Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal yardım sisteminde kapsamlı bir değişiklik planlandığını açıkladı. Mevcut sosyal yardım uygulamalarının Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) çatısı altında birleştirilmesi planlanıyor.
Yeni modelin temel hedefi, sosyal yardımların daha bütüncül bir yapıya kavuşturulması ve ailelerin ekonomik durumunun dikkate alınarak fert başına belirli bir asgari gelir düzeyinin desteklenmesi olarak öne çıkıyor.
Şimşek, 2023 yılının ikinci yarısından itibaren uygulanan ekonomi programına ilişkin değerlendirmesinde, sosyal amaçlı harcamaların bütçe içerisindeki payının 2002 yılında yüzde 1,3 iken 2026 yılında yüzde 4,8'e yükseldiğini belirtti.
Bakan Şimşek, mevcut sosyal yardım sisteminin aile odaklı, kapsayıcı ve fert başına asgari gelir sağlayacak şekilde yeniden tasarlandığını ve GETAD çatısı altında konsolide edildiğini ifade etti.
GETAD İçin Mevzuat Hazırlığı Sürüyor
Yeni sistem henüz tamamen uygulamaya geçmiş değil. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu'nda, GETAD kapsamında simülasyon çalışmalarının devam ettiği ve gerekli mevzuatın yürürlüğe girmesinin ardından sistemin devreye alınmasının planlandığı belirtildi.
Bu kapsamda sosyal yardım alan kişilerin ve hanelerin ekonomik durumlarının daha kapsamlı şekilde değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Yeni modelin hayata geçmesiyle birlikte farklı başlıklar altında yürütülen sosyal yardım uygulamalarının daha bütünleşik bir sistem üzerinden yönetilmesi hedefleniyor.
Muhtaçlık Durumu SERBİS İle Belirlenecek
Yeni sistemin dikkat çeken unsurlarından biri de SERBİS (Sosyal Ekonomik Risk Bilgi Sistemi) olacak.
Hazırlanan modele göre kişi ve hanelerin sosyoekonomik durumları belirli kriterler üzerinden değerlendirilecek. Bu değerlendirme sonucunda hanelerin sosyal yardıma ihtiyaç duyup duymadığına ilişkin daha sistematik bir tespit yapılması planlanıyor.
SERBİS'in, sosyal yardım kaynaklarının ihtiyaç sahibi hanelere daha doğru şekilde yönlendirilmesi amacıyla kullanılması öngörülüyor.
Aile Kart Mobil Uygulaması Geliyor
Yeni sosyal yardım modelinde dijital uygulamalar da önemli bir yer tutacak.
Aile Kart Mobil Uygulaması ile hak sahiplerinin kendilerine sağlanan desteklere ilişkin bilgilere mobil ortamdan ulaşabilmesi planlanıyor. Uygulama üzerinden kart bilgileri, alınan destekler ve kullanım detaylarının takip edilebilmesi hedefleniyor.
Böylece sosyal yardım süreçlerinin vatandaş açısından daha kolay takip edilebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Haneler İçin İzleme Merkezi Kurulacak
Yeni sistem kapsamında İzleme Merkezi uygulamasının da geliştirilmesi planlanıyor.
Bu uygulamayla Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen kriterleri taşıyan hanelere yönelik ziyaretlerin planlanması ve bu ziyaretlerin izlenmesi amaçlanıyor.
Böylece sosyal yardım ihtiyacının yalnızca başvuru sırasında değil, hanelerin sosyoekonomik durumları üzerinden daha kapsamlı şekilde değerlendirilmesi hedefleniyor.
Osmaniye’de Sosyal Yardımlara İlişkin Yeni Model Nasıl Uygulanacak?
GETAD'ın Türkiye genelinde uygulanması planlanan bir sistem olması nedeniyle Osmaniye de yeni sosyal yardım modelinin kapsamına girecek. Ancak mevcut açıklamalarda Osmaniye'ye özel bir gelir sınırı, yardım tutarı, başvuru takvimi veya il bazında uygulanacak farklı bir kriter açıklanmış değil.
Bu nedenle Osmaniye'deki vatandaşlar açısından şu aşamada “ne kadar yardım verilecek?”, “kimler yararlanacak?” veya “başvurular ne zaman başlayacak?” sorularına kesinleşmiş rakamlarla yanıt vermek mümkün değil.
Yeni sistemin mevzuatının tamamlanması ve uygulama takviminin açıklanmasının ardından Osmaniye'deki sosyal yardım başvurularının da yeni kriterler doğrultusunda değerlendirilmesi bekleniyor.
Özellikle gelir düzeyi düşük haneler açısından fert başına asgari gelir yaklaşımının nasıl uygulanacağı, Osmaniye'de de sistemin hayata geçmesiyle birlikte yakından takip edilecek başlıklardan biri olacak.
Sistem Ne Zaman Hayata Geçecek?
GETAD için çalışmalar devam ederken sistemin kesin uygulama tarihi henüz açıklanmadı.
Bakanlık raporunda, GETAD'a ilişkin simülasyon çalışmalarının sürdüğü ve gerekli mevzuatın yürürlüğe girmesinin ardından sistemin uygulamaya alınmasının planlandığı belirtildi.
Dolayısıyla yeni düzenleme şu aşamada yürürlüğe girmiş bir sosyal yardım sistemi değil, hazırlıkları devam eden yeni bir model olarak değerlendiriliyor.
