Hazırlık aşamasında olduğu belirtilen çalışmaya göre, tüm Türkiye'de tek tip olarak uygulanan mevcut sistem yerine il bazında ve sektöre göre farklı asgari ücret belirlenmesini öngören formüller değerlendiriliyor. Henüz resmi bir düzenleme bulunmasa da kamuoyunda geniş yankı uyandıran model, ücret belirleme sisteminde köklü değişikliklerin kapısını aralayabilir.
Bölgesel asgari ücret modeli masada
Mevcut sistemde Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenen tek bir asgari ücret, Türkiye'nin 81 ilinde aynı şekilde uygulanıyor. Ancak şehirler arasındaki yaşam maliyeti farkı nedeniyle uzun süredir bölgesel ücret modeli tartışılıyor.
Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde kira, ulaşım ve temel yaşam giderlerinin yüksek olması nedeniyle bazı ekonomi çevreleri ve iş dünyası temsilcileri, asgari ücretin bölgesel koşullara göre belirlenmesini savunuyor.
Her il için farklı asgari ücret uygulanabilir
Gündemdeki ilk formüle göre asgari ücret, illerin ekonomik koşulları ve yaşam maliyetleri dikkate alınarak belirlenecek.
Bu modele göre yaşam maliyetinin yüksek olduğu şehirlerde daha yüksek asgari ücret uygulanırken, yaşam giderlerinin daha düşük olduğu illerde farklı ücret seviyeleri belirlenebilecek.
Kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerde İstanbul ve İzmir gibi büyükşehirlerde daha yüksek taban ücret uygulanması, diğer bazı illerde ise farklı rakamların belirlenmesi seçenekleri üzerinde duruluyor. Ancak bu senaryoların henüz resmi bir çalışma ya da kesinleşmiş ücret tarifesi olmadığı belirtiliyor.
Sektöre göre farklı asgari ücret de değerlendiriliyor
Masadaki bir diğer seçenek ise sektörel asgari ücret modeli.
Bu sistemde çalışanların görev yaptığı sektör, işin niteliği ve çalışma koşulları dikkate alınarak farklı taban ücretlerin belirlenmesi planlanıyor.
Özellikle inşaat, madencilik, metal sanayi gibi ağır ve tehlikeli iş kollarında çalışanların daha yüksek asgari ücret alabilmesine yönelik bir model üzerinde değerlendirmeler yapıldığı ifade ediliyor.
Amaç yaşam maliyetine uygun ücret sistemi
Ekonomi çevrelerine göre bölgesel ücret modelinin temel amacı, şehirler arasındaki yaşam maliyeti farkını ücret politikasına yansıtmak.
Türkiye genelinde tek tip asgari ücret uygulanmasına rağmen kira, ulaşım ve temel ihtiyaç harcamalarının şehirden şehre önemli ölçüde değişmesi nedeniyle yeni sistemle hem çalışanların alım gücünün hem de işveren maliyetlerinin bölgesel koşullara göre dengelenmesi hedefleniyor.
2027 asgari ücret görüşmeleri Aralık ayında başlayacak
Mevcut uygulamaya göre asgari ücret yılda bir kez belirleniyor.
2027 yılında uygulanacak yeni asgari ücret için Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun Aralık 2026'da toplanması ve işçi, işveren ile hükümet temsilcilerinin yeni ücreti belirlemek üzere görüşmelere başlaması bekleniyor.
Komisyonda alınacak karar doğrultusunda belirlenecek yeni asgari ücret, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.
2026 yılı için ara zam yapılmayacak
2026 yılı için net asgari ücret 28 bin 75 lira olarak uygulanıyor.
Hükümet, yıl içinde ara zam yapılmasına yönelik herhangi bir karar alınmadığını açıklarken, mevcut ücretin 31 Aralık 2026 tarihine kadar geçerliliğini koruyacağı belirtilmişti.
Bu nedenle milyonlarca çalışan gözünü Aralık ayında başlayacak 2027 asgari ücret görüşmelerine çevirmiş durumda.
Henüz resmi düzenleme bulunmuyor
İl bazında ve sektöre göre farklı asgari ücret uygulanmasına ilişkin tartışmalar sürerken, söz konusu modele ilişkin TBMM'de kabul edilmiş herhangi bir yasa ya da yürürlüğe girmiş resmi bir düzenleme bulunmuyor.
Bölgesel ve sektörel asgari ücret sistemine ilişkin resmi açıklamaların ve olası düzenlemelerin önümüzdeki süreçte netlik kazanması bekleniyor.
