Petrol Fiyatlarında İki Haftalık Yükseliş Serisi Sona Erdi
Petrol fiyatlarında son haftalarda yaşanan yükseliş yerini düşüşe bıraktı. Orta Doğu'daki arz endişelerinin hafiflemesi ve ABD ile İran arasında diplomatik ilerleme sağlanabileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi, küresel petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Böylece petrol piyasasında yaklaşık yüzde 20'lik yükselişin yaşandığı iki haftalık kazanç serisi sona erdi. Piyasalarda özellikle Orta Doğu'daki gelişmeler, petrol arzının sürdürülebilirliği ve bölgedeki diplomatik temaslar yakından takip edildi.
Brent Petrol 103,19 Dolara Geriledi
Cuma günü gerçekleşen işlemlerde kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,6 gerileyerek 103,19 dolardan kapandı. Ekim vadeli ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,3 düşüşle 99,53 dolara indi.
WTI, böylece 9 Eylül'den bu yana ilk kez 100 dolar seviyesinin altında haftalık kapanış gerçekleştirdi. Haftalık bazda Brent petrol yüzde 1,5 değer kaybederken WTI'daki düşüş yüzde 0,7 oldu.
Arz Endişeleri Petrol Fiyatlarını Yukarı Taşımıştı
Petrol fiyatları haftanın ilk bölümünde Suudi Arabistan'daki Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'nda yaşanan kesinti nedeniyle yükselmişti. Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatlara alternatif güzergahlardan biri olan hattın uzun süre devre dışı kalmasının küresel petrol arzı açısından risk oluşturabileceği değerlendirilmişti.
Boru hattındaki kesintinin, Suudi Arabistan ile İran destekli Husiler arasındaki gerilimin arttığı dönemde meydana gelmesi de enerji piyasalarındaki arz endişelerini artırdı. Yemen'deki gelişmeler ve Husilerin bölgedeki faaliyetleri de petrol piyasasında yakından izlenen konular arasında yer aldı.
Hürmüz ve Babülmendep boğazları üzerinden gerçekleştirilen petrol taşımacılığına yönelik riskler, küresel arzın geleceğine ilişkin belirsizliklerin devam etmesine neden oldu.
Suudi Arabistan’dan Arzı Rahatlatacak Adımlar
Haftanın ilerleyen günlerinde Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'ndaki akışı kısmen yeniden başlatabileceğine yönelik beklentiler güç kazandı.
Bloomberg News'in haberine göre Riyad yönetiminin, hattın kapasitesinin yaklaşık yarısını birkaç gün içerisinde yeniden devreye almayı hedeflediği bildirildi. Daha önce hattın yeniden faaliyete geçirilmesinin haftalar sürebileceğine ilişkin haberler gündeme gelmişti.
Suudi Arabistan'ın ayrıca Umman'ın Sohar Limanı açıklarında gemiden gemiye transfer yöntemiyle Asyalı rafinerilere ilave petrol kargoları sunması da arz kaybına ilişkin endişelerin azalmasına katkı sağladı. Ülkenin son haftalarda doğu kıyısından gerçekleştirdiği petrol ihracatını artırdığı da aktarıldı.
Bununla birlikte boru hattındaki kesintinin etkilerinin tamamen ortadan kalkmadığı belirtildi. Saudi Aramco'nun Avrupa'daki müşterilerine gelecek ay petrol sevkiyatı yapılmayacağını bildirdiği aktarıldı.
ABD-İran Hattındaki Diplomasi Beklentisi Fiyatları Etkiledi
Petrol fiyatlarındaki gerilemede ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla azaltılabileceğine ilişkin beklentiler de etkili oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, hafta içinde yaptığı açıklamada savaşın sona yaklaşmasını umduğunu ve İran'ın anlaşma yapmak istediğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığının ise İran Cumhurbaşkanı ve Dışişleri Bakanı dahil üst düzey İranlı yetkililere, gelecek hafta New York'ta gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantılarına katılmaları için vize verdiği bildirildi.
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi de Washington ve Tahran'a itidal çağrısında bulunarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması yönündeki beklentisini dile getirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin de Çinli ve Pakistanlı yetkililerle temaslarda bulunduğu aktarıldı.
Hürmüz Boğazı’nda Riskler Devam Ediyor
Diplomatik temaslara ilişkin beklentiler petrol fiyatlarında aşağı yönlü hareketi desteklese de Hürmüz Boğazı çevresindeki risklerin tamamen ortadan kalkmadığı belirtildi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, cuma günü Togo bayraklı bir petrol tankerinin “yasa dışı geçiş” girişiminde bulunduğu gerekçesiyle vurulduğunu açıkladı.
ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı konusunda devam eden anlaşmazlık ve bölgede yaşanabilecek yeni gelişmeler, petrol piyasasının yönü açısından önemini koruyor. Piyasalar, önümüzdeki dönemde bölgedeki arz akışını, diplomatik temasları ve deniz taşımacılığına ilişkin gelişmeleri yakından takip edecek.
