Kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturması hedeflenen düzenleme 12 maddeden oluşuyor.
Kanun teklifinin Genel Kurul’daki görüşmeleri tamamlanırken düzenleme 467 kabul oyuyla Meclis’ten geçti. Teklife 87 ret, 7 çekimser ve 2 mükerrer oy verildi.
Yasa, PKK/KCK terör örgütünün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmî Gazete’de yayımlanması şartına bağlanan çeşitli hukuki düzenlemeler içeriyor.
Çerçeve Yasanın Amacı Ve Kapsamı
Kanunun ilk maddesinde düzenlemenin amacı ve kapsamı belirleniyor. Buna göre yasa, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdirildiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu durumun Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesinin ardından uygulanacak hukuki işlemleri düzenliyor.
Düzenleme; örgütü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgüt propagandası yapma suçlarının yanı sıra örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçları ve terörizmin finansmanına ilişkin suçları kapsıyor.
Soruşturma Ve Kovuşturmalar Ertelenebilecek
Yasanın 3. maddesi soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin hükümleri içeriyor. Buna göre gerekli şartların gerçekleşmesi halinde, bazı suçlar bakımından yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ertelenebilecek.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlar bakımından soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar bakımından ise 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.
Kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar ise düzenlemenin ilgili erteleme hükümlerinin dışında tutuluyor.
Tutuklama Ve Adli Kontrol Tedbirleri Yeniden Değerlendirilecek
Kanunun 4. maddesinde koruma tedbirlerine ilişkin düzenleme bulunuyor. Erteleme kapsamında değerlendirilecek suçlardan dolayı verilmiş tutuklama ve adli kontrol kararları, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu aşamadaki yetkili hâkim ya da mahkeme tarafından yeniden değerlendirilebilecek.
Şartların oluşması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilebilecek. İstinaf veya temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında ise bozma kararı verilmesi düzenleniyor.
Yeniden Suç İşlenmesi Halinde Erteleme Kalkacak
Düzenlemenin önemli maddelerinden biri de erteleme süresinde yeniden suç işlenmesi durumunu ele alıyor.
Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren belirlenen süre içerisinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek.
Belirlenen sürenin yeni bir suç işlenmeden geçirilmesi halinde ise ilgili dosyalarda kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilebilecek.
Mahkûmiyetlerin İnfazı Da Ertelenebilecek
Kanunun 6. maddesi mahkûmiyet hükümlerinin infazına ilişkin düzenlemeleri içeriyor.
Buna göre gerekli şartların gerçekleşmesi halinde, kapsam dahilindeki suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilen hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle ertelenebilecek.
Toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilen hükümlüler bakımından ise infazın 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.
Kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilenler bu düzenlemenin dışında tutuluyor.
Beş Ve On Yıllık Sürelerin Sonunda Ne Olacak?
İnfazın ertelendiği süre içerisinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde infaz hâkimi erteleme kararını kaldırarak cezanın infazının devamına karar verecek.
Belirlenen sürenin herhangi bir terör suçu işlenmeden geçirilmesi halinde ise verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.
Düzenlemenin takibi Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yapılacak.
Süreci Takip Edecek Kurul Oluşturulacak
Kanunun 7. maddesiyle sürecin takibi ve koordinasyonu için özel bir kurul oluşturulması öngörülüyor.
Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık edecek. Kurulda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.
Kurulun ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilmesi ve gerekli görülen kamu kurumları, kuruluş temsilcileri veya kişileri toplantılara davet edebilmesi de düzenleme kapsamında yer alıyor.
Silah Ve Mühimmat Teslimi Kayıt Altına Alınacak
Kanunun 8. maddesinde silah, mühimmat ve diğer malzemelerin teslimine ilişkin usul belirleniyor.
Örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.
Bu malzemelerin kayıt altına alınması ve sonrasında uygulanacak usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Başvuru İçin Altı Aylık Süre
Kanunun 9. maddesi, düzenlemeden yararlanmak isteyen kişilerin başvuru süresini belirliyor.
Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı başvuruda bulunan kişiler hakkında kanun hükümleri uygulanabilecek.
Görevlilere Hukuki Ve Cezai Güvence
Kanunun 10. maddesi görev ve sorumluluklara ilişkin hükümleri içeriyor.
Düzenleme kapsamında verilen görevlerin ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından ivedilikle yerine getirilmesi öngörülürken, kanunun amaçları doğrultusunda görev yapan kişilerin görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı hükme bağlanıyor.
Bu kapsamda özellikle Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri başta olmak üzere süreçte görev alan kamu görevlileri için yasal güvence oluşturulması amaçlanıyor.
Son İki Madde Yürürlük Ve Yürütmeyi Düzenliyor
Kanunun 11. maddesi yürürlük, 12. maddesi ise yürütme maddesi olarak düzenlendi.
Böylece toplam 12 maddeden oluşan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, Genel Kurul’da kabul edilerek yasalaşmış oldu.
Düzenlemenin uygulanabilmesi açısından ise PKK/KCK terör örgütünün fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmî Gazete’de yayımlanması temel şart olarak öne çıkıyor.
Osmaniye’de De Yakından Takip Ediliyor
Türkiye genelinde olduğu gibi Osmaniye’de de çerçeve yasanın kapsamı ve uygulanmasına ilişkin ayrıntılar yakından takip ediliyor. Özellikle yasanın soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerine ilişkin getirdiği düzenlemeler kamuoyunun gündemindeki başlıklar arasında yer alıyor.
Kanunun uygulanmasına ilişkin süreç, ilgili kurumların yapacağı değerlendirmeler ve Resmî Gazete’de yayımlanacak düzenlemeler doğrultusunda şekillenecek.
