Osmaniye’de emekli olduktan sonra yeniden çalışma hayatına dönmeyi planlayan binlerce vatandaş için Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) uyguladığı kurallar yeniden gündeme geldi. Emeklilerin maaşlarının kesilip kesilmeyeceği konusunda en önemli kriterin emeklilik tarihi değil, ilk sigorta giriş tarihi olduğu belirtiliyor.
Uzmanların değerlendirmelerine göre aynı dönemde emekli olan iki kişi, ilk sigorta başlangıç tarihlerinin farklı olması nedeniyle farklı sosyal güvenlik kurallarına tabi tutulabiliyor. Bu durum özellikle emeklilik sonrasında özel sektörde veya farklı alanlarda çalışmayı düşünen vatandaşlar açısından büyük önem taşıyor.
SGK mevzuatına göre 1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olan kişiler, emekli olduktan sonra yeniden bir işte çalışmaya başladıklarında emekli maaşlarını aynı anda almaya devam edemiyor. Bu kişilerin emekli aylıkları, işe başladıkları tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren durduruluyor.
Çalışma süresi boyunca çalışan adına kısa vadeli sigorta primi, uzun vadeli sigorta primi ve genel sağlık sigortası primi yatırılıyor. İşten ayrılmaları halinde ise emekli aylıkları yeniden bağlanıyor ve çalışılan süre ile ödenen primler dikkate alınarak maaş hesaplaması güncelleniyor.
Osmaniye’de çok sayıda emeklinin yararlandığı diğer uygulama ise Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) sistemi olarak öne çıkıyor. İlk sigorta girişi 1 Ekim 2008 tarihinden önce olan emekliler, yeniden çalışmaya başladıklarında maaşlarını almaya devam edebiliyor. Bu kişiler için işveren tarafından SGK’ya destek primi ödeniyor ve emeklinin maaşında herhangi bir kesinti yapılmıyor.
Mevcut uygulamada SGDP oranı yüzde 32 olarak uygulanıyor. Bu prim işveren tarafından karşılanırken, çalışan emekli hem maaşını hem de çalıştığı iş yerinden aldığı ücreti almaya devam edebiliyor. Bu nedenle ilk sigorta giriş tarihi, emeklilik sonrası çalışma planı yapan vatandaşlar için kritik öneme sahip bulunuyor.
Öte yandan bazı meslek grupları ve çalışma şekilleri için farklı kurallar uygulanıyor. Kamu kurumlarında göreve başlayan emekliler için belirli istisnalar dışında maaş kesintisi söz konusu olabiliyor. Kendi adına tarımsal faaliyette bulunan emekliler ise aylıklarını almaya devam edebiliyor.
Yurt dışında çalışan emekliler için sosyal güvenlik sözleşmelerine bağlı farklı uygulamalar devreye girerken, yurt dışı borçlanması yoluyla emekli olan vatandaşlar da bazı şartlar altında SGDP kapsamında çalışma hakkından yararlanabiliyor.
Uzmanlar ayrıca SGDP kapsamında geçen çalışma sürelerinin sigortalılık süresine eklenmediğini ve hizmet birleştirmesinde dikkate alınmadığını hatırlatıyor. Bununla birlikte SGDP ödeyen emekliler iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümlerinden yararlanmaya devam ediyor.
Osmaniye’de emeklilik sonrası çalışma planı yapan vatandaşların herhangi bir hak kaybı yaşamamaları için SGK kayıtlarını kontrol etmeleri, özellikle ilk sigorta giriş tarihlerini dikkate alarak hangi mevzuata tabi olduklarını öğrenmeleri tavsiye ediliyor. Sosyal güvenlik uzmanları, yanlış bilgi nedeniyle oluşabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesi için vatandaşların resmi kurumların açıklamalarını takip etmeleri gerektiğini belirtiyor.
