Türkiye genelinde fahri trafik müfettişlerinin 2026 yılının ocak-temmuz döneminde düzenlediği tutanaklar, sürücülerin trafikte en fazla hangi kuralları ihlal ettiğini ortaya koydu. Yedi aylık dönemde 487 bin 270 trafik kuralı ihlali tespit tutanağı hazırlanırken ilk sırada seyir halindeyken cep telefonu veya benzeri haberleşme cihazlarının elde kullanılması yer aldı.
İçişleri Bakanlığı verilerinden derlenen bilgilere göre Türkiye genelinde kayıtlı 27 bin 92 fahri trafik müfettişi bulunuyor. Müfettişler tarafından belirlenen dönemde cep telefonunu elde kullanan sürücüler hakkında 76 bin 371 tutanak düzenlendi.
Açıklanan Türkiye geneli verileri, Osmaniyeli sürücüler açısından da önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Osmaniye’ye ait ayrı tutanak ve müfettiş sayısı paylaşılmazken cep telefonu, kırmızı ışık, tehlikeli şerit değiştirme, emniyet kemeri ve yaya önceliği ihlallerinin ülke genelinde öne çıktığı görüldü.
Her altı tutanaktan yaklaşık biri telefon nedeniyle
Fahri trafik müfettişlerinin düzenlediği 487 bin 270 tutanağın 76 bin 371’i seyir halindeyken cep telefonu veya benzeri bir haberleşme cihazının elde kullanılması nedeniyle hazırlandı.
Bu rakam, bütün tutanakların yaklaşık yüzde 15,7’sine karşılık geliyor. Başka bir ifadeyle fahri trafik müfettişlerinin düzenlediği her altı tutanaktan yaklaşık biri cep telefonu ihlaliyle ilgili oldu.
Buradaki ihlal, sürücünün seyir sırasında telefonu veya benzeri haberleşme cihazını eline alarak kullanmasını kapsıyor. Telefonla konuşmak, mesaj yazmak, sosyal medya uygulamalarını kontrol etmek, navigasyon ayarı yapmak ya da gelen bildirime bakmak sürücünün dikkatini yoldan uzaklaştırabiliyor.
Osmaniye’de yoğun güzergâhlarda tehlike büyüyor
Osmaniye’de şehir merkezindeki yoğun kavşaklar, D-400 kara yolu, otogar çevresi, sanayi güzergâhları ve ilçe bağlantı yollarında sürücünün birkaç saniyeliğine bile dikkatini telefona vermesi ciddi tehlike oluşturabilir.
Kadirli, Düziçi, Bahçe, Toprakkale, Hasanbeyli ve Sumbas yönlerine yapılan yolculuklarda trafik yoğunluğu, yol çalışmaları, motosikletler, tarım araçları ve aniden yola çıkabilecek yayalar nedeniyle sürücülerin dikkatini tamamen yola vermesi gerekiyor.
Özellikle sabah ve akşam saatlerinde okul, hastane, kamu kurumu, çarşı ve iş yeri çevrelerinde artan araç ve yaya hareketliliği, cep telefonu kullanımının oluşturduğu riski daha da yükseltiyor.
Telefon kullanması gereken sürücülerin güvenli bir noktaya geçerek araçlarını durdurması büyük önem taşıyor. Kırmızı ışıkta beklemek veya trafiğin yavaşlaması, sürücünün telefonu eline almasını güvenli hale getirmiyor.
Kırmızı ışık ihlali ikinci sırada
Fahri trafik müfettişlerinin en fazla tespit ettiği ikinci kural ihlali, kırmızı ışığa uymamak oldu. Yılın ilk yedi ayında kırmızı ışık kuralını ihlal eden sürücüler hakkında 55 bin 407 tutanak düzenlendi.
Trafiği aksatacak veya tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek ise 51 bin 150 tutanakla üçüncü sırada yer aldı.
Osmaniye kent merkezindeki kavşaklarda ve ana arterlerde kırmızı ışık ihlali yalnızca ihlali yapan sürücüyü değil, diğer araçları, motosikletlileri, bisikletlileri ve karşıdan karşıya geçen yayaları da tehlikeye atıyor.
Sarı ışığı geçişi hızlandıran bir işaret gibi değerlendirmek, kavşağa kontrolsüz girmek ve şerit değiştirirken sinyal vermemek zincirleme kazalara neden olabilecek davranışlar arasında bulunuyor.
Trafik işaretlerine uymayanlara 33 bin tutanak
Trafik işaret levhaları, cihazları ve yol işaretlemelerinde belirtilen kurallara uymayan sürücüler hakkında 33 bin 158 tutanak hazırlandı.
Zorunlu bir durum bulunmadığı halde emniyet şeridi veya banketleri kullanan sürücüler için ise 25 bin 293 ihlal tutanağı düzenlendi.
Emniyet şeridi ve banketlerin amacı, arızalanan araçlar ile ambulans, itfaiye ve diğer acil müdahale araçlarının güvenli biçimde ilerlemesini sağlamaktır. Bu alanların normal trafik şeridi gibi kullanılması, acil durum ekiplerinin olay yerine ulaşmasını geciktirebilir.
Koruyucu ekipman ve emniyet kemeri unutuldu
Koruyucu ekipman kullanımıyla ilgili kurallara uyulmaması nedeniyle 23 bin 879 tutanak düzenlendi. Emniyet kemeri kullanmayan sürücülerle ilgili tutanak sayısı ise 22 bin 748 olarak kayıtlara geçti.
