FAO Gıda Fiyat Endeksi eylül ayında yüzde 1,5 artarak 136 puana yükseldi. Buğday, mısır ve şekerde sert fiyat artışları yaşanırken, küresel tahıl üretiminin 2026’da yüzde 2,1 azalması bekleniyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıkladığı son veriler, dünya genelinde gıda fiyatlarında yükselişin sürdüğünü ortaya koydu.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, Eylül 2026’da 136,0 puana yükseldi. Endeks ağustos ayına göre yüzde 1,5, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 5,8 arttı.
Artışta özellikle ulaşım ve lojistikte yaşanan aksamalar, olumsuz hava koşulları ve bitkisel ürün fiyatlarındaki yükseliş etkili oldu.
GIDA FİYATLARI YAKLAŞIK 4 YILIN EN YÜKSEK SEVİYESİNDE
Eylül ayındaki yükselişle birlikte küresel gıda fiyatları Kasım 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
FAO Başekonomisti Maximo Torero, Hürmüz Boğazı ve Karadeniz’de yaşanan taşımacılık sorunlarının iklim kaynaklı şoklarla birleşerek enerji, taşımacılık ve temel gıda ürünleri üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.
Torero, söz konusu baskıların devam etmesi halinde özellikle gıda ve enerji ithalatına bağımlı ülkelerde tüketici fiyatlarına yansımanın güçlenebileceğine dikkat çekti.
BUĞDAY FİYATLARI YÜZDE 6,3 ARTTI
FAO Tahıl Fiyat Endeksi eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 5,1 yükseldi.
Tahıl fiyatları geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 17,2 daha yüksek seviyeye çıktı.
Küresel buğday fiyatları, Karadeniz bölgesindeki lojistik kısıtlamalar ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde etkili olan kurak hava nedeniyle yüzde 6,3 arttı.
Mısır fiyatları da ABD’deki rekolte endişeleri, Brezilya’daki ihracat arzının azalması ve Karadeniz ticaretindeki sorunlar nedeniyle yüzde 5,6 yükseldi.
Pirinç fiyatlarında ise yüzde 1,4 artış kaydedildi.
ŞEKERDE YÜZDE 6,1’LİK SERT ARTIŞ
Eylül ayında en dikkat çekici artışlardan biri şekerde yaşandı.
FAO Şeker Fiyat Endeksi ağustos ayına göre yüzde 6,1 arttı.
Artışta 2026/27 sezonunda küresel şeker arzının azalacağı beklentisi etkili oldu.
Tayland’da üretimin düşeceği öngörüsü, Hindistan’daki yağış yetersizliği ve güçlenen El Niño koşulları, Brezilya’daki yoğun yağışlar ve Avrupa Birliği’nde şeker pancarı ekim alanlarının azalması fiyatları yukarı taşıdı.
BİTKİSEL YAĞ FİYATLARI DA YÜKSELDİ
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi eylül ayında yüzde 0,9 arttı.
Palm yağına yönelik güçlü küresel talep ve Güneydoğu Asya’daki kuraklığın üretim üzerindeki etkilerine ilişkin endişeler fiyatların yükselmesine neden oldu.
Buna karşılık et fiyatları yüzde 1,1 gerilerken süt ürünleri fiyatlarında yüzde 0,1’lik sınırlı düşüş yaşandı.
KÜRESEL TAHIL ÜRETİMİNDE DÜŞÜŞ BEKLENİYOR
FAO’nun Tahıl Arz ve Talep Özeti’ne göre 2026 yılı küresel tahıl üretiminin geçen yıla göre yüzde 2,1 azalarak 2 milyar 979 milyon tona gerilemesi bekleniyor.
Buna rağmen söz konusu üretim miktarı tarihin en yüksek ikinci tahıl hasadı olacak.
Küresel buğday üretiminin 813,9 milyon ton, iri taneli tahıl üretiminin 1 milyar 612 milyon ton, pirinç üretiminin ise 552,5 milyon ton olması öngörülüyor.
TAHIL TİCARETİ DE DARALACAK
FAO, küresel tahıl ticaretinin 2025/26 dönemindeki rekor seviyenin ardından yüzde 3,5 gerileyerek 505,8 milyon tona düşmesini bekliyor.
Buğday ve mısır ihracatındaki düşüşün özellikle Karadeniz’deki deniz taşımacılığı kısıtlamaları ve alternatif taşıma kapasitesinin yetersizliği nedeniyle daha belirgin olabileceği belirtiliyor.
EL NİÑO PİRİNÇ ÜRETİMİ İÇİN RİSK
FAO bünyesindeki Tarımsal Piyasa Bilgi Sistemi’nin değerlendirmesine göre güçlenen El Niño koşulları özellikle Güney ve Güneydoğu Asya’daki pirinç üretimi açısından belirsizliği artırıyor.
El Niño dönemlerinde küresel pirinç veriminin normal eğilimin yüzde 1 ila yüzde 1,5 altında kalabildiği, soya fasulyesi veriminin ise yüzde 1,5 ila yüzde 2 üzerinde gerçekleşebildiği belirtiliyor.
FAO, yüksek navlun fiyatları, gübre piyasalarındaki sıkılaşma ve lojistik sorunların küresel gıda piyasalarında belirsizliği artırmaya devam ettiği uyarısında bulundu.
