Kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, TBMM Adalet Komisyonundaki uzun görüşmelerin ardından Genel Kurul aşamasına geldi.
Teklifin komisyon görüşmelerinde kabul edilmeyen demokratikleşme önerilerinin Genel Kurulda yeniden gündeme getirilmesi beklenirken gözler, komisyonda düzenlemeye “Evet” oyu veren YENİ Parti’nin tutumuna çevrildi.
Komisyon görüşmeleri 17 saat sürdü
Çerçeve Yasa, TBMM bünyesinde kurulan Millî Birlik, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun 21 toplantısının ardından Meclise sunuldu.
TBMM Adalet Komisyonundaki görüşmeler yaklaşık 17 saat sürdü. Muhalefet partileri, teklifin bazı hükümlerinin Anayasa’ya aykırı olduğunu savunurken demokratikleşmeye yönelik düzenlemelerin de metne eklenmesini istedi.
AK Parti ve MHP’li komisyon üyeleri ise muhalefetin sunduğu değişiklik önerilerine destek vermedi. Teklif, komisyon görüşmelerinin ardından kabul edilerek Genel Kurula gönderildi.
YENİ Parti komisyonda destek verdi
Teklife AK Parti, MHP, DEM Parti ve CHP milletvekilleri ile Yeni Yol Grubu’ndan bazı isimlerin imza verdiği belirtildi. Metne imza vermeyen YENİ Parti ise Adalet Komisyonundaki oylamada teklife destek verdi.
YENİ Parti kaynakları, komisyondaki “Evet” oyunun, düzenlemede silah bırakma sürecine ilişkin hükümlerin bulunmasından kaynaklandığını ifade etti.
Parti kaynakları, terörün sona ermesinin toplumun ortak beklentisi olduğunu ancak teklifin hazırlanma ve milletvekillerine ulaştırılma sürecinin aceleye getirildiğini savundu.
Grup kararı alınmayabilir
YENİ Parti’nin Genel Kurul oylamasında nasıl hareket edeceğinin partinin yetkili organlarında değerlendirildiği bildirildi.
Kulislerde YENİ Parti’nin oylamayla ilgili bağlayıcı bir grup kararı almayabileceği konuşuluyor. Bazı milletvekillerinin Anayasa’ya aykırılık ve demokratikleşme taleplerinin karşılanmaması gerekçeleriyle “Hayır” oyu kullanabileceği öne sürülüyor.
Bazı milletvekillerinin ise oylamaya katılmayabileceği iddia ediliyor. Partinin kesin tutumunun Genel Kuruldaki madde görüşmeleri ve son oylama sırasında netleşmesi bekleniyor.
YENİ Partililer maddeler üzerinde konuşacak
YENİ Parti milletvekillerinin Genel Kurul görüşmelerine katılmaları hâlinde teklifin her maddesi üzerinde söz alarak eleştirilerini ve toplumdaki endişeleri dile getirmeleri bekleniyor.
Partinin özellikle demokratikleşme, hukuk devleti, ifade özgürlüğü ve yargı kararlarının uygulanması konularında değişiklik önergeleri sunabileceği belirtiliyor.
Genel Kurulda sunulması beklenen öneriler
YENİ Parti’nin teklifin Genel Kurul görüşmelerinde gündeme getirmesi beklenen talepler arasında şunlar yer alıyor:
- Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının eksiksiz uygulanması
- Gizli tanık uygulamasının sona erdirilmesi
- Terörle Mücadele Kanunu ile Türk Ceza Kanunu’nda ifade özgürlüğünü sınırladığı savunulan hükümlerin kaldırılması
- Kamuoyunda “Dezenformasyon Yasası” olarak bilinen düzenlemenin geri çekilmesi
- Seçilmiş belediye başkanlarının yerine kayyum atanması uygulamasından vazgeçilmesi
- Gezi Davası ve siyasi nitelikli olduğu savunulan benzer dosyalardaki tutukluların tahliye edilmesi
Bu önerilerin komisyon aşamasında kabul edilmediği, Genel Kurulda yeniden sunulabileceği belirtiliyor.
İYİ Parti’nin “Hayır” demesi bekleniyor
YENİ Parti’nin tutumuna yönelik belirsizlik devam ederken İYİ Parti milletvekillerinin teklife “Hayır” oyu vermesi bekleniyor.
İYİ Parti, düzenlemede terör örgütü mensupları bakımından yeterli koşulların yer almadığını savunarak teklife karşı çıkıyor. YENİ Parti ise silah bırakma düzenlemelerine destek verirken metnin demokratikleşme boyutunu yetersiz buluyor.
Bu nedenle isimleri birbirine benzeyen iki partinin Genel Kurulda farklı tutumlar sergileyebileceği değerlendiriliyor.
Teklif neler getiriyor?
On iki maddeden oluştuğu belirtilen kanun teklifi; PKK’nin silah bırakması ve kendisini feshetmesi koşuluna bağlı olarak bazı soruşturma, kovuşturma ve ceza infazlarının ertelenmesini öngörüyor.
Sürecin takibi amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir kurul oluşturulması planlanıyor. Kurulda şu isimlerin bulunması öngörülüyor:
- Adalet Bakanı
- Dışişleri Bakanı
- İçişleri Bakanı
- Millî Savunma Bakanı
- Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri
- Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı
- Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri
Kurulun gerekli görmesi hâlinde alt komisyonlar oluşturabileceği ve sürecin ilerlemesine yönelik görevlendirmeler yapabileceği belirtiliyor.
Teklif kapsamında TBMM bünyesinde ayrıca bir İzleme Komisyonu kurulması da öngörülüyor.
Oylamada farklı tercihler gündemde
Yasanın Genel Kurulda oy çokluğuyla kabul edilmesi beklenirken YENİ Parti’nin tavrı, görüşmelerin en fazla merak edilen başlıklarından biri oldu.
Partinin ortak bir karar almaması hâlinde bazı milletvekillerinin “Hayır” oyu vermesi, bazılarının oylamaya katılmaması ve bazı isimlerin teklifi desteklemesi ihtimalleri gündemde bulunuyor.
YENİ Parti’nin kesin oy renginin, Genel Kurul görüşmelerinde yapılacak değişiklikler ve sunulacak önergelerin ardından belli olması bekleniyor.
