Adana’nın Kozan ilçesinde yaşayan 80 yaşındaki Yeter Yiğenoğlu, yıllardır Anadolu mutfağının önemli lezzetlerinden biri olan geleneksel nar ekşisi yapımını ailesiyle birlikte sürdürüyor. Kuytucak Mahallesi’nde çocukları ve aile fertleriyle bir araya gelen Yeter nine, üç kuşağı buluşturan üretim sürecinde narları geleneksel yöntemlerle işliyor. Tek tek tanelenen ve suyu sıkılan narlar, odun ateşinde yaklaşık 5 saat kaynatılarak nar ekşisine dönüştürülüyor. Aile, 1,5 ton nardan yaklaşık 60 kilogram doğal nar ekşisi elde etmeyi hedefliyor.

Adana Kozan’da Yeter Nine Nar Ekşisi Geleneğini Yaşatıyor2Kozan’da 80 Yaşındaki Yeter Nine Gelenekleri Yaşatıyor

Adana’nın Kozan ilçesine bağlı Kuytucak Mahallesi’nde yaşayan 80 yaşındaki Yeter Yiğenoğlu, geleneksel üretim yöntemlerini ailesiyle birlikte yaşatmaya devam ediyor.

Anadolu mutfağında önemli bir yere sahip olan nar ekşisinin hazırlanması için çocukları ve aile fertleriyle bir araya gelen Yeter nine, geçmişten günümüze aktarılan üretim kültürünün sürdürülmesine katkı sağlıyor.

Narların toplanmasından işlenmesine kadar emek gerektiren üretim sürecinde aile bireyleri birlikte çalışıyor.

Üç kuşağın aynı üretim faaliyetinde buluşması, yöresel lezzetlerin gelecek nesillere aktarılması bakımından dikkat çekiyor.

Adana Kozan’da Yeter Nine Nar Ekşisi Geleneğini Yaşatıyor3Üç Kuşak Bir Araya Gelerek Nar Ekşisi Yapıyor

Kuytucak Mahallesi’nde gerçekleştirilen geleneksel nar ekşisi üretimi, yalnızca bir gıda hazırlama faaliyeti olmanın ötesinde aile dayanışmasının da örneğini oluşturuyor.

80 yaşındaki Yeter Yiğenoğlu, çocukları ve diğer aile fertleriyle birlikte narların işlenmesinde emek veriyor.

Aile bireyleri, narları elle tanelere ayırarak üretimin ilk aşamasını gerçekleştiriyor.

Ardından nar tanelerinin suyu sıkılarak kaynatma işlemi için hazırlanıyor.

Üretimin geleneksel yöntemlerle yapılması, özellikle aile büyüklerinden öğrenilen uygulamaların yeni kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.

Adana Kozan’da Yeter Nine Nar Ekşisi Geleneğini Yaşatıyor4Narlar Tek Tek Taneleniyor

Geleneksel nar ekşisi yapımının en fazla emek isteyen aşamalarından biri narların hazırlanması oluyor.

Kozan’ın Kuytucak Mahallesi’nde gerçekleştirilen üretimde narlar elle taneleniyor.

Kabuklarından ayrılan nar taneleri, suyunun çıkarılması için hazırlanıyor.

Narların tek tek ayıklanması, üretim sırasında zaman ve emek gerektiren işlemler arasında bulunuyor.

Bu aşamanın ardından tanelerin suyu sıkılarak kaynatma işlemine geçiliyor.

Geleneksel yöntemde kullanılan nar suyunun katkı maddesi eklenmeden yoğunlaştırılması, nar ekşisinin kendine özgü tadının oluşmasını sağlıyor.

Adana Kozan’da Yeter Nine Nar Ekşisi Geleneğini Yaşatıyor5Nar Suyu Odun Ateşinde Yaklaşık 5 Saat Kaynatılıyor

Kozan’da Yeter nine ve ailesinin gerçekleştirdiği üretimde en önemli aşamalardan biri nar suyunun kaynatılması.

Elle tanelenerek suyu çıkarılan narlar, odun ateşinde yaklaşık 5 saat boyunca kaynatılıyor.

Kaynatma sırasında nar suyundaki suyun bir bölümü buharlaşırken, geriye daha yoğun kıvamlı ve belirgin ekşi tada sahip bir ürün kalıyor.

Bu işlem, nar suyunun geleneksel nar ekşisine dönüşmesini sağlıyor.

Kaynatma süresi; nar suyunun miktarına, ateşin sıcaklığına ve hedeflenen kıvama göre değişebilse de Yeter Yiğenoğlu ve ailesinin uyguladığı yöntemde yaklaşık 5 saatlik bir pişirme süresi bulunuyor.

1,5 Ton Nardan 60 Kilogram Nar Ekşisi Hedefleniyor

Yeter nine ve ailesinin geleneksel yöntemlerle gerçekleştirdiği üretimde dikkat çeken ayrıntılardan biri de kullanılan nar miktarı.

Aile, yaklaşık 1,5 ton narı işleyerek 60 kilogram civarında nar ekşisi elde etmeyi hedefliyor.

Bu miktar, 1.500 kilogram narın işlenmesiyle yaklaşık 60 kilogram nihai ürün elde edilmesinin planlandığını gösteriyor.

