Egzama, toplumda sık görülen cilt sorunları arasında yer alıyor. Her yaşta ortaya çıkabilen hastalık, bazı kişilerde dönemsel olarak görülürken bazı kişilerde uzun süre devam edebiliyor. Uzmanlara göre egzamanın ortaya çıkmasını açıklayan tek bir neden bulunmuyor.
Egzamanın tek bir nedeni yok
Egzama, farklı türleri bulunan geniş bir cilt hastalıkları grubunu ifade ediyor. Bu nedenle her egzama türünün ortaya çıkış mekanizması aynı olmayabiliyor.
Özellikle atopik dermatitte genetik yatkınlığın önemli rol oynadığı düşünülüyor. Bazı kişilerde cildin koruyucu bariyeri daha hassas olabiliyor. Bariyerin yeterince güçlü olmaması nem kaybını artırırken dış ortamdan gelen tahriş edici maddelerin cilde daha kolay ulaşmasına neden olabiliyor.
Bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesi de bu süreçle birleştiğinde egzama belirtileri ortaya çıkabiliyor.
Genetik yatkınlık riski artırabiliyor
Ailesinde egzama, astım veya saman nezlesi gibi atopik hastalıklar bulunan kişilerde egzama görülme ihtimalinin daha yüksek olabildiği belirtiliyor. Ancak ailede egzama öyküsü bulunması, kişinin mutlaka hastalığa yakalanacağı anlamına gelmiyor.
Aynı şekilde ailesinde bu tür hastalıklar bulunmayan kişilerde de egzama gelişebiliyor. Bu nedenle genetik yatkınlık, hastalığın nedenlerinden yalnızca biri olarak değerlendiriliyor.
Cilt bariyerinin zayıflaması etkili olabiliyor
Sağlıklı cilt, vücudu dış etkenlerden koruyan önemli bir bariyer görevi görüyor. Aynı zamanda cildin nemini koruyor ve çeşitli tahriş edici maddelerin içeriye geçmesini sınırlandırıyor.
Egzaması bulunan kişilerde bu koruyucu mekanizmanın yeterince iyi çalışmaması söz konusu olabiliyor. Bunun sonucunda cilt daha kolay kuruyabiliyor ve dış etkenlere karşı hassaslaşabiliyor.
Stres egzama belirtilerini tetikleyebilir
Stresin doğrudan egzamanın nedeni olduğunu söylemek doğru değil. Ancak yoğun stres dönemlerinin mevcut egzama belirtilerini artırabileceği düşünülüyor.
Bazı kişilerde stres sırasında kaşıntı daha belirgin hale gelirken ciltteki kızarıklık ve döküntüler de artabiliyor.
Her egzamanın nedeni alerji değil
Egzama ile alerji zaman zaman birbirine karıştırılabiliyor. Ancak her egzama vakasının altında bir alerji bulunmuyor.
Özellikle atopik dermatitte bağışıklık sisteminin belirli maddelere karşı daha duyarlı olması görülebilse de hastalığı tek bir alerjene bağlamak mümkün değil.
Egzaması olanlar nelere dikkat etmeli?
Egzama şikâyeti bulunan kişilerin cildi tahriş edebilecek ürünlerden mümkün olduğunca uzak durması önem taşıyor. Çok sıcak ve uzun süreli duşlardan kaçınmak, cildi nazik şekilde temizlemek ve uygun nemlendiricileri düzenli kullanmak cilt bariyerinin korunmasına yardımcı olabilir.
Bununla birlikte tetikleyiciler kişiden kişiye değişebiliyor. Şikâyetler uzun süre devam ediyor, sık tekrarlıyor veya günlük yaşamı olumsuz etkiliyorsa dermatoloji uzmanına başvurulması gerekiyor.
