Osmaniye’de süt üreticilerinin gündeminde maliyet artışları yer almaya devam ederken, Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) tarafından açıklanan ağustos ayı verileri sektördeki maliyet baskısını bir kez daha ortaya koydu. Derneğin hesaplamalarına göre 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyeti ağustos ayında 28,50 TL’ye yükseldi.
Süt üretiminde en önemli gider kalemlerinden biri olan yem fiyatlarındaki artış, üreticilerin maliyetlerini doğrudan etkiledi. TÜSEDAD, temmuz ayına göre çiğ süt üretim maliyetinde 1,63 TL’lik artış yaşandığını belirterek, bu yükselişte özellikle kesif yem fiyatlarındaki değişimin belirleyici olduğunu açıkladı.
Osmaniye’de hayvancılık ve süt üretimiyle uğraşan üreticiler açısından da girdi maliyetlerindeki yükseliş, sektörün sürdürülebilirliği bakımından önem taşıyor. Yem, elektrik, veterinerlik, sağlık, bakım ve hayvan yenileme gibi giderlerde meydana gelen artışlar, işletmelerin üretim maliyetlerini yukarı çekiyor.
Çiğ süt maliyeti ağustosta 28,50 TL oldu
TÜSEDAD'ın ağustos ayına ilişkin yaptığı hesaplamada, 1 litre sıcak çiğ süt üretiminin maliyeti 28,50 TL olarak açıklandı. Temmuz ayında hesaplanan maliyetle karşılaştırıldığında 1,63 TL'lik artış dikkat çekti.
Dernek, maliyet artışının arkasındaki en önemli faktörlerden birinin kesif yem fiyatlarındaki yükseliş olduğunu belirtti. Açıklamaya göre kesif yem fiyatlarında yaklaşık yüzde 11 oranında artış yaşandı. Yem fiyatlarındaki bu yükseliş, süt üretim maliyetlerinin önemli bölümünü oluşturan yem giderlerinin daha da ağırlaşmasına neden oldu.
Süt hayvancılığında yem giderleri, işletmelerin toplam maliyetleri içerisinde büyük bir paya sahip bulunuyor. Bu nedenle yem fiyatlarında meydana gelen her artış, üreticinin litre başına üretim maliyetine doğrudan yansıyor.
Reforme hayvan ve düve fiyatlarında da artış yaşandı
TÜSEDAD tarafından yapılan değerlendirmede yalnızca yem fiyatlarına değil, hayvancılık sektöründeki diğer maliyet kalemlerine de dikkat çekildi. Reforme inek ve düve kesim fiyatlarında yaklaşık yüzde 4,5 oranında artış görüldüğü belirtildi.
Ancak dernek, bu artışın kesif yem fiyatlarında yaşanan yükselişin maliyet üzerindeki etkisini dengelemeye yeterli olmadığını ifade etti. Böylece süt üreticisinin karşı karşıya kaldığı toplam maliyet baskısının devam ettiği vurgulandı.
Hayvancılık işletmelerinde sürünün devamlılığının sağlanması, üretim açısından büyük önem taşıyor. Sürüde yaşanan kayıpların telafi edilmesi, verimden düşen hayvanların yenilenmesi ve yeni hayvan alımlarının yapılması işletmeler açısından ilave maliyet oluşturuyor.
Sağlık ve koruyucu hekimlik giderleri de yükseldi
TÜSEDAD açıklamasında, enflasyonist ortamın hayvancılık işletmelerinin sağlık giderlerine de yansıdığına dikkat çekildi. Koruyucu hekimlik ve hayvan sağlığıyla ilgili giderlerin TÜİK verileri dikkate alınarak güncellendiği belirtildi.
Süt sığırcılığında hayvanların sağlıklı şekilde üretime devam edebilmesi için düzenli veterinerlik hizmetleri, aşılamalar, ilaçlar, bakım uygulamaları ve koruyucu sağlık çalışmaları gerekiyor. Bu alanlardaki fiyat artışları da üretim maliyetlerinin yükselmesine neden oluyor.
Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından artan giderler, üretimin devamlılığı konusunda önemli bir baskı oluşturuyor. Üreticiler açısından süt satış fiyatının belirlenmesinde yalnızca günlük yem giderlerinin değil, işletmenin tüm maliyet yapısının dikkate alınması önem taşıyor.
TÜSEDAD’dan USK referans fiyatı çağrısı
TÜSEDAD, açıklanan maliyet verilerinin ardından Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından ekim ayına kadar sabitlenen çiğ süt referans fiyatının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.
Dernek, mevcut maliyet koşullarının üreticiler üzerindeki baskıyı artırdığını savunarak referans fiyatın güncel üretim maliyetleri doğrultusunda gözden geçirilmesini talep etti.
Süt üreticileri açısından referans fiyat, işletmelerin gelir-gider dengesinin oluşturulmasında önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor. Maliyetlerin yükselmesine karşın satış fiyatlarının aynı seviyede kalması, üreticinin kârlılığını azaltabiliyor ve bazı işletmeler açısından üretimin devamını zorlaştırabiliyor.
USK’nin maliyet hesabına ilişkin eleştiriler
TÜSEDAD açıklamasında, Ulusal Süt Konseyi'nin maliyet hesaplama yöntemine ilişkin çeşitli eleştiriler de yer aldı. Dernek, USK tarafından yapılan açıklamalarda maliyet hesaplamalarının 10 baş ve üzerindeki işletmelerin giderleri dikkate alınarak hazırlandığının ifade edildiğini ancak burada hangi işletme büyüklüğünün esas alındığının daha açık şekilde belirtilmesi gerektiğini savundu.
