Osmaniye’de mutfak, ısınma ve ticari işletmelerde kullanılan LPG tüplerinin güvenliği hayati önem taşıyor. Ucuz olduğu gerekçesiyle kaynağı belirsiz yerlerden alınan, farklı yöntemlerle yeniden doldurulan veya mührü bozulmuş tüpler; gaz kaçağı, yangın, zehirlenme ve patlama tehlikesine neden olabiliyor.
Tüp kullanıcı tarafından doldurulmamalı
Ev tipi, piknik ve sanayi tüplerinin dolumu vatandaş tarafından yapılabilecek sıradan bir işlem değildir. LPG tüpünün dolumu; tartım, sızdırmazlık kontrolü, vana kontrolü ve teknik muayene gerektiren profesyonel bir süreçtir.
Mevzuata göre LPG tüpü dolumu yalnızca gerekli lisans ve teknik donanıma sahip dolum tesislerinde yapılabilir. LPG tüpünün imalatı, dolumu, muayenesi, tamiri ve bakımı için lisans alınması zorunludur.
Otogaz istasyonunda tüp doldurmak yasak
Vatandaşların piknik, mutfak veya sanayi tüplerini otogaz istasyonunda doldurtmaya çalışması en büyük risklerden birini oluşturuyor.
5307 sayılı Kanun’a göre otogaz istasyonlarında:
- LPG tüpü doldurulamaz.
- Dolu tüp satılamaz.
- Tüp dolumunda kullanılan aparat ve ekipman bulundurulamaz.
Bu yasak yalnızca idari bir kural değil, doğrudan can ve mal güvenliğini korumaya yönelik bir tedbirdir.
Otogaz pompasından tüpe gelişigüzel gaz basılması, tüpün güvenli dolum seviyesinin aşılmasına yol açabilir. Sıcaklığın yükselmesiyle genleşen LPG, tüp üzerinde tehlikeli basınç oluşturabilir.
Tüp alırken marka önemli mi?
Markadan önce firmanın EPDK mevzuatına uygun ve yetkili bir dağıtım sistemi içerisinde faaliyet göstermesi önem taşıyor. Tanınmış bir marka, tek başına güvenlik garantisi değildir; tüp mutlaka o markanın yetkili bayisinden alınmalıdır.
Tüketici şu unsurları kontrol etmeli:
- Tüp üzerindeki marka ve kabartma bilgilerinin okunaklı olması
- Tüpün yetkili bayiden getirilmesi
- Vana üzerinde firma mührü veya güvenlik kapağı bulunması
- Mühür ile tüp markasının uyumlu olması
- Gövdede ciddi paslanma, ezilme, çatlak veya kaynak izi bulunmaması
- Periyodik kontrol işaretlerinin mevcut olması
- Satış fişi veya faturanın verilmesi
- Bayinin açık adresi ve iletişim bilgilerinin bulunması
Tüplerin teknik düzenlemelere uygun olması, belirlenen dönemlerde muayene edilmesi ve bu kontrolün tüp üzerinde işaretlenmesi gerekiyor.
“Yan sanayi tüp” diye güvenli bir sınıf yok
Piyasada farklı büyüklüklerde ve farklı markalara ait lisanslı LPG tüpleri bulunabilir. Daha az tanınan her firma “yan sanayi” veya kaçak olarak değerlendirilemez. Önemli olan dağıtım şirketinin gerekli izinlere sahip olması, tüpün standartlara uygunluğu ve satışın yetkili bayi üzerinden yapılmasıdır.
