeytinlerde daha geniş dikim aralıklarının tercih edilmesi gerektiğini ifade eden Vural, çelikten çoğaltılmış ve daha sınırlı gelişen fidanlarda ise farklı mesafelerin uygulanabileceğini belirtti.
Taban arazilerde hava dolaşımının daha düşük olduğunu dile getiren Vural, hastalık ve zararlı riskini azaltmak amacıyla dikim mesafesinin geniş tutulmasının yararlı olacağını kaydetti.
Toprakta Drenaj Uyarısı
Bahçelerde yoğun ot bulunan ve toprağın sürekli nemli kaldığı alanları da inceleyen Vural, bazı bölgelerde kil tabakası nedeniyle suyun toprağın alt katmanlarına geçemediğini söyledi.
Kök bölgesinde biriken suyun ağaçlarda strese, kök problemlerine ve kurumaya yol açabileceğini belirten Vural, gerekli alanlarda drenaj kanalları açılması ve toprağın havalandırılması gerektiğini ifade etti.
Toprak yüzeyindeki bütün bitkilerin zararlı olarak görülmemesi gerektiğini de vurgulayan Vural, kontrollü örtü bitkilerinin toprağa organik madde kazandırabileceğini söyledi. Fiğ, bakla ve bezelye gibi bitkilerin kış döneminde ekilip bahar aylarında biçilerek toprağa bırakılabileceğini belirtti.
Bu uygulamaların toprağın yapısını iyileştirebileceğini, azot katkısı sağlayabileceğini ve ağır toprakların havalanmasına yardımcı olabileceğini aktardı.
Hastalık ve Zararlılara Karşı Önlem
Havasız ve sık dikilmiş bahçelerde zeytin sineği, yaprak tırtılı, halkalı leke ve mantari hastalık riskinin yükseldiğini belirten Vural, kültürel mücadelenin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Ağaçların gövdelerinde görülen yosunlaşma ve benzeri oluşumların bahçedeki yüksek nemin göstergesi olabileceğini kaydeden Vural, ilaç ve gübrelerin bilinçsiz şekilde karıştırılmaması konusunda da üreticileri uyardı.
Tarım ürünlerinin yalnızca satış amacıyla değil, doğru bilgiyle birlikte üreticiye sunulması gerektiğini ifade eden Vural, çiftçilerin yanı sıra tarımsal ürün satışı yapan kişi ve kuruluşların da düzenli eğitimlerden geçirilmesinin önemli olduğunu belirtti.
“Ellek’in Büyük Potansiyeli Var”
Ellek’in eğimli, taşlı ve farklı toprak yapılarına sahip arazilerinin dezavantaj olarak görülmemesi gerektiğini söyleyen Vural, bölgenin bazı alanlarının mikroklima özelliği taşıdığını ifade etti.
Osmaniye’de yetiştirilen zeytinlerin kalite açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirten Vural, bölgenin zeytincilik geçmişinin birçok üretim merkezine göre daha yeni olmasına rağmen hızlı bir gelişim gösterdiğini söyledi.
Vural, zeytinin kalitesini yalnızca çeşit ve toprak özelliklerinin değil, üreticinin ağaca gösterdiği ilgi, doğru bakım, zamanında budama, uygun gübreleme ve bilinçli mücadele yöntemlerinin belirlediğini kaydetti.
“Doğru ilaç, doğru gübre, doğru zaman ve doğru uygulama bir araya geldiğinde Osmaniye zeytincilikte dünya çapında bir başarı yakalayabilir.”
Kadın Girişimciliğine Destek Mesajı
Programın düzenlenmesine katkı sağlayan Afina Zeytincilik sahibi Fadime Tuna’ya teşekkür eden Eren Vural, kadın girişimcilerin tarımda ve kırsal kalkınmada önemli bir rol üstlendiğini belirtti.
Yerel üreticilerin kendi markalarını oluşturmalarının ve ürünlerini önce bölgesel, ardından ulusal ve uluslararası pazarlara ulaştırmalarının mümkün olduğunu dile getiren Vural, başarıya giden süreçte üreticilere destek olunması gerektiğini söyledi.
Fadime Tuna da daveti kabul ederek Ellek’e gelen Vural’a teşekkür etti. Bölgedeki üreticilerin bilimsel bilgilerle buluşmasının zeytinciliğin gelişimine katkı sağlayacağını ifade eden Tuna, Afina Zeytincilik markasıyla Ellek’in ürünlerini daha geniş pazarlara ulaştırmayı hedeflediklerini belirtti.
