Osmaniye'de emekli olduktan sonra geçimlerini sağlamak amacıyla yeniden çalışmaya başlayan vatandaşları yakından ilgilendiren önemli bir hukuki ayrıntı gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), mevzuata aykırı şekilde ödenmeye devam edilen emekli aylıklarını belirli koşullarda geri isteyebiliyor.
Anayasa Mahkemesinin geçmiş yıllarda verdiği bir karar, çalışan emeklilerin maaşlarının hangi durumlarda kesilebileceğini ve geçmiş ödemelerin nasıl geri alınabileceğini yeniden gündeme taşıdı.
Emekli Olduktan Sonra Çalışanın Maaşı Kesilir mi?
SGK'nin açıklamalarına göre emekli aylığının kesilip kesilmeyeceği, kişinin ilk sigortalılık tarihi ve çalışmaya başladığı işyerinin statüsüne bağlı.
Ekim 2008 öncesinde sigortalı olanlar, gerekli koşulları taşımaları halinde özel sektörde sosyal güvenlik destek primi (SGDP) kapsamında çalışırken emekli maaşlarını almaya devam edebiliyor.
Ekim 2008'den itibaren ilk kez sigortalı olanlarda ise farklı kurallar uygulanıyor. Bu gruptaki kişilerin emeklilikten sonra yeniden çalışması halinde kanuni istisnalar dışında yaşlılık aylıkları kesiliyor.
SGK Geçmişte Ödediği Maaşları Geri İstedi
Anayasa Mahkemesinin 5 Ekim 2017 tarihli Veysel Kara kararında, emekli olduktan sonra belediyeye bağlı bir şirkette çalışan kişinin durumu değerlendirildi.
SGK, başvurucunun çalıştığı dönemde aldığı emekli aylıklarının iadesini talep etti. Yargılama sonucunda geri ödenmesi gereken anapara 55 bin 692 lira olarak belirlendi.
Anayasa Mahkemesi, hem SGK'nin hem de başvurucunun sorumluluğunun bulunduğu somut olayda, yalnızca anaparanın geri istenmesini mülkiyet hakkına aykırı bulmadı.
Belediyelerde Çalışan Emekliler Dikkat!
Osmaniye Belediyesi, Kadirli, Düziçi, Bahçe, Hasanbeyli, Sumbas ve Toprakkale belediyeleri ile kamu kurumlarında çalışmayı düşünen emeklilerin, işe başlamadan önce sosyal güvenlik durumlarını kontrol etmeleri önem taşıyor.
5335 sayılı Kanun'un 30. maddesi gereğince belediyeler, il özel idareleri ve belirli kamu şirketlerinde emekli aylığı kesilmeden çalışmaya yönelik sınırlamalar bulunuyor.
Ancak kanunda bazı görevler için istisnalar da yer alıyor. Bu nedenle her çalışanın durumu ayrı değerlendiriliyor.
Hangi Emekliler Risk Altında?
Özellikle emekli olduktan sonra yeniden işe başlayan, ancak SGK'ye yanlış sigortalılık statüsüyle bildirilen kişiler açısından geçmişe dönük borç çıkarılması riski oluşabiliyor.
Emekli maaşının kesilmesi gerektiği halde ödenmeye devam etmesi durumunda SGK, 5510 sayılı Kanun'un 96. maddesindeki koşullara göre fazla veya yersiz ödemelerin iadesini isteyebiliyor.
Geri ödeme miktarı ve uygulanacak işlemler, hatanın kişiden mi yoksa kurumdan mı kaynaklandığına göre değişebiliyor.
Osmaniyeli Emekliler Ne Yapmalı?
Uzmanların önerileri doğrultusunda emekli olduktan sonra çalışan vatandaşların e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümlerini kontrol etmeleri, işverenlerinin kendilerini hangi sigortalılık statüsüyle bildirdiğini öğrenmeleri ve gerektiğinde SGK'ye başvurmaları önem taşıyor.
Özellikle kamu kurumlarında veya belediye şirketlerinde işe başlayacak emeklilerin, maaşlarının kesilip kesilmeyeceği konusunda SGK'den yazılı bilgi almaları öneriliyor.
Önemli ayrıntı: Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararı 2017 yılına ait. 2026 yılında bütün çalışan emeklilerin maaşlarının kesilmesini öngören yeni bir karar değil. Özel sektörde SGDP kapsamında çalışmaya devam eden ve gerekli koşulları taşıyan emekliler, maaşlarını almaya devam edebiliyor.
