Sosyal güvenlik sistemindeki değişiklikler nedeniyle tüm çalışanlar aynı şartlara tabi tutulmazken, ilk sigorta tescil tarihine göre farklı kriterler uygulanıyor.
15 yıl ve 3 bin 600 gün şartı herkesi kapsamıyor
Çalışanların kıdem tazminatı alarak işten ayrılabilmesi için kamuoyunda en çok bilinen şartlardan biri olan 15 yıl sigortalılık süresi ve 3 bin 600 prim günü kriterinin tüm sigortalılar için geçerli olmadığı belirtiliyor.
Uzmanlara göre, emeklilik sisteminde yapılan düzenlemeler nedeniyle çalışanların tabi olduğu şartlar, sigorta başlangıç tarihine göre farklılık gösteriyor.
8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar avantajlı
İlk sigorta tescili 8 Eylül 1999 ve öncesinde olan çalışanlar için eski uygulama devam ediyor.
Bu kapsamdaki çalışanlar;
- 15 yıllık sigortalılık süresini
- 3 bin 600 prim gününü
tamamlamaları halinde yaş şartını beklemeden Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) alacakları yazıyla işverenden kıdem tazminatı talep edebiliyor.
1999-2008 arası girişlerde iki farklı seçenek bulunuyor
İlk sigorta girişi 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında olan çalışanlar için farklı bir sistem uygulanıyor.
Bu dönemde sigortalı olan kişiler;
- 7 bin prim gününü tamamlayarak
veya - 25 yıllık sigortalılık süresi ile birlikte 4 bin 500 prim gününü doldurarak
kıdem tazminatı hakkı elde edebiliyor.
2008 sonrası sigortalılar için prim şartı değişiyor
İlk sigorta girişi 2008 sonrası olan çalışanlarda ise 25 yıllık sigortalılık şartı kaldırılıyor.
Bu grupta kademeli prim günü uygulaması bulunuyor. Buna göre aranan prim günü şartı;
- 4 bin 600 günden başlayarak
- Kademeli şekilde 5 bin 400 güne kadar yükseliyor.
Bir günlük fark büyük değişiklik yaratabiliyor
Mevzuattaki dikkat çeken ayrıntılardan biri de 30 Nisan 2008 ile 1 Mayıs 2008 arasındaki bir günlük fark olarak öne çıkıyor.
Bu tarihler arasındaki sigorta başlangıcı, çalışanların tabi olacağı şartları değiştirebiliyor.
Uzmanlar, bir gün önce sigortalı olan kişinin farklı bir bekleme süresine tabi olurken, bir gün sonra sigorta girişi yapılan kişinin farklı prim şartlarıyla karşılaşabildiğine dikkat çekiyor.
Kıdem tazminatı hakkı kaç kez kullanılabilir?
Yargıtay kararlarına göre, yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayarak kıdem tazminatı alma hakkı genellikle bir kez kullanılabiliyor.
Ancak çalışan ilerleyen dönemde yaş şartını da tamamlayarak emeklilik hakkı kazanır ve son çalıştığı iş yerinde en az 1 yıllık kıdem süresini doldurursa yeniden kıdem tazminatı alma hakkına sahip olabiliyor.
Çalışanların sigorta başlangıç tarihini kontrol etmesi gerekiyor
Uzmanlar, kıdem tazminatı hakkı konusunda çalışanların öncelikle ilk sigorta giriş tarihlerini ve prim günlerini kontrol etmeleri gerektiğini belirtiyor.
Sigorta başlangıç tarihi, çalışanların hangi şartlara tabi olacağını belirleyen en önemli kriterlerden biri olarak öne çıkıyor.