TÜSEDAD'a göre maliyet hesabının ayrıntılarının kamuoyuyla daha kapsamlı şekilde paylaşılması, üreticilerin ve sektör temsilcilerinin hesaplamalar arasındaki farklılıkları daha iyi değerlendirmesine imkan sağlayabilir.
Dernek, özellikle yem giderleri dışındaki maliyet kalemlerinin nasıl hesaplandığının ayrıntılı biçimde açıklanması gerektiğine dikkat çekti. İşletmelerde yalnızca yem giderlerinin değil, hayvanların sağlık giderleri, elektrik, bakım, işçilik, sürünün yenilenmesi ve diğer işletme harcamalarının da toplam maliyet üzerinde etkili olduğu belirtildi.
Buzağı ve hayvan yenileme maliyetleri gündemde
TÜSEDAD'ın açıklamasında dikkat çekilen konulardan biri de hayvanların sürüde tutulması ve sürünün devamlılığının sağlanması oldu.
Dernek, bazı maliyet hesaplamalarında gelir tarafında yalnızca buzağı gelirinin dikkate alındığını belirterek, reforme edilen hayvanların satışından elde edilen gelirin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Ancak reforme edilen bir hayvanın sürüden çıkarılmasının ardından işletmenin üretim kapasitesini koruyabilmesi için yeni gebe düve veya sağmal inek satın alması gerekebiliyor. Bu durum ise üreticinin karşısına önemli bir yenileme maliyeti çıkarıyor.
Dolayısıyla yalnızca hayvanın satışından elde edilen gelirin hesaba katılmasının, sürünün devamlılığı için yapılması gereken yeni hayvan alım maliyetini tek başına göstermeyebileceği belirtiliyor.
Yem giderlerinin toplam maliyetteki payı tartışılıyor
TÜSEDAD, USK tarafından açıklanan maliyet hesaplarında yem giderlerinin toplam maliyet içerisindeki payına ilişkin değişime de dikkat çekti.
Derneğin açıklamasına göre yılın ilk iki ayında yem giderlerinin toplam maliyet içerisindeki payı yüzde 63,35 olarak belirtilirken, mart ayından itibaren bu oranın yüzde 62,10 seviyesinde açıklandığı ifade edildi.
TÜSEDAD, söz konusu değişimin elektrik gibi diğer girdi fiyatlarında yaşanan artışlarla bağlantılı olup olmadığının daha açık şekilde ortaya konulmasını istedi.
Sektör temsilcilerine göre yem dışındaki maliyetlerin ayrıntılı olarak açıklanması, üretim maliyetinin hangi kalemlerden oluştuğunun daha net anlaşılmasını sağlayabilir.
Osmaniye’de üreticilerin maliyet baskısı yakından takip ediliyor
Osmaniye’de süt üretimiyle uğraşan işletmeler açısından da yem ve diğer girdi fiyatlarındaki değişimler büyük önem taşıyor. Hayvancılık işletmelerinde kullanılan yemlerin yanı sıra elektrik, su, veterinerlik hizmetleri, ilaç, bakım ve hayvan yenileme giderleri üretim maliyetinin önemli unsurları arasında bulunuyor.
Özellikle yem fiyatlarındaki hızlı değişim, süt üreticisinin günlük işletme giderlerini doğrudan etkiliyor. Üreticinin elde ettiği süt gelirinin artan maliyetleri karşılayabilmesi, işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmesi açısından kritik önem taşıyor.
Osmaniye’deki üreticiler bakımından da çiğ süt fiyatlarının belirlenmesinde güncel maliyetlerin dikkate alınması, üretimin sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor. Maliyet ile satış fiyatı arasındaki farkın açılması durumunda işletmelerin yatırım yapma, sürülerini yenileme ve üretim kapasitesini koruma imkanları daralabiliyor.
Sektör ayrıntılı maliyet hesabı bekliyor
TÜSEDAD, açıklamasında sektörün beklentisinin yalnızca yem fiyatlarındaki değişim üzerinden yapılan bir değerlendirmeyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.
Derneğe göre çiğ süt üretim maliyetinin doğru şekilde ortaya konulabilmesi için yem giderlerinin yanı sıra işletmelerin karşılaştığı diğer giderlerin de ayrıntılı biçimde açıklanması gerekiyor. Hayvan kayıpları, reforme hayvanların yenilenmesi, gebe düve ve sağmal inek alımları, sağlık giderleri ve diğer işletme maliyetlerinin hesaplama içerisinde nasıl değerlendirildiğinin açıkça ortaya konulması talep ediliyor.
TÜSEDAD, sektörün tamamını etkileyen maliyet ve tavsiye fiyatı konusunda yetkili kurumların daha ayrıntılı ve şeffaf hesaplama sunmasının üreticiler açısından önemli olduğunu vurguladı.
Üreticinin gözü çiğ süt fiyatında
Ağustos ayında 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyetinin 28,50 TL'ye yükselmesi, üreticilerin önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerini de gündeme taşıdı. Maliyetlerdeki yükselişin devam etmesi halinde üreticilerin satış fiyatlarının da buna paralel şekilde değerlendirilmesini beklediği görülüyor.
TÜSEDAD'ın çağrısı, Ulusal Süt Konseyi'nin ekim ayına kadar sabitlediği referans fiyatın güncel maliyetler ışığında yeniden ele alınması yönünde oldu.
Süt sektöründe maliyetlerin yakından takip edilmesi, üreticinin gelir-gider dengesinin korunması ve hayvancılık işletmelerinin üretime devam edebilmesi açısından önemini koruyor. Osmaniye’de de süt üreticilerinin yem başta olmak üzere tüm girdi maliyetlerindeki gelişmeleri ve çiğ süt fiyatlarına ilişkin yapılacak yeni değerlendirmeleri yakından takip etmesi bekleniyor.