Ancak şu ürünlerden kesinlikle uzak durulmalı:
- Markası kazınmış veya sonradan boyanmış tüpler
- Bir firmaya ait tüpe başka firmanın mührünün takıldığı ürünler
- Açık alanda veya seyyar şekilde satılan kaynağı belirsiz tüpler
- Otogaz istasyonunda ya da ruhsatsız depoda doldurulan tüpler
- Güvenlik kapağı açılmış veya mührü bozuk ürünler
- Fiş ve fatura verilmeyen satışlar
- Elle müdahale edildiği anlaşılan vana ve gövdeye sahip tüpler
Lisanslı dolum tesisleri yalnızca kendi markalarını taşıyan veya dolum anlaşması yaptıkları dağıtıcılara ait uygun tüpleri doldurabilir. Başka dağıtıcının markasını taşıyan tüpün izinsiz doldurulması mevzuata uygun değildir.
Osmaniye’de tüp nereden alınmalı?
Osmaniye merkez ve ilçelerinde vatandaşlar tüplerini, ilgili dağıtım şirketinin tabelasını taşıyan yetkili tüplü LPG bayilerinden almalı. Telefon veya internet üzerinden sipariş verilirken numaranın markanın resmî bayi sisteminde kayıtlı olup olmadığı kontrol edilmeli.
EPDK’nin fiyat sorgulama ekranında Osmaniye seçilerek dağıtım şirketlerinin bildirdiği 2, 12, 24 ve 45 kilogramlık tüplü LPG fiyatları incelenebiliyor.
Piyasa fiyatının dikkat çekici ölçüde altında satılan tüpler konusunda temkinli olunmalı. Düşük fiyat; eksik dolum, yetkisiz dolum veya kaynağı belirsiz ürün riskine işaret edebilir.
Tüp teslim edilirken kontrol yapılmalı
Özellikle 12 ve 45 kilogramlık tüplerin eve veya iş yerine getirilmesi ve cihaza bağlanması yetkili bayi personeli tarafından gerçekleştirilmelidir. Bağlantıdan sonra köpüklü suyla sızdırmazlık kontrolü yapılabilir; ancak asla kibrit veya çakmakla kaçak kontrolü yapılmamalıdır.
Tüp bağlantısında yıpranmış hortum ve uygun olmayan dedantör kullanılmamalı. Hortum, dedantör ve kelepçe gibi parçalar da standardına uygun ve güvenilir ürünlerden seçilmelidir.
Tüp nerede saklanmalı?
LPG havadan ağır olduğu için kaçak hâlinde zemine ve çukur alanlara çöker. Bu nedenle tüpler:
- Dik konumda tutulmalı.
- Güneşten ve yüksek sıcaklıktan korunmalı.
- Ocak, soba ve elektrikli ısıtıcılardan uzak yerleştirilmeli.
- Bodrum, merdiven altı ve havasız kapalı alanlarda bulundurulmamalı.
- Çocukların müdahale edemeyeceği bir yerde tutulmalı.
- Devrilmeyecek şekilde sabitlenmeli.
- Hava girişini engelleyen tamamen kapalı dolaplara konulmamalı.
Gaz kokusu alınırsa ne yapılmalı?
Gaz kokusu fark edildiğinde elektrik düğmelerine, prize, zile ve telefona dokunulmamalı. Ateş yakılmamalı, sigara içilmemeli. Güvenli şekilde yapılabiliyorsa tüp vanası kapatılmalı, kapı ve pencereler açılmalı ve ortam hemen terk edilmelidir.
Yardım çağrısı bina dışından yapılmalı; 112 Acil Çağrı Merkezi ve tüpün yetkili bayisiyle iletişime geçilmelidir.
Güvensiz ürün veya yetkisiz dolum şüphesi taşıyan vatandaşlar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ALO 130 Ürün Güvenliği İhbar ve Şikâyet Hattı üzerinden bildirimde bulunabilir.
Sonuç olarak Osmaniye’de tüp alırken yalnızca fiyata bakılmamalı; lisanslı dağıtıcı, yetkili bayi, sağlam mühür, standartlara uygun tüp ve güvenli bağlantı birlikte değerlendirilmelidir. “Ucuz tüp” tercihi, can ve mal güvenliği açısından çok ağır sonuçlar doğurabilir.