Başka bir ifadeyle, hedeflenen miktarlara göre yaklaşık 25 kilogram nardan 1 kilogram nar ekşisi elde edilmesi öngörülüyor.

Narların cinsi, içerdiği su miktarı, şeker ve asit oranı ile kaynatma sırasında gerçekleşen buharlaşma, elde edilecek nihai ürün miktarını etkileyebiliyor.

Ailenin hedeflediği üretim miktarı, geleneksel nar ekşisi hazırlamanın ne kadar fazla hammadde ve emek gerektirdiğini de ortaya koyuyor.

Kozan’ın Geleneksel Lezzetleri Gelecek Nesillere Aktarılıyor

Adana’nın Kozan ilçesi, tarımsal üretimin ve yöresel mutfak kültürünün önemli yerleşim alanlarından biri olarak biliniyor.

Bölgede mevsiminde yetiştirilen ürünlerin farklı yöntemlerle değerlendirilmesi, geleneksel mutfak alışkanlıklarının önemli parçaları arasında bulunuyor.

Nar ekşisi de bu ürünler arasında öne çıkıyor.

Özellikle aile içerisinde gerçekleştirilen üretimler, yemek kültürünün yalnızca tariflerden ibaret olmadığını, aynı zamanda ortak emek ve deneyimle sürdürüldüğünü gösteriyor.

Kuytucak Mahallesi’nde 80 yaşındaki Yeter Yiğenoğlu’nun çocukları ve aile fertleriyle gerçekleştirdiği üretim de bu geleneğin yaşatılmasına örnek oluşturuyor.

Geleneksel Nar Ekşisi Nasıl Yapılıyor?

Nar ekşisi, nar suyunun kaynatılarak yoğunlaştırılmasıyla elde edilen geleneksel bir üründür.

Üretimde genel olarak şu aşamalar uygulanıyor:

  1. Olgun narlar seçilerek hazırlanıyor.

  2. Narlar kabuklarından ayrılarak taneleniyor.

  3. Nar tanelerinin suyu çıkarılıyor.

  4. Elde edilen nar suyu uygun bir kapta kaynatılıyor.

  5. Suyun bir bölümü buharlaşarak ürün yoğunlaşıyor.

  6. İstenen kıvama ulaşan nar ekşisi soğutularak muhafazaya hazırlanıyor.

Geleneksel üretimde narın çeşidi ve kaynatma işleminin süresi, ortaya çıkan ürünün tadı ve yoğunluğu üzerinde etkili olabiliyor.

Gıda güvenliği açısından üretimde kullanılan kapların, ekipmanların ve muhafaza koşullarının uygun olması da önem taşıyor.

Nar Ekşisi Çukurova Mutfağının Önemli Lezzetlerinden

Nar ekşisi, Adana ve çevresindeki mutfak kültüründe sık kullanılan yöresel ürünler arasında yer alıyor.

Özellikle salatalarda, kısırda, çeşitli mezelerde ve bazı et yemeklerinde tercih edilen nar ekşisi, yemeklere kendine özgü ekşi ve yoğun bir tat kazandırıyor.

Geleneksel olarak hazırlanan nar ekşisi, nar meyvesinin değerlendirilmesine imkân sağlayan yöntemlerden biri olarak da dikkat çekiyor.

Nar ekşisinin hazırlanması sırasında uygulanan kaynatma işlemi, ürünün aromasını ve kıvamını belirleyen temel aşamalardan biri oluyor.

Kozan’da Yeter nine ve ailesinin sürdürdüğü yöntem, bölgenin bu köklü mutfak kültürünü yansıtan örneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Yeter Nine’nin Emeği Aile Dayanışmasını Yansıtıyor

80 yaşındaki Yeter Yiğenoğlu’nun nar ekşisi yapımında ailesiyle birlikte çalışması, kuşaklar arasındaki bilgi ve deneyim paylaşımının önemini gösteriyor.

Aile büyüklerinin bildiği geleneksel yöntemlerin çocuklara ve gençlere aktarılması, yöresel üretim kültürünün yaşatılmasına katkıda bulunuyor.

Narların elle tanelenmesi, suyunun sıkılması ve odun ateşinde uzun süre kaynatılması gibi işlemler, geleneksel nar ekşisi üretiminin emek yoğun niteliğini ortaya koyuyor.

Üç kuşağın aynı üretim sürecinde yer alması ise aile bireylerinin ortak bir amaç etrafında bir araya gelmesini sağlıyor.

Kozan’da Nar Ekşisi Geleneği Sürdürülüyor

Adana’nın Kozan ilçesinde yaşayan Yeter Yiğenoğlu ve ailesinin gerçekleştirdiği nar ekşisi üretimi, geleneksel yöntemlerin günümüzde de sürdürülebildiğini gösteriyor.

Kuytucak Mahallesi’nde narların elle tanelenip sıkılması, ardından odun ateşinde yaklaşık 5 saat kaynatılmasıyla gerçekleştirilen üretimde 1,5 ton nardan yaklaşık 60 kilogram nar ekşisi elde edilmesi hedefleniyor.

80 yaşındaki Yeter nine, çocukları ve aile fertleriyle birlikte nar ekşisi geleneğini yaşatarak Çukurova’nın mutfak kültüründen önemli bir lezzetin gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlıyor.

Muhabir: Resul Özdil