Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarını açıkladı. Araştırma, Türkiye'de vatandaşların harcama alışkanlıklarındaki gelir farkını gözler önüne serdi.
Verilere göre dar gelirli haneler bütçelerinin büyük bölümünü konut ve kira giderlerine ayırırken, yüksek gelir grubunda ulaştırma harcamaları öne çıktı.
En Büyük Harcama Kalemi Konut ve Kira
TÜİK verilerine göre Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı harcamalarında ilk sırayı yüzde 29,3 ile konut ve kira giderleri aldı.
Konut ve kirayı;
- Yüzde 20,5 ile ulaştırma harcamaları,
- Yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler
takip etti.
En düşük pay ise sigorta ve finansal hizmetler, eğitim ve sağlık harcamalarında görüldü.
| Harcama Kalemi | Pay (%) |
|---|---|
| Konut ve kira | 29,3 |
| Ulaştırma | 20,5 |
| Gıda ve alkolsüz içecekler | 17,3 |
| Sağlık | 2,2 |
| Eğitim | 1,8 |
| Sigorta ve finansal hizmetler | 0,8 |
Gelir Arttıkça Ulaştırma Harcamaları Yükseliyor
Araştırma sonuçları, gelir seviyesi yükseldikçe harcama tercihlerinin değiştiğini ortaya koydu.
En yüksek gelir grubundaki haneler bütçelerinin;
- Yüzde 25'ini ulaştırmaya,
- Yüzde 25,7'sini konut ve kiraya,
- Yüzde 12,4'ünü gıdaya
ayırdı.
En düşük gelir grubundaki vatandaşlarda ise tablo farklı oldu.
Bu grupta:
- Konut ve kira harcamalarının payı yüzde 38,7,
- Gıda harcamalarının payı yüzde 29,2,
- Ulaştırma harcamalarının payı yüzde 8,6
olarak gerçekleşti.
Maaşlı Çalışanların Bütçesi Kiraya Gidiyor
Temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan haneler bütçelerinin:
- Yüzde 26,4'ünü konut ve kiraya,
- Yüzde 21,9'unu ulaştırmaya,
- Yüzde 16'sını gıdaya
harcadı.
Müteşebbis geliri elde eden hanelerde ise ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25,9 ile ilk sırada yer aldı.
Tek Başına Yaşayanların En Büyük Gideri Kira
Araştırmaya göre tek kişilik hanelerde kira yükü çok daha yüksek seviyelerde bulunuyor.
Tek başına yaşayan bireyler bütçelerinin:
- Yüzde 41'ini konut ve kiraya,
- Yüzde 14,4'ünü ulaştırmaya,
- Yüzde 14,3'ünü gıdaya
ayırıyor.
Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı kalabalık ailelerde ise gıda harcamalarının payı yüzde 23,7'ye kadar yükseliyor.
En Fazla Meyve ve Sebze İsraf Ediliyor
TÜİK'in araştırmasında dikkat çeken bir diğer sonuç ise gıda israfı oldu.
En fazla israf edilen ürün grupları şöyle sıralandı:
| Gıda Grubu | İsraf Oranı (%) |
|---|---|
| Taze meyve ve sebzeler | 39,7 |
| Ekmek | 32,5 |
| Süt ve süt ürünleri | 15,1 |
Araştırma sonuçları, Türkiye'de hane bütçelerinin büyük bölümünün temel ihtiyaçlara ayrıldığını ve gelir grupları arasındaki harcama farklılıklarının belirgin şekilde devam ettiğini ortaya koydu.
