ANTALYA (AA) - YİĞİTHAN YILDIZ - Antalya'daki Akdeniz Üniversitesinde hayata geçirilen '60+ Tazelenme Üniversitesi' kapsamında yaşlı bireylere dijital dönüşüme ayak uydurabilmeleri için eğitim veriliyor.
Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Gerontoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Yaşlılık Çalışmaları Araştırma Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Gülüşan Özgün Başıbüyük, AA muhabirine, dijital gerontoloji ve teknoloji okuryazarlığının modern yaşlanma sürecinde önemli yer tuttuğunu söyledi.
Dijital gerontolojinin yaşlılık ve teknoloji ilişkisini ele alan disiplinler arası bir alan olduğunu belirten Başıbüyük, 'Teknolojinin son yüzyılda hızla gelişmesi ve yaşlı nüfusun bu demografik dönüşümde giderek daha fazla yer alması, teknoloji ile yaşlı bireyleri bir araya getirmeyi zorunlu kıldı. Bu doğrultuda geronteknoloji kavramı da son 10 yılda çalışma alanları arasında hızla yer edinmeye başladı.' dedi.
Yaklaşık 10 yıldır sürdürülen ve bine yakın katılımcıya ulaşan '60+ Tazelenme Üniversitesi' projesinin bu yılki temasının 'Yaş almak değil, yalnızlık yorar' olduğunu ifade eden Başıbüyük, dijital dönüşümün sosyal izolasyonun azaltılmasına katkı sağladığını dile getirdi.
Program kapsamında yaşlı bireylere yaşam boyu öğrenme yaklaşımıyla temel dijital okuryazarlık becerilerinin kazandırıldığını anlatan Başıbüyük, akıllı telefon, tablet ve bilgisayar kullanımının yanı sıra güvenli internet kullanımına yönelik eğitim verdiklerini kaydetti.
Başıbüyük, yaşlıların teknolojiye yöneliminde e-Devlet ve MHRS gibi sağlık ve kamu hizmetlerine erişimin etkili olduğunu vurguladı.
Kovid-19 salgını sonrası bu ilginin daha da güçlendiğini aktaran Başıbüyük, 'Temel çıkış noktamız akıllı telefon uygulamaları. Sosyal medya, WhatsApp gibi iletişim kanalları ile e-Devlet, MHRS ve ilaç takip sistemi gibi sistemlere odaklanıyoruz.' diye konuştu.
- Yapay zeka ve robot teknolojileri öne çıkıyor
Teknolojik gelişmelerin yaşlı bakımında yeni imkanlar sunduğuna işaret eden Başıbüyük, şöyle devam etti:
'Japonya, Kore ve Çin'de yapılan uygulamalar, robot teknolojileri var. Sosyal robotlar, bakım robotları, hizmet robotları ve sağlık robotları olarak uygulamada kullanılıyor. Biz de ülkemiz bağlamında bunları teknoloji ve geroteknoloji okuryazarlığı eğitim modüllerimizin bir haftasında robotları, bir haftasında ise yapay zekayı anlatarak işliyoruz. Yapay zeka araçları nelerdir, nasıl kullanabilirler bağlamında eğitim veriyoruz.'
Yapay zekanın yaşlı bireyler için destekleyici rol üstlenebileceğini dile getiren Başıbüyük, bu teknolojilerin zamanla birer asistan haline gelmesini beklediğini ifade etti.
- Model Türkiye geneline yayılıyor
Başıbüyük, yaşlı bireylerin günlük yaşamlarını sürdürebilmeleri için teknolojinin önemli rol oynayacağına dikkati çekerek, 'Özellikle yaşlılarımızın bir kurum bakımı yerine evde aktif kalarak, yerinde yaşlanarak günlük yaşamlarını sürdürebilmeleri için teknoloji desteği, akıllı ev sistemleri ve asistanlar yardımcı olacaktır.' değerlendirmesinde bulundu.
'Tazelenme Üniversitesi' modelinin Yükseköğretim Kurulu ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı işbirliğiyle 30 üniversiteye yayıldığını aktaran Başıbüyük, projenin 12. Kalkınma Planı'nda da yer aldığını vurguladı.
Programla kuşaklar arası etkileşimin artırılması ve yaşlı bireylerin dijital dünyada daha aktif rol almalarının hedeflendiğini belirten Başıbüyük, yaşam boyu öğrenme yaklaşımının sürece katkı sağladığını sözlerine ekledi.
- 'Torunuma parayı artık kendim gönderiyorum'
Derslere katılan 73 yaşındaki emekli sınıf öğretmeni Gülsüm Atalay ise teknoloji eğitiminin kendi kuşakları için büyük kolaylık sağladığını dile getirdi.
Daha önce dijital işlemler için çevresinden yardım almak zorunda kaldığını anlatan Atalay, şunları kaydetti:
'Daha önce apartmandaki okumuş olanlardan, kızımızdan, torunumuzdan, dijital ortamda bankacılık hizmetleri, sağlık sisteminde randevu alma, para havale etme gibi aldığımız bazı yardımları, artık kendimiz yapabiliyoruz. Üniversitede okuyan torunuma para göndermek için artık bir PTT'ye, bankaya gitmem gerekmiyor, kendi hesabımdan ona gönderebiliyorum.'
Atalay, teknoloji eğitimlerinin hem bilgiye ulaşmayı kolaylaştırdığını hem de kuşaklar arası iletişimi daha sağlıklı hale getirdiğini dile getirdi.
Eğitimlere katılan 90 yaşındaki Hüseyin Akça da Tazelenme Üniversitesinin sunduğu sosyal imkanların kendileri için hayati önem taşıdığını ifade etti.
