ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Demokrat Üyesi Gregory Meeks, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da yeni yerleşim birimleri oluşturma planına tepki gösterdi.
Meeks, İsrail hükümetinin Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğinde yürüttüğü E1 planı kapsamında 1200’den fazla yeni konut için ihale açma kararından ciddi endişe duyduğunu belirterek ABD Başkanı Donald Trump’a çağrıda bulundu.
“Batı Şeria’yı daha da parçalayacak”
Meeks, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerinin uluslararası hukuk açısından yasa dışı kabul edildiğine dikkat çekti.
E1 bölgesindeki yeni inşaatların Batı Şeria’nın bütünlüğünü daha da zayıflatacağını savunan Meeks, projenin Doğu Kudüs’ü Filistin nüfus merkezlerinden ayırabileceğini ve gelecekte kurulması hedeflenen Filistin devletinin yaşayabilirliğini ciddi şekilde tehlikeye atabileceğini ifade etti.
ABD’li siyasetçi, bölgede kalıcı barışın sağlanabilmesi için hem Filistinlilerin yaşayabilir bir devlete sahip olma hakkının hem de İsraillilerin güvenlik ve çatışmalardan uzak bir gelecek beklentisinin dikkate alınması gerektiğini belirtti.
“İki devletli çözümü imkansız hale getirebilir”
Meeks, yerleşimlerin genişletilmesinin uzun süredir gündemde olan iki devletli çözüm ihtimalini giderek daha fazla zora sokabileceği uyarısında bulundu.
E1 projesinin hayata geçirilmesinin yalnızca bölgedeki siyasi dengeleri değil, İsrail’in uluslararası alandaki konumunu da etkileyebileceğini belirten Meeks, bunun İsrail’in uluslararası alanda daha fazla yalnızlaşmasına ve ABD kamuoyundaki desteğinin zayıflamasına yol açabileceğini savundu.
Meeks ayrıca Washington yönetiminin İsrail’e E1 planının ilerletilmesini kabul etmeyeceğini açık şekilde bildirmesi gerektiğini söyledi.
Trump’a Netanyahu’ya açık mesaj verme çağrısı
Gregory Meeks, ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya E1 planının ilerletilmesine karşı olduğunu açıkça iletmesini istedi.
Meeks, Washington’ın söz konusu planın ilerletilmesi karşısında sessiz kalmaması gerektiğini belirterek inşaat yönünde yeni adımlar atılmaması ve mevcut planların durdurulması çağrısında bulundu.
E1 projesi neden tartışmalı?
E1 projesi, Batı Şeria’daki Maale Adumim yerleşim birimini Doğu Kudüs ve Batı Kudüs yönündeki bağlantılarla bütünleştirmeyi amaçlayan tartışmalı planlardan biri olarak öne çıkıyor.
Proje kapsamında bölgede binlerce yeni konut ve otel inşa edilmesi planlanırken, bu adımların Batı Şeria’daki Filistin yerleşimlerinin coğrafi bütünlüğünü bozabileceği ve Filistin devletinin kurulmasını zorlaştırabileceği yönünde eleştiriler bulunuyor.
İsrail yönetimi, önceki ABD yönetimlerinden gelen baskılar nedeniyle uzun süre askıya alınan projeyi Eylül 2025’te yeniden onaylamıştı.
Son olarak İsrail hükümeti, E1 projesi kapsamında 1234 konutluk ilk ihale ilanını yayımladı. Projenin ilerletilmesi, Filistin yönetimi ve uluslararası çevrelerde yeni tepkilere neden olurken, ABD Temsilciler Meclisi üyesi Meeks’in açıklaması Washington’da da konuya ilişkin görüş ayrılıklarının sürdüğünü ortaya koydu.
