Osmaniye’nin kırsalında ve dağ eteklerinde doğal olarak yetişen, yörede “hambelis” ya da “hambeles” adıyla bilinen murt meyvesi olgunlaşmaya başladı. Sonbaharın gelişiyle birlikte dalları dolduran beyaz meyveler, hem doğadan toplanıyor hem de pazarlarda yerini almaya hazırlanıyor.
Osmaniye’de sonbaharın habercilerinden biri olan hambelis yeniden dalları süslemeye başladı. Kentin kırsal kesimlerinde, dağ eteklerinde ve makilik alanlarda kendiliğinden yetişen bu yöresel meyve, özellikle ekim ayıyla birlikte olgunlaşarak toplanmaya hazır hale geliyor.
Bilimsel adı Myrtus communis olan bitkinin meyvesi, Türkiye’nin farklı bölgelerinde murt, mersin meyvesi ve hambeles gibi isimlerle biliniyor. Osmaniye ve çevresinde ise “hambelis” adı halk arasında yaygın biçimde kullanılıyor.
Osmaniye kırsalının tanıdık lezzeti
Hambelis, Akdeniz ikliminin karakteristik bitkilerinden biri. Yaz-kış yeşil kalabilen çalı formundaki bitki, özellikle makilik alanlarda doğal olarak yetişiyor. Osmaniye’nin kırsalında, bağ ve bahçe kenarlarında, dağlık kesimlerde ve yol kenarlarında dahi hambelis çalılarına rastlamak mümkün.
Bölge halkı için hambelis sadece bir meyve değil, aynı zamanda çocukluk ve köy hayatıyla özdeşleşen bir sonbahar hatırası. Dallardan tek tek toplanan küçük meyveler, geçmişten bugüne özellikle kırsalda yaşayan ailelerin sofralarında yer buluyor.
Beyaz hambelis Osmaniye’de daha çok tercih ediliyor
Osmaniye ve çevresinde özellikle beyaz hambelis dikkat çekiyor. Olgunlaşmaya başladığında açık yeşilden beyazımsı-sarı renge dönen meyveler, yumuşadıkça tatlı ve hafif mayhoş bir lezzet kazanıyor.
Yerel kaynaklarda, Osmaniye’de beyaz hambelesin siyah türe göre daha yoğun aroması ve tatlı-mayhoş tadıyla tercih edildiği belirtiliyor. Meyveler olgunlaştıkça dallardan toplanarak taze tüketiliyor ya da yerel pazarlarda satışa sunuluyor.
Tezgâhlarda bardak bardak satılıyor
Hambelis sezonunun başlamasıyla birlikte toplanan ürünlerin kısa süre içinde Osmaniye’de semt pazarlarında ve seyyar tezgâhlarda görülmesi bekleniyor.
Özellikle geçmiş yıllarda olduğu gibi meyvelerin küçük poşetler ya da bardaklar içerisinde satışa sunulması, sonbahar aylarında kentte alışılmış manzaralardan biri oluyor.
Hambelis nasıl tüketiliyor?
Hambelis en çok dalından koparılarak taze şekilde tüketiliyor. Tam olgunlaşmadan yenildiğinde daha buruk ve sert bir tada sahipken, olgunlaştıkça yumuşuyor ve aroması belirginleşiyor.
Murt meyvesi farklı bölgelerde taze tüketimin yanı sıra reçel, marmelat ve çeşitli yöresel ürünlerde de değerlendirilebiliyor. Aromatik yapısı nedeniyle geleneksel mutfak kültüründe de kendine yer buluyor.
Hambelis ile murt aynı mı?
Yöresel isimler nedeniyle zaman zaman kafa karışıklığı yaşansa da hambeles veya hambelis olarak anılan meyve, genel olarak murt ya da mersin bitkisinin meyvesini ifade ediyor.
TDK tarafından yayımlanan bölgesel bitki adları çalışmalarında da “hambeles”, Myrtus communis yani mersin ağacının meyvesi olarak geçiyor. Erzin Belediyesi’nin bölgesel bitki isimleri çalışmasında ise “hambelis” adı aşılı mersin ağacı meyvesi için kullanılıyor.
Sonbaharın kokusu: Hambelis
Osmaniye’de bugünlerde dalları dolduran hambelisler, yalnızca mevsimlik bir meyve değil; kentin kırsal yaşam kültürünün de bir parçası.
Çocukluğunda dağlardan, bahçe kenarlarından veya köy yollarından hambelis toplayanlar için bu meyve, sonbaharın geldiğini haber veren en güçlü işaretlerden biri olmaya devam ediyor.
