Otomotiv sektöründe son yıllarda yaygınlaşan teknolojik tasarımlar, güvenlik gerekçesiyle yeni düzenlemelerin konusu oldu. Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı (MIIT), otomobil üreticilerinin tasarım, geliştirme, test ve araç onay süreçlerini kapsayan yeni bir düzenleme taslağı hazırladı.
Taslakta özellikle araç gövdesine gizlenen kapı kolları, esnek ekranlar, dokunmatik kontroller ve hareketli koltuk sistemleri öne çıkıyor. Bakanlık, bazı üreticilerin yeni modellerini yeterli test ve doğrulama süreçlerinden geçirmeden piyasaya sunduğuna dikkat çekerek denetimlerin artırılmasını hedefliyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde yeni otomobil modellerinin onay süreçlerinde daha kapsamlı teknik incelemeler yapılacak. Daha önce onay almış araçlar için de üreticilere belirli yükümlülükler getirilecek.
Otomobil Tasarımlarında 2027 Yılında Yeni Dönem
Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığının hazırladığı taslağa göre 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren onay başvurusu yapılacak yeni otomobil modelleri daha sıkı denetimlerden geçirilecek.
Üreticilerden araç tasarımlarına, araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ve gerçekleştirilen testlere ilişkin ayrıntılı teknik belgeler istenecek.
Bu uygulamayla otomobillerin piyasaya sunulmadan önce güvenlik açısından yeterli incelemelerden geçirilmesi amaçlanıyor.
Yeterli test ve doğrulama sürecinden geçmediği belirlenen ya da yanıltıcı teknik verilerle onay almaya çalışan modellerin başvuruları reddedilebilecek.
Mevcut Otomobiller İçin 1 Temmuz 2027 Tarihi Öne Çıkıyor
Hazırlanan düzenleme yalnızca yeni geliştirilecek otomobilleri kapsamıyor. Daha önce onay almış araç modellerinin de yeni denetim sürecine dahil edilmesi planlanıyor.
Taslağa göre üreticilerin mevcut otomobillerinde kullandıkları yenilikçi tasarım özelliklerine ilişkin bilgileri 1 Temmuz 2027 tarihine kadar bakanlığa bildirmesi gerekecek.
Belirlenen yükümlülükleri yerine getirmeyen ve güvenlik riski taşıdığı tespit edilen araçların üretiminin durdurulması gündeme gelebilecek.
Ayrıca güvenlik açısından sorunlu olduğu belirlenen modeller için geri çağırma süreçleri başlatılabilecek.
Gömme Kapı Kolları Ve Esnek Ekranlara Yasak Öngörülüyor
Taslakta en fazla dikkat çeken düzenlemelerden biri, modern otomobillerde kullanılan bazı tasarım özelliklerine yönelik yasaklar oldu.
Araç gövdesine tamamen gizlenen gömme kapı kollarının kullanımına izin verilmemesi planlanıyor.
Son yıllarda otomobil iç mekânlarında kullanılmaya başlanan katlanabilir ve esnek ekranların da yasak kapsamına alınması öngörülüyor.
Bu değişiklikler, otomobil üreticilerinin hem dış tasarım hem de araç içi donanım tercihlerinde yeni düzenlemeler yapmasını gerektirebilecek.
Sıfır Yerçekimi Koltuklarına Sınırlama Getirilecek
Yeni düzenleme taslağında otomobillerin koltuk sistemlerine ilişkin güvenlik koşulları da yer alıyor.
Özellikle bazı araçlarda bulunan ve sıfır yerçekimi olarak adlandırılan yatış pozisyonunun sürüş sırasında kullanılmasına izin verilmemesi planlanıyor.
Bunun yanında dönebilen koltukların sürüş esnasında söz konusu pozisyonda çalıştırılması da kısıtlanacak.
Böylece sürüş sırasında kullanılan koltuk sistemlerinin güvenlik açısından belirlenen koşullara uygun olması hedefleniyor.
Dokunmatik Ekran Yerine Fiziksel Düğme Şartı
Otomobillerde giderek yaygınlaşan dokunmatik ekran kullanımına da yeni sınırlar getirilmesi planlanıyor.
Taslağa göre farlar ve silecekler gibi sürüş güvenliği açısından kritik işlevlerin yalnızca dokunmatik ekran üzerinden kontrol edilmesine izin verilmeyecek.
Bu işlevler için fiziksel kontrol mekanizmalarının bulunması gerekecek.
Düzenleme, araçlardaki bütün dokunmatik ekranların yasaklanması anlamına gelmiyor. Sınırlama, özellikle sürüş güvenliği açısından önemli işlevlerin sadece ekran üzerinden yönetilmesini hedefliyor.
Yeni Otomobil Kuralları Türkiye'de Geçerli Olacak Mı?
Söz konusu düzenleme, Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı tarafından hazırlanan bir taslağa dayanıyor. Bu nedenle açıklanan kuralların Türkiye'de doğrudan yürürlüğe girdiği söylenemez.
Kaynakta Türkiye'deki otomobil sahiplerine yönelik yeni bir yasak, araç muayenesi yükümlülüğü veya mevcut araçların kullanımına ilişkin bir karar yer almıyor.
Çin'deki düzenlemenin kesinleşmesi halinde otomobil üreticilerinin yeni modellerinde tasarım değişikliklerine gitmesi gündeme gelebilir. Ancak bu değişikliklerin Türkiye pazarına nasıl yansıyacağına ilişkin kaynakta kesin bir bilgi bulunmuyor.
Otomobil Üreticilerini Daha Sıkı Denetimler Bekliyor
Çin'in hazırladığı taslak, otomobil sektöründe yenilikçi tasarımların güvenlik koşullarıyla birlikte değerlendirilmesini amaçlıyor.
Yeni modellerin teknik belgelerinin ayrıntılı incelenmesi, mevcut araçlardaki tasarım özelliklerinin bildirilmesi ve kritik işlevlerde fiziksel kontrollerin korunması düzenlemenin temel başlıklarını oluşturuyor.
Taslakta yer alan 1 Ocak ve 1 Temmuz 2027 tarihleri, planlanan uygulama takvimine işaret ediyor. Yasakların kesinleşmesi ve uygulanma koşulları ise düzenlemenin nihai hâline bağlı olacak.
