İlk etapta İstanbul’da uygulanması planlanan 15 bin kiralık sosyal konut projesinde başvuruların 14 Eylül’de başlaması bekleniyor. Peki projeden kimler yararlanabilecek, kira bedelleri ne kadar olacak ve model kira fiyatlarını düşürebilecek mi?
TOKİ’nin kiralık sosyal konut projesinde geri sayım
Yüksek konut ve kira fiyatlarına karşı hayata geçirilmesi planlanan kiralık sosyal konut modeliyle dar ve orta gelirli vatandaşların uygun fiyatlı konuta erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.
İlk etapta İstanbul’da 15 bin kiralık sosyal konut oluşturulması planlanırken, modelin ilerleyen süreçte kira fiyatlarının yüksek olduğu diğer büyükşehirler ve Türkiye geneline yaygınlaştırılması hedefleniyor.
İstanbul’daki projede başvuruların 14 Eylül’de başlaması beklenirken, ilk aşamada 1.000 konut için başvuru alınacağı belirtiliyor.
Kira bedeli piyasanın yarısı olabilir
Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Özelmacıklı, kiralık sosyal konutların piyasa koşullarına göre daha uygun fiyatlı olmasının beklendiğini söyledi.
Özelmacıklı, İstanbul’da başlayacak uygulamanın önemli bir adım olduğunu belirterek, kiralık konutların piyasa rayiçlerinin yaklaşık yarısı seviyesinde olmasının beklendiğini ifade etti.
Projede konutların 3 yıl süreyle kiraya verilmesinin planlandığını aktaran Özelmacıklı, modelin Türkiye geneline ve diğer büyükşehirlere yayılabileceğini belirtti.
Kimler başvurabilecek?
Kiralık sosyal konut projesinde başvuru şartlarının ayrıntılarının önem taşıdığına dikkat çekilirken, öne çıkan kriterler arasında İstanbul’da ikamet etmek, üzerine kayıtlı konut bulunmamak ve belirli bir gelir seviyesinde olmak yer alıyor.
Önceliklerin ise projenin uygulanacağı dönemde belirlenecek koşullara göre şekillenmesi bekleniyor. Kamu çalışanları, dar ve orta gelirli vatandaşlar ile kentsel dönüşüm nedeniyle konut ihtiyacı oluşan kişilerin de farklı kategoriler kapsamında değerlendirilmesi gündeme gelebilecek.
Model 81 ile yaygınlaştırılabilir
Özelmacıklı, kiralık sosyal konut modelinin yalnızca İstanbul’la sınırlı kalmaması gerektiğine dikkat çekerek, kira arzının yetersiz olduğu büyükşehirlerde benzer uygulamaların hayata geçirilmesinin önemli olacağını belirtti.
Kamu tarafından belirli sayıda kiralık konutun piyasaya sunulmasının, özellikle kira sıkıntısının yoğun olduğu bölgelerde arzı artırarak fiyatlar üzerindeki baskının azalmasına katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Kentsel dönüşüm sürecinde de kullanılabilir
Projeyle oluşturulacak konut stoğunun yalnızca dar gelirli vatandaşlara yönelik olmayabileceği belirtiliyor.
Mustafa Özelmacıklı, kiralık sosyal konutların özellikle kentsel dönüşüm sürecinde evlerinden çıkmak zorunda kalan vatandaşların geçici veya belirli süreli konut ihtiyacında da kullanılabileceğini söyledi.
Özelmacıklı, bu tür konutların kamu mülkiyetinde kalmasının da model açısından önemli olduğunu vurguladı. İhtiyacı sona eren vatandaşın konuttan ayrılmasıyla konutun yeniden ihtiyaç sahiplerine tahsis edilebileceğini belirtti.
Sosyal konut yatırımları yüzde 150 artırılacak
Yeni konut politikaları kapsamında sosyal konut yatırımlarının yüzde 150 oranında artırılması planlanıyor.
Özelmacıklı, Türkiye’nin yeni konut üretimine ihtiyaç duyduğunu belirterek nüfus yapısındaki değişim, tek kişilik hanelerin artması, evlilik ve boşanma oranları ile kentsel dönüşüm süreçlerinin konut talebini canlı tuttuğuna dikkat çekti.
Deprem bölgesinde hayata geçirilen sosyal konut uygulamalarının da bu sürecin önemli örneklerinden biri olduğunu ifade eden Özelmacıklı, konut arzının artırılmasının önemine vurgu yaptı.
İlk kez ev alacaklara finansman desteği gündemde
Kiralık sosyal konut modelinin yanı sıra ilk kez ev sahibi olacak vatandaşlara yönelik finansman desteği de konut politikalarının önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Yüksek konut kredisi maliyetleri nedeniyle vatandaşların ev sahibi olmakta zorlandığını belirten Özelmacıklı, uzun vadeli ve daha düşük maliyetli finansman modellerine ihtiyaç olduğunu söyledi.
Özelmacıklı, özellikle ilk kez ev alacak vatandaşların banka kredileri ve tasarruf finansmanı modelleriyle desteklenmesinin konut piyasasında hareketlilik sağlayabileceğini belirtti.
Kiralık sosyal konut kira fiyatlarını düşürür mü?
TOKİ’nin kiralık sosyal konut modelinin kira piyasasına etkisi, projenin en çok merak edilen başlıklarından biri olacak.
İstanbul’da başlayacak uygulamanın ardından konut arzının artırılması ve benzer projelerin farklı illerde hayata geçirilmesi halinde, özellikle arz sıkıntısının yaşandığı bölgelerde kira fiyatları üzerindeki baskının azalması bekleniyor.
Ancak modelin kira fiyatlarında ne ölçüde ve ne kadar kalıcı bir etki oluşturacağı, uygulamanın kapsamı ve yeni konut arzının büyüklüğüne bağlı olacak.
