Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” talep edilmesine imkan veren Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki ibareyi iptal etti. Ancak bu karar, yoksulluk nafakasının tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
AYM’nin iptal kararının yürürlüğe girmesi ertelendi. Bu nedenle yeni düzenleme yürürlüğe girene kadar mevcut nafaka hükümleri uygulanmaya devam edecek.
Hazırlanan yeni modelin ise 13. Yargı Paketi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınması bekleniyor. Ancak yeni sistemin ayrıntıları henüz kesinleşmiş değil ve kanun teklifinin yasalaşması gerekiyor.
Yeni Nafaka Sistemi Nasıl Olacak?
Hazırlıkları sürdürülen yeni modelde süresiz yoksulluk nafakası yerine belirli süreyle ödenen nafaka sistemine geçilmesi planlanıyor.
Nafaka süresinin belirlenmesinde evliliğin ne kadar sürdüğünün temel ölçütlerden biri olması öngörülüyor. Gündemdeki modele göre evlilik tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısı esas alınabilecek.
Ancak bu formülün tüm ayrıntıları henüz kesinleşmiş değil. Meclis’e sunulacak kanun teklifi ve yapılacak görüşmelerin ardından nafaka süresinin nasıl hesaplanacağı netlik kazanacak.
Kısa Süreli Evliliklerde Nafaka Kaç Yıl Olacak?
Yeni modelde dikkat çeken başlıklardan biri kısa süreli evliliklerde uygulanacak nafaka süresi. Hazırlanan düzenlemeye göre evlilik yalnızca 6 ay veya 1 yıl sürmüş olsa bile nafakanın en az 5 yıl ödenmesi gündemde.
Daha uzun süreli evliliklerde ise sabit bir süre yerine evliliğin toplam süresinin dikkate alınması planlanıyor. Buna göre nafaka süresinin, evlilik tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısı üzerinden hesaplanması öngörülüyor.
Bu düzenlemeyle hem ekonomik açıdan zor durumda kalan tarafın korunması hem de nafakanın belirsiz süreyle devam etmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kadın Çalışamıyorsa Nafaka Süresi Uzayacak mı?
Yeni sistemde nafaka süresinin belirlenmesinde kişinin özel koşullarının da dikkate alınması planlanıyor. Çalışamayacak durumda olan veya ileri yaşta bulunan kadınlar için mahkemenin belirlenen süreden daha uzun süre nafaka verilmesine karar verebilmesinin önü açılabilecek.
Özellikle ileri yaştaki kişiler açısından ek süre talebine ilişkin özel bir başvuru süresi getirilmesi de gündemde. Nafaka süresi sona eren kişinin ek süre talep etmesi halinde belirli bir süre içerisinde mahkemeye başvurması gerekecek.
Bu noktada yeni düzenlemenin nihai halinin kanun teklifinin Meclis’te görüşülmesiyle ortaya çıkması bekleniyor.
Eski Nafakalar Hemen Kesilecek mi?
Anayasa Mahkemesi’nin kararı mevcut nafakaların tamamının bir anda sona ereceği anlamına gelmiyor. İptal edilen düzenleme, yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” talep edilmesine imkan veren ibareyle ilgili.
Dolayısıyla yeni yasal düzenleme yürürlüğe girene kadar mevcut sistem uygulanmaya devam edecek. Daha önce kesinleşmiş boşanma kararları kapsamında bağlanan nafakaların nasıl ele alınacağı ise yapılacak yeni düzenlemenin geçiş hükümleriyle netleşecek.
Bu nedenle “AYM süresiz nafakayı kaldırdı, tüm nafakalar hemen sona erdi” şeklindeki yorumlar mevcut hukuki durum açısından doğru bir sonuç ortaya koymuyor.
Nafaka Ödemesi Toplu Yapılabilecek mi?
Yeni modelde nafakanın ödeme şekline ilişkin de değişiklik yapılması planlanıyor. Gündemdeki düzenlemeye göre nafakanın başlangıçta aylık olarak ödenmesine karar verilebilecek, ilerleyen dönemde ise toplu ödeme seçeneğinin uygulanabilmesinin önü açılabilecek.
Böylece nafaka yükümlülüğünün belirli koşullar altında farklı ödeme modelleriyle yerine getirilmesi hedefleniyor.
Ancak bu başlıkların tamamının şu aşamada hazırlık aşamasında olduğu ve kesinleşmiş bir yasa hükmü niteliği taşımadığı önem taşıyor.
Boşanma Davalarında Yeni Dönem Hazırlığı
- Yargı Paketi kapsamında nafakanın yanı sıra boşanma davalarının işleyişine ilişkin de bazı değişikliklerin gündeme gelmesi bekleniyor.
Çekişmeli boşanma davalarında nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi konuların boşanma kararından ayrılarak daha sonra görülmesi yönünde bir model üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.
Bu sistemin hayata geçirilmesi halinde öncelikle boşanma kararının verilmesi, ardından nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi uyuşmazlıkların ayrı süreçlerde değerlendirilmesi hedefleniyor. Böylece bu konuların boşanma kararının yıllarca gecikmesine neden olmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Mal Paylaşımında Zamanaşımı Süresi Değişebilir
Yeni yargı düzenlemesinde mal paylaşımından kaynaklanan davalara ilişkin zamanaşımı süresinin de değiştirilmesi gündemde.
Mevcut 10 yıllık zamanaşımı süresinin 5 yıla indirilmesi planlanan başlıklar arasında yer alıyor. Bunun yanında aile hukukundan kaynaklanan bazı davaların adli tatil döneminde de görülmesine yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.
Söz konusu değişikliklerin tamamının Meclis’te yapılacak görüşmeler ve yasama süreci sonrasında kesinleşmesi bekleniyor. Bu nedenle vatandaşların yürürlükteki hukuk ile hazırlık aşamasındaki düzenlemeleri birbirinden ayırması önem taşıyor.
Osmaniye’de de boşanma sürecinde olan veya yoksulluk nafakası konusunda hak ve yükümlülüklerini merak eden vatandaşlar açısından yeni düzenlemenin yasalaşması halinde ortaya çıkacak değişikliklerin takip edilmesi önem taşıyor.
