Balıkesir’in Edremit ilçesinde bulunan Antandros Antik Kenti’nde 2026 yılı kazı çalışmaları, yaklaşık 1600 yıllık geçmişe sahip olduğu değerlendirilen büyük bir kilise yapısına odaklandı. Kazı Başkanı Prof. Dr. Gürcan Polat, çalışmaların Geç Antik Çağ’a ait yapıda yoğunlaştığını açıkladı.
MS 5. yüzyılın başlarında inşa edildiği değerlendirilen kilisenin, Antandros’un tarihsel konumu açısından önemli bir yapı olduğu belirtiliyor. Antandros’un geçmişte bir piskoposluk merkezi olması, ortaya çıkarılan kilisenin önemini daha da artırıyor.
17 Metrelik Yapının Tam Boyutu Henüz Bilinmiyor
Kazılarda kilisenin şu ana kadar 17 metre genişliğindeki bölümü ortaya çıkarıldı. Yapının doğu kısmına henüz ulaşılamaması nedeniyle toplam uzunluğu kesin olarak belirlenemese de kazı ekibi, oldukça büyük ve anıtsal özelliklere sahip bir yapıyla karşı karşıya olduklarını değerlendiriyor.
Kilisenin duvarlarında fresk izlerine rastlanırken, panel ve bitkisel bezemeler de yapının sanatsal özelliklerini ortaya koyuyor. Granitten yapılmış büyük sütunlar ise kilisenin yalnızca dini değil, mimari açıdan da dikkat çekici bir yapı olduğunu gösteriyor.
Mozaiklerdeki Kitabeler Geçmişe Işık Tutuyor
Kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan mozaikler, yapının geçmişine ilişkin önemli bilgiler de sunuyor. Mozaikler üzerinde bulunan kitabelerden kilisenin cemaat tarafından yaptırıldığı, mozaiklerin finansmanını ise Kandidos isimli bir kişinin üstlendiği anlaşılıyor.
Ancak yapının tarihindeki en dikkat çekici bulgulardan biri yangın tabakası oldu. Mozaiklerin üzerinde yaklaşık 10 santimetrelik yangın tabakasına rastlanması, kilisenin büyük bir yangın sonucunda kullanım dışı kalmış olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
Arap Akınları Sonrasında Terk Edilmiş Olabilir
Kazı Başkanı Prof. Dr. Gürcan Polat, yapının 7. yüzyılda yaşanan Arap akınları sonrasında terk edilmiş olabileceğini değerlendiriyor. Buna karşın kilisenin bugüne kadar büyük ölçüde özgün planını koruması, kazı çalışmalarının önemini artırıyor.
Tarihi kaynaklarda Antandros’un Efes Başpiskoposluğu’na bağlı bir piskoposluk merkezi olarak geçtiğine dikkat çekilirken, ortaya çıkarılan kilisenin kentin ilk ve en önemli kiliselerinden biri olabileceği belirtiliyor.
Osmaniye’den Tarihin İzlerini Takip Edenler İçin De Dikkat Çekici
Türkiye'nin farklı bölgelerinde gün yüzüne çıkarılan antik yapılar, yalnızca arkeoloji dünyası açısından değil, tarih ve kültür turizmi açısından da önem taşıyor. Osmaniye gibi antik kentleri, kaleleri ve tarihi yapılarıyla öne çıkan kentlerde yaşayan vatandaşlar açısından da Antandros’taki çalışmalar, Anadolu’nun farklı bölgelerinde binlerce yıl öncesinden kalan kültürel mirasın nasıl gün yüzüne çıkarıldığını göstermesi bakımından dikkat çekiyor.
Antandros’taki kazıların ilerlemesiyle birlikte kilisenin tam planının, yapının hangi bölümlerden oluştuğunun ve yangın sonrası yaşanan sürecin daha net ortaya çıkarılması bekleniyor.