Osmaniye’de motosiklet kullanımının yaygın olması nedeniyle kask ve diğer koruyucu ekipmanların önemi daha da artıyor. Motosiklet sürücülerinin ve yolcularının kısa mesafelerde dahi koruyucu ekipmanlarını kullanması gerekiyor.
Otomobil ve diğer araçlardaki sürücüler ile yolcuların da hareket etmeden önce emniyet kemerlerini takması önem taşıyor. Kent içinde kısa mesafeli yolculuk yapmak, düşük hızda ilerlemek veya arka koltukta oturmak emniyet kemeri zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor.
Ters yön ihlalinde 21 bin 357 tutanak
Tek yönlü kara yollarında ters yönde araç kullanılması nedeniyle 21 bin 357 tutanak düzenlendi. Şerit değiştirmeden önce girilecek şeritteki araçların güvenli geçişini beklemeyen sürücüler hakkında ise 16 bin 693 tutanak hazırlandı.
Ters yönde araç kullanmak, özellikle gece saatlerinde ve görüş mesafesinin düşük olduğu bölgelerde kafa kafaya çarpışma riskini artırıyor. Sürücülerin yol işaretlerini takip etmesi, kaçırdıkları dönüşler için ters yönde ilerlemek yerine uygun noktadan geri dönmesi gerekiyor.
Yayaya yol vermeyenlere 14 bin 171 tutanak
Görevli veya ışıklı trafik işareti bulunmayan, trafik levhalarıyla belirlenmiş yaya ve okul geçitlerinde yayalara ilk geçiş hakkını vermeyen sürücüler hakkında 14 bin 171 tutanak düzenlendi.
Yeni eğitim döneminin yaklaşmasıyla Osmaniye’de okul çevreleri ve yaya geçitlerinde hareketlilik artacak. Sürücülerin yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken hızlarını azaltmaları, karşıya geçmekte olan veya geçmek üzere bulunan yayalara ilk geçiş hakkını vermeleri gerekiyor.
Çocukların hız ve mesafe değerlendirmesinde yetişkinler kadar deneyimli olmadığı dikkate alınarak okul çevrelerinde daha düşük hızla ve kontrollü ilerlenmesi büyük önem taşıyor.
İlk 10 ihlal bütün tutanakların yüzde 70’i
Fahri trafik müfettişlerinin en fazla belirlediği ilk 10 kural ihlali için toplam 340 bin 227 tutanak düzenlendi. Bu rakam, yedi aylık dönemde hazırlanan 487 bin 270 tutanağın yaklaşık yüzde 70’ini oluşturdu.
En fazla tutanak düzenlenen ihlaller şöyle sıralandı:
| Sıra | Kural ihlali | Tutanak sayısı |
|---|---|---|
| 1 | Seyir halinde cep telefonunu elde kullanmak | 76.371 |
| 2 | Kırmızı ışık kuralına uymamak | 55.407 |
| 3 | Trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek | 51.150 |
| 4 | Trafik işaret ve işaretlemelerine uymamak | 33.158 |
| 5 | Emniyet şeridi veya banketi zorunluluk dışında kullanmak | 25.293 |
| 6 | Koruyucu ekipman kurallarına uymamak | 23.879 |
| 7 | Emniyet kemeri kullanmamak | 22.748 |
| 8 | Tek yönlü yolda ters yönde ilerlemek | 21.357 |
| 9 | Şerit değiştirirken güvenli geçişi beklememek | 16.693 |
| 10 | Yaya ve okul geçidinde geçiş hakkı vermemek | 14.171 |
En fazla tutanak İstanbul’da düzenlendi
İllere göre dağılımda İstanbul, 118 bin 243 tutanakla ilk sırada yer aldı. İstanbul’daki tutanaklar, Türkiye genelindeki toplam sayının yaklaşık yüzde 24,3’ünü oluşturdu.
İstanbul’u 56 bin 539 tutanakla Ankara, 41 bin 68 tutanakla İzmir, 30 bin 433 tutanakla Antalya ve 26 bin 651 tutanakla Konya takip etti.
Bu beş ilde toplam 272 bin 934 tutanak düzenlendi. Kayıtlı fahri trafik müfettişi sayısında ise 3 bin 569 kişiyle Ankara ilk sırada bulunuyor. Ankara’yı 3 bin 457 müfettişle İstanbul, 1.622 müfettişle İzmir, 1.430 müfettişle Konya ve 1.421 müfettişle Antalya izliyor.
Osmaniye için ayrı rakam açıklanmadı
Açıklanan verilerde en fazla tutanak düzenlenen beş ile yer verilirken Osmaniye’deki fahri trafik müfettişi sayısı ile kentte hazırlanan tutanakların toplamı ayrıca paylaşılmadı.
Bu nedenle Osmaniye’ye ilişkin kesin bir rakam vermek mümkün değil. Ancak Türkiye genelindeki sonuçlar, Osmaniyeli sürücülerin de özellikle cep telefonu, kırmızı ışık, şerit değiştirme, emniyet kemeri ve yaya önceliği konusunda daha dikkatli olması gerektiğini gösteriyor.
Fahri Trafik Müfettişliğine ilişkin çalışmalar, Fahri Trafik Müfettişliği Görev ve Çalışma Yönetmeliği kapsamında merkezde Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı, illerde ise trafik denetleme birimleri tarafından yürütülüyor.
