Kurallara uymayanlara 10 bin liraya kadar para cezası uygulanabilecek. Ayrıca çocukların aileleri için 10 güne kadar tazyik hapsi düzenlemesi getirildi.
TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşan Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle çocukların korunmasına yönelik yeni tedbirler hayata geçirildi.
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, çocukların dijital risklerden korunması oldu. Buna göre belirli şartlarda çocukların kullandığı cep telefonu, tablet, bilgisayar ve benzeri dijital cihazlar takip yazılımları aracılığıyla denetime açılabilecek.
Çocukların telefonları 2 yıla kadar takip edilebilecek
Çocuk Koruma Kanunu'na eklenen "dijital risklerden korunma tedbiri" kapsamında, çocuğun kullandığı telefon, telefon hattı, bilgisayar, tablet ve benzeri dijital cihazların tedbir kararından sonraki hareketleri denetime açılabilecek.
Bu kapsamda 3 aydan az, 2 yıldan fazla olmamak üzere çeşitli takip yazılımları kullanılabilecek. Ayrıca riskli olarak tanımlanan bazı internet siteleri, uygulamalar ve dijital platformlara erişimin engellenmesine de karar verilebilecek.
Çocuklara 300 saate kadar çevre ve sosyal hizmet görevi
Yeni düzenlemeyle çocuklara yönelik yönlendirme tedbirleri de getirildi.
Bu kapsamda çocukların;
- Sosyal ve toplumsal hizmetlerde,
- Kitap ve kütüphane çalışmalarında,
- Çevre temizliği ve ağaçlandırma faaliyetlerinde,
- Bağımlılıkla mücadele ve rehabilitasyon programlarında
yer alması sağlanabilecek.
Sosyal ve toplumsal hizmetler ile kitap ve kütüphane tedbirlerinde çocuklara 20 saatten 300 saate kadar görev verilebilecek. Çevre tedbirleri kapsamında da park, bahçe ve sahil gibi alanlarda temizlik, bakım ve ağaçlandırma çalışmalarına katılmaları kararlaştırılabilecek.
18 yaşından küçüklere bıçak satışı yasak
Düzenlemeyle çocukların bıçak ve benzeri kesici, delici veya yaralayıcı aletlere erişimine ilişkin de yeni kurallar getirildi.
18 yaşından küçük çocuklara bu tür aletlerin satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasaklanacak.
Bu düzenleme 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.
Bıçak yasağına uymayana 10 bin liraya kadar ceza
Yasağa uymayanlara 5 bin lira idari para cezası uygulanacak. Kabahate konu bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ceza 10 bin liraya kadar çıkabilecek.
İnternet üzerinden ve mesafeli satışlar da düzenleme kapsamında olacak.
Ebeveynlere 10 güne kadar tazyik hapsi
Yeni düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbirlere uymayan ebeveynleri ilgilendiriyor.
Çocuk hakkında verilen tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden ana, baba, vasi veya çocuğun bakım ve gözetiminden sorumlu kişi, ihlalin niteliğine ve ağırlığına göre çocuk hakimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi ile cezalandırılabilecek.
Aile yükümlülüklerini yerine getirmeyene hapis cezası
Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiler için öngörülen hapis cezası da artırıldı.
Daha önce 1 yıla kadar olan hapis cezası, yeni düzenlemeyle 3 aydan 2 yıla kadar uygulanabilecek.
Hamile olduğunu bildiği eşini veya kendisinden gebe kalan evli olmayan kadını çaresiz durumda terk eden kişiler için de hapis cezasının alt sınırı artırıldı.
Çocuğunun güvenliğini, sağlığını veya ahlakını ağır şekilde tehlikeye atan anne ve babalar açısından da ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis olarak düzenlendi.
Çocukların ceza infaz sisteminde de değişiklik
Düzenlemeyle çocuk hükümlülerin ceza infaz süreçlerinde de değişiklik yapıldı.
12-18 yaş grubundaki çocukların, cinsiyetleri, fiziksel gelişimleri ve işledikleri suçun türü dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının farklı bölümlerinde barındırılması öngörüldü.
Çocuk hükümlülerin çocuk eğitimevlerine ayrılıp ayrılmayacağı ise psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, öğretmen ve çocuk hakları alanında görev yapan avukat gibi uzmanların katılımıyla yapılacak değerlendirmeler sonucunda belirlenecek.
Çocukların ceza sorumluluğunda yeni düzenlemeler
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle 12-15 yaş grubundaki çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler yeniden ele alındı.
Fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya davranışlarını yönlendirme yeteneği yeterince gelişmemiş olan çocuklar hakkında ceza sorumluluğu bulunmayacak, ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilecek.
15-18 yaş grubundaki çocuklar için de bazı ağır suçlarda uygulanacak cezalara ilişkin yeni hükümler getirildi.
Özellikle kasten öldürme ve ağır neticeli kasten yaralama gibi suçlarda, bazı durumlarda yaş indiriminin uygulanmamasına imkan tanındı.
"Suça sürüklenen çocuk" ifadesi değiştirildi
Kanunla birlikte mevzuatta kullanılan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi de "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirildi.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durumun, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bildirilmesi öngörüldü.
15 yaşından küçük çocuklar için sosyal inceleme zorunlu
Yeni düzenlemeye göre 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getirildi.
Ayrıca koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanması sırasında gerekli görülmesi halinde kolluktan yardım istenebilecek.
Yeni düzenlemeyle çocukların dijital güvenliğinden eğitim ve rehabilitasyon süreçlerine, ailelerin sorumluluklarından ceza infaz sistemine kadar çok sayıda alanda önemli değişiklik hayata geçirilmiş oldu.
